20/11/2025
У пусто Мариово, у оваа земја на камен и ветер, одамна се раскажуе едно предание, старо ко црковните ѕидои и тешко ко мариовскиот чекор.
Велат старите: „Мариово не е за секого — Мариово си го бира својо човек.“
А кој ќе го избере — со векови остануе во него.
У прво време, кога уште немало ни патишта, ни куќи големи, овде живееле само овчари и чувари на земјата. Се веле дека Црна Река не беше само вода, туку жива душа што ги чувала селата. Кога ќе се надуе реката, старите викаја:
„Не се плаши — Црна не уништуе, таа предупредуе.“
И така си живееле луѓето со векови — без голема галама, без убајтини, ама со душа полна. Арно ама, пред многу години, се кажуе дека Мариово било удрено од едно големо невреме. Облаците се собрале, ридо се затемнил, а м’њите цепале ко сабји.
Тогаш, на врвот над Бихтово, се појавила една жена — не човек, ама ни сенка. Белешка. Старите ја викале Виденица.
Кажуе преданието дека таа можела да види што ќе дојде и што ќе помине.
Ја виделе како стои на ридо, со коса до земја, и вели:
„Чувајте си ја земјата, зашчо земјата ќе ве чува вас.“
По тоа зборои, облаците се раздвоиле сами, невремето се скршило, а селата останале живи.
И оттогаш, Мариовци секогаш велат:
„Не те чува куќата, ни ѕидо — те чува коренот.“
Затоа овде народот е таков: тврд, тивок, од малце прави многу. Овде кога човек ќе рече „да“ — се слуша у пет села. А кога ќе рече „не“ — ни ветерот не го мени.
Друга поговорка старинска велит:
„Мариовец не се фали, ама ни не се крие.“
Тоа го кажуат зашчо секој што живеел тука носел и борба и мир, и тага и сила.
И уште кажуат, кога ќе фати пустиот ветер да оди од Зовиќ до Градешница, дека тоа не е обичен воздух, туку гласовите на старите што си прават муабет.
Затоа децата не трчаат по ридое ноќе — велат дека „Ноќеска старите си зборуат, не е ред да им се мешаш.“
И така, од век до век, од камен до камен, Мариово си го чува преданието:
„Кој ќе го допре ова место со чест — ќе му се отвори срцето. Кој ќе го допре со зло — камено ќе го голтне.“
А народот уште живее, малку е, ама ко што велат Мариовци:
„Не се броиме по број, туку по срце.“
И така ќе останит — додека ридо стои, додека Црна тече, додека ветерот носи приказни по пустите полиња.
Send a message to learn more
