27/03/2026
උදුපියලිය (Desmodium triflorum) යනු ශ්රී ලංකාවේ ඉතා සුලභව දක්නට ලැබෙන, බිම පැතිරී වැඩෙන කුඩා ඖෂධීය ශාකයකි. විශේෂයෙන්ම දේශීය වෙදකමේදී ඉතා වටිනා තැනක් ගනී.
උදුපියලිය ශාකය පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු පහත පරිදි පෙළගැස්විය හැකිය:
ශාකයේ ලක්ෂණ
පෙනුම: කුඩා වටකුරු පත්ර තුන බැගින් එකතු වී සෑදුණු පත්රිකා සහිතයි. බිම දිගේ වැලක් ලෙස පැතිරී යයි.
මල්: කුඩා රෝස හෝ දම් පැහැති මල් හටගනී.
වැවෙන පරිසරය: තණබිම්වල, මංමාවත් අසල සහ ගෙවතුවල තණකොළ සමඟ මිශ්ර වී වැඩේ.
ප්රධාන ඖෂධීය ගුණ සහ ප්රයෝජන
උදුපියලිය යනු ශරීරයේ දැවිල්ල සමනය කරන (Cooling effect) සහ විෂබීජ නාශක ගුණ පවතින ශාකයකි.
ළමා රෝග සඳහා: කුඩා දරුවන්ට වැළඳෙන සෙම්ප්රතිශ්යාව, කැස්ස සහ උණ තත්ත්වයන්හිදී උදුපියලිය තැම්බූ ජලය හෝ යුෂ ලබාදීම දේශීය වෙදකමේ ප්රකට අත්බෙහෙතකි.
සර්ප විෂට: සර්පයෙකු දෂ්ට කළ විට එම ස්ථානයේ ආලේප කිරීමට සහ විෂ නාශකයක් ලෙස උදුපියලිය සම්පූර්ණ ශාකයම යොදා ගනී.
තුවාල සුව කිරීමට: නැවුම් උදුපියලිය කොළ අඹරා තුවාල මත තැබීමෙන් තුවාල ඉක්මනින් සුව වන අතර විෂබීජ ඇතුළු වීම වළක්වයි.
අතීසාරය සහ බඩගාය: උදරයේ හටගන්නා අජීර්ණ තත්ත්වයන් සහ බඩඑළිය යෑම පාලනය කිරීමට මෙහි යුෂ භාවිතා කරයි.
සමෙහි රෝග: ශරීරයේ හටගන්නා පලු දැමීම, කැසීම සහ දැවිල්ල සමනය කිරීමට උදුපියලිය යුෂ ආලේප කිරීම ගුණදායකයි.
භාවිතා කරන ආකාරය (අත්බෙහෙත්)
කැඳක් ලෙස: පෝෂණීය ගුණය වැඩිකර ගැනීමට සහ ශරීරය නිවීමට උදුපියලිය කැඳ ලෙස සකසා පානය කළ හැකිය.
පානයක් ලෙස: මුළු ශාකයම (මුල්, කොළ, දඬු) පිරිසිදු කර වතුරේ දමා තම්බා එම ජලය පානය කිරීම.
බාහිර ආලේපයක් ලෙස: පිරිසිදු කරගත් කොළ කොටා ලබාගන්නා යුෂ හෝ පල්පය සම මත ආලේප කිරීම.
වැදගත්: ඕනෑම ඖෂධීය ශාකයක් භාවිතයට පෙර, විශේෂයෙන්ම දරුවන්ට ලබාදීමේදී හෝ දීර්ඝකාලීන රෝගාබාධ පවතී නම්, පළපුරුදු ආයුර්වේද වෛද්යවරයෙකුගේ උපදෙස් ලබාගැනීම සුදුසුයි.
උදුපියලිය (Desmodium triflorum) යනු හුදෙක් ඖෂධීය ශාකයක් පමණක් නොව, කෘෂිකර්මාන්තයේදී සහ පාංශු සංරක්ෂණයේදී ඉතා ඉහළ වටිනාකමක් ඇති ශාකයකි. විශේෂයෙන්ම තිරසාර කෘෂිකර්මය (Sustainable Agriculture) තුළ මෙහි ඇති වැදගත්කම පහත පරිදි හඳුනාගත හැකිය:
1. පසට නයිට්රජන් ලබාදීම (Nitrogen Fixation)
උදුපියලිය යනු 'ලෙගියුම්' (Legume) පවුලට අයත් ශාකයකි. මෙහි මුල්වල වෙසෙන බැක්ටීරියා මගින් වායුගෝලයේ ඇති නයිට්රජන් උරාගෙන පසෙහි තැන්පත් කරයි. එමගින්:
පසෙහි සාරවත් බව ස්වභාවිකවම ඉහළ යයි.
රසායනික පොහොර (විශේෂයෙන්ම යූරියා) භාවිතය අවම කිරීමට උපකාරී වේ.
2. පස ආවරණය කරන බෝගයක් ලෙස (Cover Crop)
බිම දිගේ ඝනව පැතිරී වැඩෙන බැවින් මෙය කෘෂිකර්මාන්තයේදී 'පියලි බෝගයක්' හෝ 'පස් වැස්මක්' ලෙස භාවිතා කරයි.
පාංශු ඛාදනය වැළැක්වීම: අධික වර්ෂාව ඇති කාලවලදී පස සේදී යාම වළක්වයි.
තෙතමනය රැක ගැනීම: පස සෘජුවම හිරු එළියට නිරාවරණය වීම වළක්වන බැවින් පසෙහි තෙතමනය දිගුකාලීනව රඳා පවතී.
3. වල් පැලෑටි පාලනය
උදුපියලිය බිම පුරා පලසක් මෙන් වේගයෙන් පැතිරී යන බැවින්, වගාබිම්වල අනවශ්ය වල් පැලෑටි වැවීමට ඇති ඉඩකඩ අහුරා දමයි. මෙය ස්වභාවික 'වල් මර්දන' ක්රමයකි.
4. සත්ත්ව ආහාරයක් ලෙස
ගවයන් සහ එළුවන් වැනි සතුන් උදුපියලිය ආහාරයට ගැනීමට බෙහෙවින් ප්රිය කරති.
මෙහි ප්රෝටීන් බහුල බැවින් සතුන්ගේ වර්ධනයට සහ කිරි නිෂ්පාදනයට හිතකර බලපෑමක් ඇති කරයි.
තණබිම්වල තණකොළ සමඟ මිශ්ර වී වැඩීම නිසා සතුන්ට සමබල ආහාර වේලක් ලැබේ.
5. පළතුරු වතු සහ පොල් වතු සඳහා සුදුසු වීම
විශේෂයෙන්ම පොල් වතු සහ තේ වතු වැනි බෝග යට ඇති හිස් භූමියේ වගා කිරීමට උදුපියලිය ඉතා සුදුසුය. එය ප්රධාන බෝගය සමඟ පෝෂණය සඳහා තරඟ නොකරන අතර, ඒ වෙනුවට ප්රධාන බෝගයට අවශ්ය නයිට්රජන් සැපයීම සිදු කරයි.
#හීංඋදුපියලිය #ඇස්ගුණ #දේශීයඔසු
#උදුපියලියගුණ #දේශීයවෙදකම
