03/04/2026
සොරබොර වැව: පර්වතය දෙබෑ කළ හෙළ යෝධයාගේ විශ්මිත වාරි පියසටහන 🌊
========================
හෙළයේ විශ්මිත නිර්මාණයක් ලෙස ලෝකයම දකින ඒ සුවිශේෂී වාරි නිර්මාණය වන සොරබොර වැවෙහි ඉසිවරයා දුටු විශ්මය ඔබ වෙත ගෙන එන්නට සිතුවා. මහියංගණ පින්බිමට නුදුරින්, දියවරින් පිරී ඉතිරී යන මේ නිල්වන් ජලාශය දෙස බලා සිටින විට සිත නිතැතින්ම දශක ගණනාවක් ඈතට දිව යන්නේ එහි සැඟවුණු අභිරහස් සොයන්නටයි. සැබවින්ම සොරබොර වැව යනු හුදෙක් වැවක් පමණක් නොව, සොබාදහම පවා තමන්ට අවශ්ය ලෙස නතු කරගත් අසමසම ඉංජිනේරුමය වික්රමයකි.
මෙම වික්රමය පිටුපස ඇති කතාව සැබවින්ම එක්තරා අපූර්ව සටනක ප්රතිඵලයකි. අතීත ජනප්රවාදයට අනුව, දුටුගැමුණු රජු විජිතපුර බලකොටුව ආක්රමණය කිරීමට සේනා සංවිධානය කරන සමයේ රජුට සහ සේනාවට ආහාර සැපයූ "බුලතා" නම් ප්රතාපවත් යෝධයෙක් සිටියා. රජු සහ සේනාව මහියංගණ චෛත්යය ප්රතිසංස්කරණය කරන විවේක කාලයේදී, මේ යෝධයා නිකම් සිටියේ නැහැ. ඔහු තීරණය කළා රජුටත් වඩා සුවිශේෂී යමක් රහසේම නිර්මාණය කරන්නට.
එම රහසිගත මෙහෙයුම කෙතරම් ප්රබලද යත්, බුලතා යෝධයා පර්වත දෙකක් අතර වැව් බැම්ම බඳින්නට පටන් ගත්තේ තනිවමයි. රජු වෙහෙර නිම කරද්දී, බුලතා රහසේම මහා වැවක් නිම කර තිබුණා. දිනක් රජු කැඳවාගෙන ගිය යෝධයා තමන් කළ නිර්මාණය පෙන්වූ විට රජු මවිතයට පත් වූ බව කියවෙනවා. නමුත් කතාවේ ශෝකී පැත්ත නම්, වැව නිමවා රජුට පෙන්වීමට යද්දී එක් ගල් පියස්සක් තැබීමට අමතක වූ බව දැක එයින් ඇති වූ කම්පනය නිසා හෝ රජුට වඩා දක්ෂයෙකු බව පෙනී යතැයි බියෙන් ඔහු එතැනම මියගිය බවයි.
කෙසේ වෙතත්, බුලතා යෝධයා ඉතිරි කර ගිය ඒ ඉංජිනේරුමය රහස අදටත් ලෝකයම මවිත කරවන්නේ එහි ඇති සුවිශේෂී සොරොව්ව නිසයි. ලොව කොතැනකවත් දකින්නට නොලැබෙන අයුරින්, සජීවී කළු ගල් පර්වතයක් මධ්යයෙන් දෙබෑ කර ඒ තුළින් ජලය ගලා යන ලෙස සකස් කළ "ස්වාභාවික ගල් සොරොව්ව" මෙහි දකින්නට ලැබෙනවා. සාමාන්ය වැවක දකින බිසෝකොටුවක් මෙහි අවශ්ය නොවන්නේ පර්වතය තුළින්ම ජල පීඩනය පාලනය කිරීමට තරම් අපේ මුතුන් මිත්තන් සතු වූ ඒ ඉහළ තාක්ෂණික ඥානය නිසයි.
මේ තාක්ෂණික මහිමය තහවුරු කරන්නට සාක්ෂි සපයන්නේ හුදෙක් කටකතා පමණක් නොවෙයි. සොරබොර වැව අවටින් හමු වූ හතරවන උදය රජුගේ කාලයට අයත් අගනා ටැම් ලිපිය දෙස බලන විට පෙනී යන්නේ, මෙය අතීතයේ දියුණු ආර්ථික සහ වෙළඳ මධ්යස්ථානයක් වූ බවයි. "හොපිටිගම" නම් වෙළඳ නගරයේ නීති රීති සහ බදු ක්රමවේද ඇතුළත් මේ සෙල් ලිපිය, මේ වැව ආශ්රිතව පැවති ජන ජීවිතයේ සමෘද්ධිමත් බව ලොවටම කියාපාන ජීවමාන සාක්ෂියකි.
අදටත් අලි ඇතුන්ගේ නිවහනක් වූ, දහස් ගණන් පක්ෂීන්ගේ පාරාදීසයක් වූ මේ පාරිසරික පද්ධතිය රැක ගැනීම අප සැමගේ වගකීමක්. පරිසර නිලධාරියෙකු ලෙස මා මෙහි දකින වැදගත්ම දේ නම්, මිනිස් නිර්මාණයක් ස්වභාවධර්මය සමඟ මෙතරම් මනාව බද්ධ වී පවතින ආකාරයයි. සොරබොර වැවේ රළ අතර සැඟවුණු ඒ අභිමානවත් ඉතිහාසය, අනාගත පරපුරටත් උරුම කර දීම ඉසිවරයාගේ ප්රාර්ථනාවයි.
ඉසිවරයා - හෙළ මහිම
දිලිප් සේනානායක
