Horizont

12/07/2022

Pamje të rralla nga Shkupi dikur!

Rruga e plastikave, Shkup

Viti 1990

02/07/2022

Babai i Optikës Moderne, Ibn Al-Haytham

Në këtë ditë, 1 korrik 965 es, matematikani, astronomi dhe fizikani i shquar musliman, Hasan Ibn al-Haytham (i njohur në Perëndim si Alhazen) lindi në Basra, Irak.

Ai ishte personi i parë që shpjegoi saktë procesin e shikimit dhe perceptimit vizual.

30/06/2022

01/06/2022

Kurrë askush në histori nuk ka qenë i pasur sikur Mansa Musa!

Kurrë askush në histori nuk ka qenë i pasur sikur njeriu për të cilin mbase kurrë nuk keni dëgjuar: Mbreti i të gjithë mbretërve – Mansa Musa.
Musa I (1280 –1337) ka qenë Mansa i dhjetë, që në përkthim do të thotë “Mbreti i të gjithë mbretërve” i Perandorisë së dikurshme të Malit jashtëzakonisht të pasur. Me pasurinë personale e cila sot do të vlente 400 miliardë dollarë, Musa I edhe zyrtarisht është njeriu më i pasur i të gjitha kohëve.
Mansa Musa ka sunduar në Afrikën Perëndimore (Perandoria Malit) në fillim të shekullit XIII, ndërkaq pasurinë e ka arritur duke gërmuar dhe sh*tur krip dhe ar.
Në kohën e sundimit të tij më shumë se gjysma e arit në botë vinte nga Mali. Vetëm disa gjenerata pas vdekjes së tij e gjithë pasuria e tij është zhdukur plotësisht në disa luftëra civile.
Mansa Musa ka qenë mbret jashtëzakonisht i pasur, prandaj është njëri prej të rrallëve të cilët kanë mbetur të njohur për veprat e mira, e jo vetëm për fuqinë e madhe të cilën e ka poseduar.
Ai ka qenë mysliman i arsimuar i cili kujdes të madh i ka kushtuar shkollimit të njerëzve, kështu që nga bursat e tij të shumta dhe legjendare janë shkolluar nxënësit nga e tërë bota myslimane në Universitetin Sankore në Timbuktuu.
Musa mbahet në mend edhe për pelegrinazhin e tij përrallor të cilin e ka bërë më 1324 (Haxhillëku myslimanëve në Mekë). Shpura e tij përbëhej prej 60.000 meshkujve dhe 12.000 robërve, ndërkaq secili nga ta ka bartur nga një kallëp ari të rëndë rreth 2 kg.
Në shpurë kanë qenë edhe rreth 500 lajmëtarë në rroba mëndafshi të cilët me vete kanë bartur shkopinj të bërë nga ari i pastër.
Musa personalisht e ka financuar këtë shpurë të pazakonshme, ndërkaq ushqim cilësor kanë ngrënë të gjithë – edhe njerëzit, edhe kafshët. Një pjesë të karvanit të Musës e kanë përbërë edhe 80 deve, ndërkaq secila nga to ka bartur midis 20 dhe 130 kg pluhur ari.
Këtë ar Musa ua ka dhuruar të varfërve, të cilët i ka takuar gjatë rrugëtimit të tij, ndërkaq shpesh u ka dhënë edhe sasi të madhe ari tregtarëve duke i këmbyer me stolitë më të zakonshme.
Kur Mansa Musa ka kaluar nëpër Kajro në korrik të vitit 1324, në qytet ka lënë aq ar sa që vlera e arit ka rënë dramatikisht, për ç’arsye sanimi i tregut nga ky inflacion ka zgjatur 20 vjet.
Veprat e tij të mira dhe sasia e madhe e arit kanë pasur efekt negativ ekonomik edhe në ekonominë e Medinës dhe të Mekës në dhjetë vitet në vijim.

Për kohën e tij ka qenë mbreti më i pasur, dhe historia e njeh si të tillë. Mansa Musa ka qenë mbret i Malit dhe ka jetuar në shekullin XIII, në vendin e min...

01/06/2022

Historia mahnitëse e Jerusalemit

Jerusalemi – i njohur në hebraisht si Yerushalayim dhe në arabisht si al-Kuds, është një nga qytetet më të vjetra në botë. Ai është pushtuar, shkatërruar dhe rindërtuar herë pas here, dhe çdo shtresë e tokës së tij zbulon një pjesë të ndryshme të së kaluarës. Në thelbin e saj është qyteti i vjetër, një labirint i rrugicave të ngushta dhe arkitektura historike që karakterizon katër këndet e saj – të krishterët, myslimanët, çifutët dhe armenët.
Brenda lagjes së krishterë është Kisha e Varrit të Shenjtë, një fokus i rëndësishëm për të krishterët në mbarë botën. Ajo është e vendosur në një vend që është thelbësore për historinë e Jezusit, vdekjen, kryqëzimin dhe ringjalljen e tij. Kisha udhëhiqet bashkërisht nga përfaqësues të besimeve të ndryshme të krishtera, kryesisht të Patriarkanës Ortodokse Greke, Françeskanët, nga Kisha Katolike Romake dhe Patriarkana e Armenisë, por edhe nga etiopianët, koptët dhe kisha ortodokse siriane.
Hebrenjtë kanë Murin Perëndimor, një mbetje e murit mbajtës të malit mbi të cilin Tempulli i Shenjtë dikur qëndronte. Brenda tempullit ishte e Shenjta e Shenjtorëve, vendi më i shenjtë në judaizëm.
Hebrenjtë besojnë se ky ishte vendi i gurit të themelit nga i cili u krijua bota. Sot, Muri Perëndimor është vendi më i afërt që hebrenjtë mund t’i luten të Shenjtit të Shenjtorëve.
Këndi mysliman është më i madhi nga të katërt dhe përmban faltoren e Kupolës së Shkëmbit dhe Xhaminë Al-Aksa në një rrafshnaltë të njohur për muslimanët si Haram al-Sharif ose Faltorja Bujare. Xhamia Al-Aksa është vendi i tretë më i shenjtë në Islam pas Mekkes dhe Medines.
Rëndësia e Jerusalemit ka vazhduar të rritet për muslimanët gjatë procesit që filloi me tërheqjen e Perandorisë Osmane dhe vendosjen e mandatit britanik.

Jerusalemi – i njohur në hebraisht si Yerushalayim dhe në arabisht si al-Kuds, është një nga qytetet më të vjetra në botë. Ai është pushtuar, shkatërruar dh...

28/05/2022

'Bota në fokus': 74 vjet nga katastrofa e madhe - NAKBA (emisioni i plotë)

Në çdo 15 maj të vitit, palestinezët përmes shënojnë NAKBA-n. Fjala "Nakba" do të thotë "katastrofë" në arabisht dhe i referohet spastrimit etnik sistematik të dy të tretave të popullsisë palestineze nga paraushtarakët hebre ndërmjet viteve 1947-1949 dhe shkatërrimit pothuajse total të shoqërisë palestineze. Forcat hebreje kishin marrë më shumë se 78 për qind të Palestinës historike, kishin spastruar dhe shkatërruar etnikisht rreth 530 fshatra dhe qytete dhe vranë rreth 15,000 palestinezë në një seri mizorish masive, duke përfshirë më shumë se 70 masakra....

Në çdo 15 maj të vitit, palestinezët përmes protestave shënojnë NAKBA-n. Fjala "Nakba" do të thotë "katastrofë" në arabisht dhe i referohet spastrimit etnik sistematik të dy të tretave të popullsisë palestineze nga paraushtarakët hebre ndërmjet viteve 1947-1949 dhe shkatërrimit pot...

18/05/2022

😂😂

29/04/2022

'Bota në fokus': Mansa Musa, njeriu më i pasur i të gjitha kohërave (emisioni i plotë)

Nëse e konvertojmë pasurinë e atëhershme të mbretit Mansa Musa në vlerën e dollarit, ajo kap vlerën e 400 miliardë dollarëve.

Në kohën e sundimit të tij, ushqim të shëndoshë kanë ngrënë jo vetëm njerëzit, por edhe kafshët.

Mali dikur ishte nëna e arit, pra një ndër vendet më të pasura me miniera ari në botë, ndërsa sot është një ndër vendet më të varfëra. Mali, një shtet afrikan që gjendet në perëndim të kontinentit, ra nën kontrollin e Francës gjatë shekullit të 19-të. Deri në vitin 1905, pj...

16/04/2022

EMOCIONUESE / Shqiptari që ndërroi jetë pranë varrit të Muhammedit a.s. në Medine.

Ndiqeni rrëfimin e haxhiut turk!

25/03/2022

'Bota në fokus': Kush është Vladimir Putin?!

Me fillimin e luftës për pushtimin e Ukrainës këtë vit, presidenti i Rusisë, Vladimir Putin është bërë personaliteti më i përfolur dhe më i kritikuar ndonjëherë.

Tashmë në titujt kryesorë të mediave është pushtimi i Ukrainës dhe agresioni i ushtrisë së Putinit. Nëse sot të gjithë e njohin presidentin e Rusisë dhe ia dinë emrin, në fillimet e karrierës së tij politike në fund të viteve 90-ta, madje as opinioni rus nuk e dinte kush është Vladimir Putin.

Fëmijë i rritur pa prindër, agjent i shërbimit sekret KGB për 16 vite, këshilltar në bashkinë e Leningradit dhe President i Rusisë. Pra, kush është Vladimir Putin?!

Me fillimin e luftës për pushtimin e Ukrainës këtë vit, presidenti i Rusisë, Vladimir Putin është bërë personaliteti më i përfolur dhe më i kritikuar ndonjëherë. Tashmë në titujt kryesorë të mediave është pushtimi i Ukrainës dhe agresioni i ushtrisë së Putinit. Nëse sot të ...