01/02/2025
ရက်စွဲ - ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်
သတင်းထုတ်ပြန်ချက် (၁/၂၀၂၅)
၁။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် အကြမ်းဖက်စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သောစစ်အုပ်စုသည် မဲစာရင်းမှားယွင်းသည်ဟုအကြောင်းပြကာ တည်ဆဲဥပဒေများကို ချိုးဖောက်၍ နိုင်ငံတော်၏အာဏာကို အဓမ္မလုယူခဲ့ပြီး ပြည်သူလူထုက ရွေးကောက်တင်မြှောက် ထားသော အရပ်သားအစိုးရ၏ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်တို့အပါအဝင် အစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးများ၊ ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်များ၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီခေါင်းဆောင်များ၊ သံဃာတော်များ၊ စာပေနှင့်အနုပညာရှင်များ၊ သတင်းထောက်များ၊ ကျောင်းသားပြည်သူတက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် များကို မတရားဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ပါသည်။
၂။ စစ်ဖက်အာဏာသိမ်းမှုအား ဆန့်ကျင်သည့်ပြည်သူများ၏ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒဖော်ထုတ် ကန့်ကွက် ခဲ့မှုများအား အာဏာလုစစ်ကောင်စီသည် အကြမ်းဖက်ပစ်ခတ်ဖြိုခွဲခြင်း၊ ပါဝင်သူများကိုဖမ်းဆီးခြင်း၊ စစ်ကြောရေးစခန်းများတွင် နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခြင်းအပြင် အကျဉ်းထောင်များအတွင်းတွင်လည်း မတရားနှိပ်စက်မှုများ ကျူးလွန်ကြသောကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် သတင်းအစအန ပျောက်ဆုံးနေသူများပြားလာနေပါသည်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအား ထောင်ပြောင်းစဉ် ယာဉ်မတော်မဆဖြစ်သည်ဟုအကြောင်းပြကာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိသတ်ဖြတ်ခြင်းများ ပြုလုပ် လာကြပါသည်။ ကျေးရွာများ၊ လူနေအိမ်များနှင့် လူသားများကိုပါ မီးရှို့ဖျက်ဆီးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ကျေးရွာနေပြည်သူများကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုပြီး အစဖျောက်ကာ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ပြည်သူတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုများကို လုယက်ယူဆောင်ခြင်းစသည့် အကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်နေကြဆဲ ဖြစ်ပါသည်။
၃။ကြမ်းတမ်းသောစစ်အာဏာရှင်အောက် ခံစားခဲ့ရသည့် မြန်မာပြည်သူများအတွက် တရားမျှတမှု ပြန်လည်ရရှိရန်နှင့် နောင်လာနောက်သားတို့ လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားလိုက်နာစေရန် ရည်ရွယ်၍ လူ့အခွင့်အရေးမှတ်တမ်းကောက်ယူရေးအဖွဲ့၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (HRDT-NLD) ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မေလမှစတင်ဖွဲ့စည်းကာ နိုင်ငံတဝန်းရှိ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များမှ ပါတီဝင်များနှင့် ပြည်သူများ၏ ပူးပေါင်းကူညီမှုဖြင့် အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ ပြည်သူများအပေါ် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကျူးလွန်လျက်ရှိသော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ကောက်ယူလျက်ရှိပါသည်။
၄။လူ့အခွင့်အရေးမှတ်တမ်းကောက်ယူရေးအဖွဲ့၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (HRDT-NLD) မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ လက်လှမ်းမီသလောက် ကောက်ယူရရှိထားသော မှတ်တမ်းများအရ -
(က)ပြည်သူများ၏ နေအိမ်နှင့်ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဥပဒေမဲ့ ချိပ်ပိတ်သိမ်းယူခြင်းများ၊ နေအိမ် အတွင်းရှိပစ္စည်းများကို ခွင့်ပြုချက်မဲ့ ခိုးယူဖျက်ဆီးခြင်းများကြောင့် ပြည်သူ (၈၃၉) ဦး၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများ ချိပ်ပိတ်ခံရပြီး နစ်နာဆုံးရှုံးမှုပေါင်း (၁,၀၂၁) ခု ရှိနေပါသည်။ ထိုအထဲတွင် အဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၁၉၉) ဦး နှင့် ပါတီဝင် (၂၅၆) ဦး၊ စုစုပေါင်း အဖွဲ့ချုပ်အဖွဲ့ဝင် (၄၅၅) ဦး တို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများ ချိပ်ပိတ်သိမ်း ယူခံရပြီး နစ်နာဆုံးရှုံးမှုပေါင်း (၅၇၀) ခု ရှိနေပါသည်။
(ခ)အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီသည် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အဖွဲ့ဝင်များနှင့် အဖွဲ့ချုပ် ရုံးများကို အဓိကပစ်မှတ်ထားကာချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်ရင်းရှိသည့်အတွက် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်ရုံးများကို အကြိမ်ကြိမ်ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ -
အဖွဲ့ချုပ်ဗဟိုရုံး (ရန်ကုန်)- ၃ ကြိမ်
တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်ရုံးများ- ၁၅ ကြိမ်
ခရိုင်ရုံးများ- ၆ ကြိမ်
မြို့နယ်ရုံးများ- ၁၁၅ ကြိမ်
ရပ်ကျေးရုံးများ- ၂၈ ကြိမ်
စုစုပေါင်း ဖျက်ဆီးမှုအကြိမ်ပေါင်း (၁၆၇) ကြိမ် ရှိခဲ့ပါသည်။
(ဂ)အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ဥပဒေမဲ့ မတရားဖမ်းဆီးခဲ့ရာ ဖမ်းဆီးခံ ရသူ ၁၈,၄၃၄ ဦး ရှိနေပြီး ၎င်းတို့ထဲတွင် အဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၄၅ ဦး နှင့် အဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင် ၂,၄၉၆ ဦး တို့ ပါဝင်ပါသည်။ လက်ရှိဖမ်းဆီးခံထားရ သည့် အသက်မပြည့်သူ ကလေးသူငယ် ၂၆၀ ဦး နှင့် ဖမ်းဆီးခံအမျိုးသမီး ၂,၁၈၂ ဦး တို့ ပါဝင်ပါသည်။
(ဃ)အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ အာဏာသိမ်းမှုစတင်ခဲ့သော ၂၀၂၁ ခုနှစ် မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ အထိ ၄ နှစ်တာကာလအတွင်းတွင် ငြိမ်းချမ်းစွာဆန္ဒပြကြ သော သပိတ်အင်အားစုများကို အကြမ်းဖက်ဖြိုခွဲခြင်း၊ ဖမ်းဆီးမိသော ပြည်သူများကို စစ်ကြောရေးစခန်းများတွင် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖမ်းဆီးအကျဉ်းချထားသော နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများသည် အကျဉ်းထောင်အတွင်းတွင် လုံလောက်သော ဆေးဝါးကုသမှု မရရှိခြင်းနှင့် လုံလောက်သော အစာအာဟာရများ မရရှိခြင်းတို့ကြောင့် မလိုလား အပ်ဘဲသေဆုံးခြင်း၊ အကျဉ်းထောင်အတွင်းတွင် အကြောင်းမဲ့ ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း ကြောင့် သေဆုံးကြရခြင်း၊ အကျဉ်းထောင်ပြင်ပသို့ ထုတ်ကာသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ရပ်ရွာများသို့ဝင်ရောက်ကာ ပြည်သူများကိုဖမ်းဆီးပြီး အကြောင်းမဲ့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မီးရှို့သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လူသားဒိုင်းအဖြစ် ခေါ်ဆောင် အသုံးချပြီးသတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်း၊ ရပ်ရွာရှိအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ပြီး သတ်ဖြတ်ခဲ့ ခြင်း စသောကျူးလွန်မှုများအပြင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ရပ်ရွာများအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီး လက်နက်ငယ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်း၊ လေကြောင်းမှဗုံးဖြင့်ကြဲချခြင်း စသော ကျူးလွန်မှုများကြောင့် သေဆုံးကြရသော ပြည်သူ ၅,၁၄၀ ဦးတွင် အဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄ ဦး၊ ပါတီဝင် ၁၀၇ ဦး နှင့် အသက်မပြည့်သော ကလေးသူငယ် ၄၃၆ ဦး နှင့် အမျိုးသမီး ၈၁၁ ဦး တို့ပါဝင်ပါသည်။
(င)ပြည်သူတို့၏ နေအိမ်ပေါင်း ၇၄,၈၅၁ လုံး မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံကြရပြီး၊ အချို့ဒေသများတွင် အကြိမ်ကြိမ် ထပ်မံမီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုများရှိခဲ့ရာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုအကြိမ်ပေါင်း ၁,၈၅၉ ကြိမ် ရှိခဲ့ပါသည်။
(စ)အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်းတစ်ခုဖြစ်သော အရပ်သား ပြည်သူတို့၏ နေထိုင်ရာ ရပ်ရွာများအား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အကြိမ်ပေါင်း ၄၆၉ ကြိမ်တွင် ပြည်သူတို့နေထိုင်သောအိုးအိမ်များ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦများ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံ ဆေးပေးခန်းများ စသောအဆောက်အဦပေါင်း ၁,၇၅၂ ခု ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ပါသည်။
(ဆ)စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်ဘဲ အရပ်သားပြည်သူများနေထိုင်ရာ ရပ်ရွာများတွင် လက်နက် ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်ခတ်ခြင်းကြောင့် လူနေအိုးအိမ် အဆောက်အဦများ၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦများ၊ စာသင်ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံ ဆေးပေးခန်းများ စသောအဆောက်အဦပေါင်း ၁၃,၂၁၈ ခု ပျက်စီးခဲ့ရပြီး အပြစ်မဲ့ ပြည်သူ ၂,၆၆၆ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြပါသည်။
၅။အထက်ပါဖြစ်စဉ်များသည် နိုင်ငံတကာလူ့အခွင့်အရေးဥပဒေနှင့် နိုင်ငံတကာလူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် နိုင်ငံတကာငြိမ်းချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေး နှင့် အခြေခံလူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိန်းသိမ်းရန် ရည်ရွယ်သည့် ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းကို ချိုးဖောက်ခြင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။
၆။အထက်ပါမှတ်တမ်းများသည် လူ့အခွင့်အရေးမှတ်တမ်းကောက်ယူရေးအဖွဲ့၊ အမျိုးသားဒီမို ကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (HRDT-NLD) အနေဖြင့် လက်လှမ်းမီသလောက်နှင့် တိကျသောမှတ်တမ်းများကို ပြုစုထားခြင်းဖြစ်ပြီး ပကတိမြေပြင်တွင် ယခုထက်ပိုမိုများပြားနိုင်ပါသည်။ မှတ်တမ်းများရရှိရန် ဝိုင်းဝန်းအားဖြည့်ပေးကြသော ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းအသီးသီးမှ အဖွဲ့ချုပ်ပါတီဝင်များနှင့် ပြည်သူများ အား ဤအစီရင်ခံစာမှတဆင့် ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့် မှတ်တမ်းတင် ဂုဏ်ပြုအပ်ပါသည်။
၇။အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီသည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ၄ နှစ်အတွင်းတွင် ပြည်သူများအား သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်း၊ ကျွန်ပြုခြင်း၊ ပြည်နှင်ဒဏ် (သို့မဟုတ်) အတင်းအကြပ် နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်သွားအောင်လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ အကျဉ်းချခြင်း (သို့မဟုတ်) ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုကို ပြင်းထန်စွာဆုံးရှုံးစေခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ မုဒိမ်းကျင့်ခြင်း၊ ဥပဒေမဲ့ ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခြင်း၊ အတင်းအကြပ် ဖျောက်ဖျက်ခြင်း ကျူးလွန်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ရှိရပါသည်။
၈။ဤလုပ်ရပ်များသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် နေရာအနှံ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် (သို့မဟုတ်) စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်ကျူးလွန်သည့် လုပ်ရပ်များဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံး (ICC) ၏ စီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်းရှိသော လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇ၀တ်မှုများ ဖြစ်ပါ သည်။
၉။၎င်းအပြင် နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဥပဒေ၏ သတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းများနှင့် အခြေခံမူများကိုချိုးဖောက်သည့် လုပ်ရပ်များလည်းပါဝင်နေသည်ကို တွေ့မြင်ရပါ သည်။ အဆိုပါ လုပ်ရပ်များတွင် အရပ်သားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပစ်မှတ်ထားခြင်း၊ လူမဆန်စွာ ပြုမူခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ စစ်သုံ့ပန်းများအား လူမဆန်စွာပြုမူခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အရပ် သားများကို ဓားစာခံများအဖြစ်ခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ အရပ်သားအခြေခံအဆောက်အဦ များကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်း၊ ခိုးယူဖျက်ဆီးခြင်း၊ ဘာသာရေးအဆောက်အဦများကို ပစ်မှတ် ထားတိုက်ခိုက်ခြင်း၊ တားမြစ်ထားသောလက်နက်များ အသုံးပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် စစ်ရေးပစ်မှတ်မဟုတ်သော မြို့များ၊ ရွာများ၊ နေအိမ်အဆောက်အဦများကို တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ဗုံးကြဲခြင်း၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခြင်းများကိုလည်း ယနေ့ထိ နေ့စဉ်ရက်ဆက်ကျူးလွန်နေ ပါသည်။
၁၀။အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီနှင့်အပေါင်းအပါ ပျူစောထီးများ၊ ပြည်သူ့စစ်များသည် အာဏာ သိမ်းပြီးနောက် စစ်ရာဇဝတ်မှု ၃ မျိုးကို ရက်ရက်စက်စက် စိတ်ပါလက်ပါကျူးလွန်ခဲ့သည်ကိုတွေ့ ရပါသည်။
(က)အကြမ်းဖက်စစ်ကောင်စီ၏ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး၊ စစ်ဆင်ရေးများတွင် ဖမ်းဆီးထား သောအရပ်သားများကို ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်ခြင်း (ကရင်နီပြည်နယ် ဖရူဆို ဖြစ်စဉ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ရေဦးမြို့နယ် မုန်တိုင်ပင်ရွာဖြစ်စဉ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း ယင်းမာပင် မြို့နယ် ရင်ပေါင်တိုင်ဖြစ်စဉ်၊ ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ပင်လောင်းမြို့နယ် နန့်နိမ်ရွာ ဖြစ် စဉ်)
(ခ)အရပ်သားများအား ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ပစ်မှတ်ထားပြီး အင်အားသုံး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း (လက် ယက်ကုန်း၊ အနန့်ပါ၊ ပဇီကြီး၊ မုန်လိုင်ခက်၊ ဒီးမော့ဆို၊ ကျောက်မဲပြည်သူ့ ဆေးရုံကြီး၊ မြင်းခြံမြို့နယ် ဆင်းဂွတ်ရွာစာသင်ကျောင်းဖြစ်စဉ် အစရှိသည်ဖြင့်)
(ဂ)အရပ်သားနေအိမ်များအား မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ၎င်းလုပ်ရပ်များသည် အရပ်သားများ (သို့မဟုတ်) တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိသော အခြားပုဂ္ဂိုလ်များကို တိုက်ရိုက် ပစ်မှတ်ထားကျူးလွန်သည့် လုပ်ရပ်များဖြစ်၍ နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက် ထားမှုဆိုင်ရာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ရာဇ၀တ်မှုကျူးလွန်သည့် လုပ်ရပ် များဖြစ်သည်။
၁၁။ဤကဲ့သို့ ဆိုးရွားပြင်းထန်သည့် နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်နေသော စစ်တပ်အား နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် မျက်ကွယ်ပြုထားခြင်းမပြုလုပ်ဘဲ မြန်မာပြည်သူများအပေါ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားပြီး ချိုးဖောက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်နှင့် ထပ်မံမဖြစ်ပွားရန်၊ ကျူးလွန်သူ များကို တာဝန်ခံမှုရှိစေရေး၊ ကျူးလွန်ခံရသူများအတွက် တရားမျှတမှုရရှိစေရေး ဆက်လက်ဆောင် ရွက်ကြပါရန် တိုက်တွန်းကြေညာအပ်ပါသည်။
မှတ်ချက်။ပူးတွဲ (၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄)
ဗဟိုအလုပ်ကော်မတီ
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်
