Forever Macedonia

03/06/2026

02/06/2026

Оваа историска карта го истакнува Кралството Македонија и нејзините региони во античко време на Балкан, и една од највлијателните цивилизации во античко време. Македонија се издигнала под водачи како Филип II и Александар Велики, чии освојувања помогнале во ширењето на културата низ огромни територии од Европа до Азија.

This historical map highlights the Kingdom of Macedonia and these regions in ancient times in the Balkans, and one of the greatest civilizations of ancient times. Macedonia rose under leaders such as Alexander the Great and his major cities in the spread of culture throughout the Philippines through Europe to Asia.

19/05/2026

ЗА МАКЕДОНИЈА

09/05/2026

Денеска се навршуваат 11 години од вооружената престрелка во кумановско „Диво Насеље“ на 9 и 10 мај 2015 во која загинаа осум припадници на безбедносните сили.

Во 28 часовните престрелки, животот го загубија припадниците на безбедносните сили, Љубиша Аранѓеловиќ, Бобан Ивановиќ, Горан Илијевски, Жарко Кузмановски, Исамедин Османи, Сашо Самојловски, Ненад Серафимовски и Горан Стојменовиќ, кои посмртно се одликувани со медали за храброст. Други 37 припадници на безбедносните сили беа повредени.

Слава им на осумтемина македонски полицајци кои загинаа во терористичкиот напад во кумановско Диво Насеље

08/05/2026

Смрдеш е село вo Eгејскиот дел на Македонија, а во турските тефтери е запишано за најкомитско во Костурско, а во 1927 година да денешен ден Грција му го сменила името во Кристалопиги.

Селото се наоѓа на 51 километри југозападно од град Лерин и на 38 километри северозападно од Костур, во подножјето на планината Корбец во областа Корешта. Смрдеш е на три километри од грчко-албанската граница. Според месни преданија почетното место на селото било во месноста Селиштето, но по голема чума било изградено на новото место.

Селото се споменува за прв пат во османски дефтер од 1530 година под името Исмирдеш со 53 домаќинства. По 1900 година жителите на селото, заедно со жителите на село Дмбени играат водечка улога во борбите на ВМОРО. На 8 спрема 9 мај 1903 година редовна турска војска го напаѓа селото.

Причина за тоа е, дека пред повеќе од месец во селото е видена четата на Борис Сарафов. 87 жители (45 мажи, 36 жени и 6 деца) се убиени, 300 куќи се изгорени, заедно со 2 училишта и 19 дуќани. 50 души се ранети, силувани се 35 жени. 1500 души остануваат без покрив. Во 1903 година учителка во селото е Викторија Михајлова од Прилеп.

За време на Илинденското востание селото одново е ограбено, мнозина негови жители се претепани, а на други им се отсечени ушите.

Сеќавање на еден жител:
„ турците го изгореа, го изгореа два пати зашто селото беше комитско. Оттаму имаше многу војводи - Васил Чекаларов, Пандо Кљашев и други имаше... Имаше многу отепани, над сто души. “

Во 1903 година во куќата на смрдешкиот жител Иљо Истанин, Лаки Поповски создава нелегална леарница и склад за бомби, преместена по опожарувањето на селото во Дмбени. 1911/1912 година во Смрдеш има 209 куќи со 989 жители и функционира училиште со 3 учители.

За време на Балканската војна 42 души од Смрдеш се вклучуваат како доброволци во Македоно-одринското оолчение. Во војната селото е окупирано од грците. По Првата светска војна многу жители на Смрдеш се селат во Бугарија, САД, Канада и Австралија. Во 1906 година во Медисон, Илиноис преселените од Смрдеш создаваат свое благотворно и просветно друштво наречено „Пандо Кљашев“.

Селото страда за време на Втората светска војна, а за време Грчката граѓанска војна сите жители се селат во Југославија и другите социјалистички држави. Во пописот од 1951 година е заведено за запуштено. Покасно грчките власти населуваат номадски влашки семејства.

Пописи:
1913 - 1 488 жители
• 1920 - 718 жители
• 1928 - 598 жители
• 1940 - 624 жители
• 1951 - 0 жители
• 1961 - 364 жители
• 1971 - 309 жители
• 1981 - 265 жители
• 1991 - 213 жители

07/05/2026

Во чест на 7 мај 1903-та и Смилевскиот конгрес на ТМОРО.

Со одлука на Владата на Република Македонија од 20 април 1993 година, 7 Мај е востановен како Ден на македонската полиција, наместо дотогашниот 13 мај.

Овој датум е избран за Ден на македонската полиција од Владата на тогашниот премиер Никола Кљусев, во чест денот од 1903 година кога на Смилевскиот конгрес на ТМОРО била извршена реорганизација на власта и безбедноста.

Смилевскиот конгрес се одржал од 2 до 7 мај 1903 година, а најголемиот број од делегатите веќе на 30 април се собрале во демирхисарското село Смилево. Жителите на родното Смилево на Даме Груев ја сфатиле честа како и одговорноста од престојот на такво мноштво на револуционерни првенци во нивното село.

Затоа месното раководно тело, на чело претседателот Георги Чуранов, го мобилизирал целото село и на сите мажи и жени им доверил соодветни задачи.

Дел од месната вооружена сила, деноноќно ја вардела целата околина, а стотина души вооружени смилевци биле на нозе внатре во селото.

Одделенија од по три-четири комити биле поставени по сите соседни села на Смилево. Невидливи стражари од сите села меѓу Смилево и Битола деноноќно внимавале, формирајќи жив телеграф за предавање на било какво сомнително движење откај вилаетскиот центар.

Токму затоа е избран 7 мај како Ден на македонската полиција, во чест на настанот од 1903 година и зачетокот на организирана безбедност на населението и делегатите на Конгресот.

06/05/2026

На денешен ден, 6 мај 1924 година во Виена, ВМРО издала Манифест кон македонскиот народ, кон организираното револуционерно население во Македонија и кон македонските револуционери, познат како Мајски манифест на ВМРО .

Во него како главни цели на револуционерната борба биле фиксирани „ослободувањето на раскинатите делови на Македонија во една наполно независна и самостојна политичка заедница“ и демократизирањето и сојузувањето на балканските држави во една федерална заедница која „единствено може да го гарантира политичкото постоење на независна

Македонија и независноста на другите балкански народи“ и да ги парализира анексионистичките и империјалистичките стремежи на заинтересираните сили.

Во документот македонскиот народ се третира како самостоен народ на Балканот без дилеми и конфузии за неговата самобитност. Бил составен по долги преговори на претставниците на ВМРО, Комитерната и Македонската федеративна организација (организација на македонската емиграција во Бугарија). Потписници на манифестот се членовите на Централниот комитет на ВМРО, Александар Протогеров, Петар Чаулев и Тодор Александров.

Со Мајскиот манифест кон македонскиот народ и емиграција, раководството на ВМРО повикала на борба за ослободување и обединување на раскинатите делови од Македонија. Документот бил апел до сите, леви и десни револуционерни сили да се обединат за создавање единствен македонски револуционерен фронт. Овој документ ја поставува визијата за автономна Македонија, можеби како дел од поширока федерација, но, не и како дел од некоја друга балканска држава.

По објавувањето на Мајскиот манифест поради турбулентните околности кои ги носело тоа време, Тодор Александров се откажал од сопствениот потпис на манифестот. Некои историчари сметаат дека тоа се должело поради неавтентичноста на Манифестот кој Александров го потпишал и оној кој бил подоцна објавен.

Во тој период ВМРО имала затегнати односи со бугарскиот премиер Александар Цанков. Набрзо потоа Тодор Александров е убиен. Контроверзите за овие настани и денес не се целосно обработени и разјаснети од историчарите, а ќерката на Тодор Александров има опишано во какви околности нејзиниот татко се откажал од потписот на Мајскиот манифест.

-Навистина, мојот татко се откажа од потписот на Мајскиот манифест, бидејќи не сакаше ВМРО да се болшевизира и да биде партија, туку да си остане татковинска патриотска организација се додека Македонија не стане држава, изјавила Марија Коева, ќерка на Тодор Александров

04/05/2026

Пред 23 година, на 4 мај 2001 година, во Скопје на 78-годишна возраст умрела Васка Илиева, една од најпрочуените пејачки на македонски народни песни.

Меѓу многубројните антологиски хитови и денес препознатливи се „Мост ми ѕидале девет мајстори“, „Излегол Невен Пејо“, „Сестра моли брата за вечера“, „Судбо моја судбино“, „Сношти појдов мила мамо“, „Кој што ме чуе да пеам“, „И ние сме деца на мајката земја“, „Четворица комити“, „Кога падна на Пирина“, „Излегол Јане Сандански“, „Таму далеку на Балканот“, „Заплакало е Мариово“, „Не плачи мајко, не жалај“, „Кога се мажеше што ти се чинеше“, „Врати се мило либе“, „Земјо Македонска“…

Васка Илиева е родена во скопската населба Чаир на 21 декември 1923 г. во семејство на музичари. Нејзиниот татко, Тодор Бошков Велков, бил познат гајдаџија. Васка Илиева својата музичка кариера ја започнува пред 1950 г. во Државниот ансамбл за народни песни и игри „Танец“.

Поради ненадминатиот стил на пеење и неповторливиот глас, Илиева многу брзо станува многу популарна и настапува на безброј концерти, не само во татковинатa, туку и во тогашна Југославија, како и секаде во светот каде што живеат Македонци.

За време на долгата музичка кариера, во Република Македонија и насекаде по светот каде што живеат Македонци ја нарекуваа „Жива легенда“ на македонската народна песна, „Кралица на македонската народна песна“, како и „Амбасадор на македонската народна музика“.

Илиева остави зад себе богато културно и духовно наследство.

https://youtu.be/S6Fy1CWhbjQ

04/05/2026

На 4 мај 1903 година во селото Баница, Серско, во Егејска Македонија, во борба против османлиската војска загинал Гоце Делчев, еден од најголемите идеолози на ослободителното движење на македонскиот народ кон крајот на 19-от и во почетокот на 20-от век.

Роден е во Кукуш, Егејска Македонија, на 4 февруари 1872 година.

Последната акција на Делчев била на 19 март 1903 година во Егејска Македонија.

Четата на легендарниот македонски револуционер го разурнала тунет кај реката Ангиста во Серско. Тоа била последната негова акција против османлиската власт за ослободување на Македонија, пред неговата смрт.

Апостолот на македонското револуционерно движење загинал во заседа што била поставена кај селото Баница. За неговата смрт постојат неколку верзии, но има една непобитна вистина: Целиот живот го посветил во борба за ослободување на Македонија. За својата Македонија го дал и својот живот.

29/04/2026

НА ДЕНЕШЕН ДЕН: Почина Дедо Иљо, Царот Малешевски, борец за слобода на Македонија, но и во битки за Србија, Бугарија и за Русија.

Ајде, ред се редат, мале, ајде ред се редат, кочански сејмени… Така почнува народната песна испеана за Царот Малешевски, Илија Марков Малешевски (познат како Дедо Иљо Малешевски), прочуен македонски ајдутски војвода, во втората половина на 19. век, кој учествувал во битките против Турците.

Ајдутскиот војвода Дедо Иљо Малешевски починал на денешен ден (според некои извори на 17 април) во 1898 година во Ќустендил.

Роден е на 28 мај 1805 година во Берово, се борел во многу битки против Османлиите и поради неговото херојство го нарекувале и Цар Малешевски.

Во османлискиот период, Малешево било нахија (реон) и било составен дел од каза (околија), а во 19 век, неколку малешевски села влегувале во Ќустендилската каза, која била составен дел од Нишкиот вилает.

Според Ј. Џ. Васиљевиќ семејството Иљо припаѓало на родот Мутракинови, кои се викале Кализовци и Маркови. П. Хитов истакнува дека таткото на Иљо се викал Марко, а по него се нарекол Марков. В. Стојанов го именувал како Иљо Марков. Во документите од 60-тите години на 19 век е именуван како капетан Иљо, а потоа како дедо Иљо. Се сретнува и како Кара Иљо, Иљо Малешевски, а во постарата литература се сретнува како Иљо Војвода.

Во конзуларните извештаи од 1860-1862 година се наведува дека Иљо имал една ќерка од околу 10 години и два сина од 5 и 8 години. Од овој податок може да се заклучи дека Иљо веќе околу 12 до 15 години бил оженет. Во едно писмо на неговата жена Стојанка – Цона напишано околу 1860 година, која исто така потекнувала од Берово, пишува дека таа се омажила пред 11 години, односно околу 1849 година.

Повеќе верзии за одметнувањето

Пред своето одметнување, Иљо се занимавл со земјоделие и други општи работи во Берово и низ Македонија. Во зима и напролет, тој организирал по малешевските и околните села – аргати и аргатки и како нивни предводник во летото ги водел на работа по големите чифлици во Скопското и Серското поле. Уште во овој период, Иљо бил шетан човек, познавал повеќе луѓе и се научил и свикнал да предводи луѓе, да се справува со османлиските бегови и да се пресметува со рабојниците. Иако бил неписмен, оставал впечаток на просветен човек. Бил великодушен, полн, широкоград и јак, средно висок со јуначко тело. Според еден негово современик, Иљо имал: „… долги црни коси, црн мустак, испечено лице, орлов нос, долгунесто лице, јасно и убаво чело и големи црни очи, мил поглед…“

Постојат повеќе верзии за годината и причините за одметнувањето на Иљо. Според една од верзиите, Иљо пред да стане ајдутин, при спасувањето на својата сестра од потурчување, убил еден од Турците и се засолнил во Рилскиот манастир, каде што станал чувар на манастирските имоти. Две години по враќањето на Иљо од Рилскиот манастир, некои од беровските Турци и беровскиот буљукбашија Габо Парамун решиле да се пресметаат со него затоа што сметале дека тој ги извршил сите убиства на Турците и сите палежи во Берово.

Во Берово се раскажувала дека неговиот постар брат Станко бил скаран со еден Турчин, поради некоја нерасчистена сметка од собирањето на десетокот, кои тие заедно го го вршеле. Според писмото на Цона, судирот настанал поради тоа што кога Иљо побарал од бајракатарот Мехмед да му ги плати трите оки на масло што му ги дал Иљо на вересија, тој се налутил и решил да го убие. Односно не една, туку повеќе причини биле потик Турците да ги нападнат Иљо и неговиот брат Станко на нивата каде што работеле, кај местото Селце. Во нападот Станко бил смртно ранет, а Иљо во десната рака. Станко пред да умре успеал да убие еден од напаѓачите. Судирот се пренел во колибата изградена во нивата, каде што Иљо го убил буљукбашијата Габа, а убил и двјца сејмени, по што усепал да избега ранет. По овој настан Иљо станал ајдутин.

Востанието започнало на 17 октомври (5 октомври по стар стил) 1878 година со нападот на Кресненските анови во кои била сместена турската војска. Во нападот учествувале 400 востаници и многу селани од околните села. При самиот напад на турскиот гарнизон на востаниците им се предале 109 турски војници.

Кресненското востание било прв судир помеѓу македонското револуционерно движење и Бугарија. Очигледното мешање во политиката на востанието и водењето на борбата и спроведувањето на своите зацртани планови на бугарските комитети довеле до големи недоразбирања и судири со македонските востаници и револуционери.

Во почетокот на јули 1879 година престанале секакви востанички дејствија, но со доаѓањето на Османлиите во Горна Џумаја започнало бегство на населението од Џумајската каза и од внатрешноста на источна Македонија. Околу 25.000 – 30.000 христијани заминале во Бугарија и тоа била една од првите поголеми миграции на населнието од Македонија во Бугарија. На местата на избеганото населението почнале да се доселуват муслимани од Бугарија.

Уште додека беше жив Дедо Иљо станал легенда, а неговата храброст и јуначки дела се испеани во многу народни песни. За покажаната храброст во војните одликуван е со повеќе ордени од страна на српската, руската и бугарската власт. Умира во Ќустендил во 1898 година. Погребан бил со највисоки почести. Целиот град излегол да се прости со последниот прочуен ајдучки војвода. Дедо Иљо Малешевски е опеан во македонската народна песна „Ајде, ред се редат“:

https://www.youtube.com/watch?v=asj5J0__Pqc