17/08/2026
Приказна што се протега повеќе од 80 години.
При посетата на црквата Сан Франческо во Касине, Италија, во рамките на проектот Protech 2024, претставникот на Центарот за развој на Источен плански регион, г-дин Емил Василев, беше пречекан со особена чест од кустосот Sergio Arditi.
Со голема посветеност, почит и возбуда, Arditi ја раскажа приказната за една посебна дрвена икона – дело кое во себе носи многу повеќе од уметничка вредност. Таа е сведоштво за верата, традицијата и времето, но и потсетник дека културното наследство живее токму преку приказните што ги пренесуваме.
Понекогаш, еден предмет може да нè врати со векови наназад и да ни покаже дека минатото сè уште има што да ни каже
Во 1943 година, во Северна Македонија, наредникот на италијанската армија Џузепе Мандрили, по потекло од Касине, создал скапоцена дрвена икона.
За време на повлекувањето, тој морал да ја остави кај едно македонско семејство. По враќањето во Италија, никогаш не можел да ја врати.
Со децении, се изгубила секоја трага од неа.
Потоа, во 2022 година, благодарение на истражувањето на македонскиот сценарист Ангелко Митревски, иконата била повторно откриена во манастир во близина на Преспанското Езеро.
Останал траг за делото:
„Наредник Г. Мандрили“.
Од тоа име започнала долго пребарување, кое овозможило да се пронајде семејството на авторот и да се изгради враќањето на иконата во Италија, чекор по чекор.
Во сабота, на 22 март 2025 година, во Касине, конечно завршило тоа патување.
По презентацијата во Салата на Градскиот совет, иконата беше вратена во црквата Сан Франческо и свечено осветена.
Но, најтрогателниот момент можеби беше оној што го доживеа Мино Мандрили, синот на Џузепе, кој можеше од прва рака да го види делото што неговиот татко го создал за време на воените години.
Неговите зборови го пренесуваат значењето на ова враќање подобро од сè друго:
„Да ја имам тука во Касине е како мојот татко да пронашол мир.“
Ова не е само приказна за икона.
Тоа е приказна за еден човек, неговото семејство, една заедница и многуте луѓе кои соработувале преку границите за да го вратат сеќавањето на еден граѓанин на Касине.
Приказна за војната која, многу децении подоцна, се трансформира во приказна за мир, сеќавање и пријателство.
A story that spans more than 80 years.
During a visit to the church of San Francesco in Cassine, Italy, within the framework of the Protech 2024 project, the representative of the Center for Development of the Eastern Planning Region, Mr. Emil Vasilev, was welcomed with special honor by the curator Sergio Arditi.
With great dedication, respect and excitement, Arditi told the story of a special wooden icon – a work that carries much more than artistic value. It is a testimony to faith, tradition and time, but also a reminder that cultural heritage lives precisely through the stories we transmit.
Sometimes, an object can take us back centuries and show us that the past still has something to tell us
In 1943, in North Macedonia, Italian Army Sergeant Giuseppe Mandrilli, originally from Cassine, created a precious wooden icon.
During the retreat, he had to leave it with a Macedonian family. After returning to Italy, he was never able to return it.
For decades, every trace of it was lost.
Then, in 2022, thanks to the research of the Macedonian screenwriter Angelko Mitrevski, the icon was rediscovered in a monastery near Lake Prespa.
A trace of the work remained:
"Sergeant G. Mandrili".
From that name began a long search, which made it possible to find the author's family and to build the return of the icon to Italy, step by step.
On Saturday, March 22, 2025, in Cassine, that journey finally ended.
After the presentation in the City Council Hall, the icon was returned to the Church of San Francesco and solemnly consecrated.
But perhaps the most moving moment was that experienced by Mino Mandrilli, Giuseppe's son, who was able to see firsthand the work his father created during the war years.
His words convey the meaning of this return better than anything else:
"Having it here in Cassine is like my father finding peace."
This is not just the story of an icon.
It is the story of a man, his family, a community and the many people who collaborated across borders to bring back the memory of a citizen of Cassine.
A story of war that, many decades later, is transformed into a story of peace, remembrance and friendship.
#ИсточенПланскиРегион
