20/05/2026
කලබලකාරී ක්රීඩාංගණයක දසදහස් සංඛ්යාත ප්රේක්ෂකයින් කෑගසමින්, නටමින්, තමන්ගේ කණ්ඩායමට ජයග්රහණය පතද්දී, ඒ සියලු ඝෝෂාවන් මැද එකම එක මිනිසෙක් පමණක් නොසෙල්වී බලා සිටියි. මිනිත්තුවක් දෙකක් නොව, මුළු තරගයේම මිනිත්තු 90 පුරාවටම ඔහු ජීවමාන පිළිමයක් මෙන් කෙළින් සිටගෙන සිටින්නේ දකුණු අත ඉහළට ඔසවාගෙනයි. ඔහු නමින් Michel Kuka Mboladinga . නමුත් ලෝකයම අද ඔහුව හඳුනන්නේ "ලුමුම්බා" (Lumumba) යන ආදරණීය නාමයෙන්. කොංගෝ ප්රජාතන්ත්රවාදී ජනරජයේ මෙම සුපිරි පාපන්දු ලෝලියා, ක්රීඩාවේ සීමාවන් අතික්රමණය කරමින් මුළු මහත් ජාතියකම සජීවී සංකේතය බවට පත්ව සිටිනවා. දැන් ඔහු ගැන ලෝකයම කතා කරන අලුත්ම සහ සුන්දරම පුවත වන්නේ, වසර 52කට පසු තමන්ගේ මව්බිම ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියට සුදුසුකම් ලැබූ මෙම ඓතිහාසික මොහොතේ, එළඹෙන 2026 ලෝක කුසලාන තරගාවලිය සඳහා යන කොංගෝ නිල සංචිතයට ඔහුවද නිල වශයෙන් ඇතුළත් කර තිබීමයි. 🇨🇩
නමුත් මයිකල් කුකා මේ තරම් ප්රසිද්ධියට පත්වුණේ එක රැයකින් නෙවෙයි. මීට වසර කිහිපයකට පෙර කොංගෝවේ දේශීය පාපන්දු සමාජයක් වන AS Vita Club තරග නැරඹීමට පැමිණි ඔහු, ක්රීඩාංගණයේ එක තැනක නොසෙල්වී සිටගෙන සිටීමේ අමුතුම කලාව ආරම්භ කළා. පසුව 2025/2026 AFCON තරගාවලියේදී ලෝක මාධ්යවල කැමරා ඇස් ඔහු දෙසට යොමුවීමත් සමඟ මේ අපූර්ව මිනිසා ලෝකය පුරාම Viral වුණා. තමන්ගේ කණ්ඩායම ගෝලයක් ගැසූ විට මුළු ක්රීඩාංගණයම උඩුබුරුලද්දී පවා, ඔහු ඇසිපිය නොහෙළා, එකම ඉරියව්වෙන්, ජාතික කොඩියේ වර්ණ වන නිල්, රතු සහ කහ පැහැති ඇඳුමෙන් සැරසී සිටි ආකාරය පාපන්දු ඉතිහාසයේ නොමැකෙන මතකයක් බවට පත්වුණා.
ඔහුගේ මේ නිහඬ, නමුත් ප්රබල ඉරියව්ව පිටුපස ඇත්තේ ඔහුගේ පවුල් පසුබිම සහ කොංගෝ දේශපාලන ඉතිහාසය සමඟ බද්ධ වුණු ගැඹුරු කතාවක්. මයිකල් පැමිණෙන්නේ දැඩි ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුදවලින් පීඩා විඳි සාමාන්ය කොංගෝ පවුලකින්. ඔහු මේ අනුකරණය කරන්නේ කොංගෝවේ නිදහස් සටනේ වීරයා මෙන්ම එරට ප්රථම අග්රාමාත්යවරයා වූ පPatrice Lumumba කිංෂාසා නුවර පිහිටි ස්මාරක පිළිමයයි. බටහිර අධිරාජ්යවාදයට එරෙහිව නැගී සිටි, පසුව කුරිරු ලෙස ඝාතනය කෙරුණු ලුමුම්බා වීරයාගේ මතකය, තමන්ගේ පවුලේ සහ රටේ අනන්යතාවය ලෙස සලකන මයිකල්, ක්රීඩාංගණය තුළ ඒ මතකය ජීවමාන කරනවා.
මයිකල් සහ කොංගෝ ජාතිය, මෙන්ම එරට ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම අතර තියෙන්නේ ලෙයින් සහ කඳුළින් ලියවුණු බැඳීමක්. කොංගෝවේ නැගෙනහිර දේශසීමාවේ පවතින දරුණු යුධ ගැටුම් හේතුවෙන් එරට වැසියන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ පීඩා විඳිනවා. ක්රීඩාංගණයේදී මයිකල් තම දකුණු අතේ අත්ල දිගහැර ඉහළට ඔසවාගෙන සිටින්නේ නිකම්ම නිකන් ප්රදර්ශනයකට නෙවෙයි; ඔහුගේ ඒ විවෘත අත්ලෙන් සංකේතවත් කරන්නේ "සාමය". තම රටට සාමය අවශ්යයි යන පණිවිඩය ඔහු මුළු ලෝකයටම කියන්නේ වචනයක්වත් කතා නොකරයි. ඔහු කණ්ඩායමට ගෙන එන්නේ කිසිදා නොබිඳෙන ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ අප්රතිහත ධෛර්යයයි.
කොංගෝ කණ්ඩායමේ ක්රීඩකයින්ට මයිකල් කියන්නේ හුදෙක් ප්රේක්ෂකයෙක් නෙවෙයි, ඔවුන්ගේ ආත්මීය ශක්තියයි. කණ්ඩායමේ නායක Chancel Mbemba ඇතුළු ක්රීඩකයින් තරග බිමේදී දහඩිය හලන්නේ තම රටේ මිනිසුන් විඳින දුක වෙනුවෙන්. ක්රීඩාගාරයේ සිටින මේ "ජීවමාන පිළිමය" දකිද්දී ක්රීඩකයින්ට දැනෙන්නේ මුළු මහත් ජාතියම තමන් පිටුපස නොසෙල්වී සිටිනවා වැනි හැඟීමක්. ඔහු කණ්ඩායමට උගන්වන වටිනාකම වන්නේ, කුමන බාධක පැමිණියත්, ප්රතිඵලය කුමක් වුවත්, නොසෙල්වී ස්ථාවරව නැගී සිටීමේ කලාවයි.
මයිකල් කුකා මේ හරහා මුළු ලෝකයටම දෙන පණිවිඩය ඉතාම සුන්දරයි. පාපන්දු කියන්නේ හුදෙක් ක්රීඩාවක් පමණක් නොවන බවත්, එය ජාතීන් එක්සත් කරන, අතීත තුවාල සුව කරන සහ යුද්ධයේ අළු මතින් සාමයේ මල් පීදීමට සමත් ප්රබල මෙවලමක් බවත් ඔහු ලෝකයට පෙන්වා දෙනවා. ඔහුගේ නිහඬ බව ඇතුළත තියෙන්නේ යුද්ධයට එරෙහි මහා ඝෝෂාවක්.
මේ අපූර්ව බැඳීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙසයි, පසුගියදා කොංගෝ කණ්ඩායම 2026 ලෝක කුසලානයට සුදුසුකම් ලැබූ ඓතිහාසික සැමරුම් උත්සවයේදී අතිශය හැඟීම්බර දසුනක් මතු වුණේ. එහිදී ජාතික කණ්ඩායමේ ක්රීඩකයින් එකා වන්ව එරට ජනාධිපති Félix Tshisekedi ඉල්ලා සිටියේ, තමන් සමඟ ලෝක කුසලාන තරගාවලිය සඳහා ඇමරිකාවට යාමට මයිකල් කුකා හෙවත් "ලුමුම්බා" වද නිල සංචිතයට ඇතුළත් කරන ලෙසයි. ජනාධිපතිවරයා ඊට කැමැත්ත පළ කරමින් ඔහුව නිල වශයෙන් සංචිතයේ සාමාජිකයෙකු කළා. ක්රීඩකයින් සහ රටේ නායකයා මැද මයිකල් කුකා සිනහසෙමින් ඒ අභිමානය සමරන දසුන, ක්රීඩා ඉතිහාසයේ ලියැවුණු ලස්සනම සහ මානුෂීයම දර්ශනයක්. ලෝක කුසලාන තරග බිමේදී කොංගෝ ක්රීඩකයින් පිටියට පිවිසෙද්දී, ක්රීඩාගාරයේ සිට ඔවුන්ට ශක්තියක් වෙන්න මේ සාමයේ ජීවමාන පිළිමය එදිනටත් නොසෙල්වී බලා සිටිනු ඇත.
✍️Island Football Chronicles
