31/01/2026
✅ကလေးငယ်တို့ရဲ့ အသံ - ပါဝင်ခွင့်နှင့် ထင်မြင်ချက်ပေးခွင့်
"လူကြီးစကား ပြောရင် ကလေးဝင်မပြောရ" ဆိုတဲ့ ရှေးရိုးစွဲအယူအဆတွေက ကလေးတွေရဲ့ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုကို ပိတ်ပင်တတ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ပါဝင်ခွင့် (Right to Participation) ဆိုတာ ကလေးတွေကို လူကြီးတွေလို ဆုံးဖြတ်ခိုင်းတာမဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေမှာ သူတို့ရဲ့ အသံကို လေးလေးစားစား နားထောင်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ပါဝင်ခွင့်ဆိုတာ ဘာလဲ?
ကလေးတိုင်းဟာ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တိုင်းမှာ (မိသားစုအတွင်းဖြစ်စေ၊ ကျောင်းမှာဖြစ်စေ၊ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာဖြစ်စေ) မိမိရဲ့ ထင်မြင်ယူဆချက်တွေကို လွတ်လပ်စွာ ဖော်ပြခွင့်ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ကုလသမဂ္ဂ ကလေးအခွင့်အရေးစာချုပ်ရဲ့ အခြေခံမူကြီးတစ်ချက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ဘယ်လိုနေရာတွေမှာ ပါဝင်ခွင့်ပေးမလဲ
ပါဝင်ခွင့်ပေးတယ်ဆိုတာ သေးငယ်တဲ့ အချက်လေးတွေကနေ စတင်နိုင်ပါတယ်-
◾မိသားစုအတွင်း: ဒီနေ့ ဘာဟင်းစားမလဲ၊ အားလပ်ရက်မှာ ဘယ်သွားချင်လဲ၊ အိမ်ရဲ့ စည်းကမ်းတွေကို ဘယ်လိုသတ်မှတ်မလဲ၊ စတာတွေကို ကလေးကို မေးမြန်းတိုင်ပင်ခြင်း။
◾ကျောင်းအတွင်း: ကျောင်းသားကောင်စီတွေမှာ ပါဝင်တာ၊ ကျောင်းရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင် ပါဝင်ခွင့်ရတာ။
◾ဆုံးဖြတ်ချက်များ: ကလေးရဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ အနာဂတ်အတွက် ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ ကလေး ဘာဖြစ်ချင်လဲ၊ ဘာကို စိတ်ဝင်စားလဲဆိုတာကို အရင်ဆုံး မေးမြန်းပေးခြင်း။
၃။ ပါဝင်ခွင့်ပေးခြင်းရဲ့ အံ့မခန်း အကျိုးကျေးဇူးများ
ကလေးတစ်ယောက်ကို ငယ်စဉ်ကတည်းက ပါဝင်ခွင့်ပေးရင် အောက်ပါ စွမ်းရည်တွေ တိုးတက်လာမှာပါ-
◾ယုံကြည်မှု (Confidence): "ငါ့အသံကို လူကြီးတွေက နားထောင်တယ်၊ ငါက အရေးပါတယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်က ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုကို မြင့်တက်စေပါတယ်။
◾တာဝန်ယူစိတ် (Responsibility): မိမိကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့အတွက် အဲဒီကိစ္စအပေါ် တာဝန်ယူလိုစိတ် ပိုရှိလာပါတယ်။
◾ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း: ထင်မြင်ချက်တွေ ပေးရင်းနဲ့ ဘယ်အရာက ပိုကောင်းမလဲဆိုတာကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားတတ်လာပါတယ်။
၄။ လူကြီးများအတွက် လက်တွေ့ကျတဲ့ အကြံပြုချက်
ကလေးတွေရဲ့ ပါဝင်ခွင့်ကို အားပေးဖို့အတွက် ဒီအချက်လေးတွေကို ကျင့်သုံးကြည့်ပါ-
◾တကယ် နားထောင်ပါ: ကလေးစကားပြောတဲ့အခါ ဖုန်းကြည့်နေတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ သူတို့ရဲ့ မျက်လုံးကို ကြည့်ပြီး အလေးအနက် နားထောင်ပေးပါ။
◾မလှောင်ပြောင်ပါနဲ့: ကလေးရဲ့ ထင်မြင်ချက်က ရယ်စရာဖြစ်နေရင်တောင် မလှောင်ပါနဲ့။ သူတို့ရဲ့ အတွေးကို တန်ဖိုးထားပေးပါ။
◾ရှင်းပြပါ: ကလေးရဲ့ အကြံပြုချက်ကို လက်မခံနိုင်တဲ့အခါမှာလည်း "ဘာကြောင့် လက်မခံတာလဲ" ဆိုတာကို ကလေးနားလည်အောင် သေချာရှင်းပြပါ။ ဒါဟာ ကလေးကို လေးစားရာရောက်ပါတယ်။
"ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ စကားကို နားထောင်ပေးခြင်းဟာ သူတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။"
