ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн

24/08/2026

📚 ШУА-ийн Түүх, Угсаатны зүйн хүрээлэнгээс эрхлэн хэвлүүлдэг “STUDIA HISTORICA-ТҮҮХИЙН СУДЛАЛ” сэтгүүлийн 2026 оны дугаартаа өгүүлэл авч байна.

📌 Өгүүллийг 2026 оны 09 сарын 30 ны өдөр хүртэл цахим хэлбэрээр хүлээн авна.

-

📚 CALL FOR PAPERS: STUDIA HISTORICA

The Studia Historica journal, published by the Institute of History and Ethnology of the Mongolian Academy of Sciences, is now accepting article submissions for its 2026 issue.

📌 Submission deadline: September 30, 2026
📩 Articles will be accepted electronically until the deadline.

23/08/2026

🟢 “НҮҮДЭЛЧИН” ДЭЛХИЙН СОЁЛЫН ФЕСТИВАЛЬД ШИНЖЛЭХ УХААНЫ АКАДЕМИ ОРОЛЦОЖ БАЙНА

“Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль өнөөдөр гурав дахь өдрөө үргэлжилж байна.

Шинжлэх Ухааны Академийн харьяа судалгааны хүрээлэнгүүд “Эрдэм отог”-т өөрсдийн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын үр дүн, бүтээлээ олон нийтэд танилцуулан оролцож байна.

📚 Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн сүүлийн үеийн түүхийн ном, бүтээлүүд болон монголчуудын ахуй, соёл, уламжлалын талаарх угсаатны зүйн үе үеийн судалгааны бүтээлүүдээрээ номын үзэсгэлэн гаргаж, уншигч, судлаач, сонирхогчдод хүргэж байна.

🎤 Мөн тус хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид угсаатны зүй, ахуй соёл, уламжлалт мэдлэгийн талаар лекц, илтгэл тавьж, үзэгчидтэй нээлттэй хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна.

🔭 Фестивалийн хүрээнд ШУА-ийн харьяа хүрээлэнгүүд лекц, эрдэм шинжилгээний танилцуулга, номын үзэсгэлэн, худалдаа, нүүдлийн планетариум зэрэг олон талт үйл ажиллагаагаар дамжуулан шинжлэх ухаан, судалгааны үр дүнгээ олон нийтэд хүргэж байна.

🌏 “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль нь Монголын нүүдлийн соёл, өв уламжлал, орчин үеийн судалгаа, мэдлэгийг олон нийтэд таниулахын зэрэгцээ эрдэм шинжилгээ, соёл, урлагийг нэг дор холбож буй онцлогтой юм.

📍 “Эрдэм отог”
📅 2026 оны 8 дугаар сарын 21–23

#Нүүдэлчин2026
#ШУА #ЭрдэмОтог #ТүүхУгсаатныЗүйнХүрээлэн
#МонголСудлал #УгсаатныЗүй #НүүдлийнСоёл

-

🟢 MONGOLIAN ACADEMY OF SCIENCES PARTICIPATES IN THE “NOMADIC” WORLD CULTURAL FESTIVAL

The “Nomadic” World Cultural Festival continues today for its third day.

Research institutes affiliated with the Mongolian Academy of Sciences are participating in the “Erdem Otog” (Scholars’ Camp), where they are presenting their research, scholarly publications, and the results of their academic work to the public.

📚 The Institute of History and Ethnology is hosting a book exhibition featuring its latest publications on Mongolian history, as well as ethnographic research from different periods on the everyday life, culture, and traditions of the Mongolian people. The exhibition offers readers, researchers, and interested visitors an opportunity to explore the Institute’s scholarly work.

🎤 Researchers and scholars from the Institute are also delivering lectures and presentations on ethnography, everyday life and culture, and traditional knowledge, while engaging visitors in open discussions.

🔭 As part of the festival, institutes affiliated with the Mongolian Academy of Sciences are bringing science and research closer to the public through a diverse range of activities, including lectures, research presentations, book exhibitions and sales, and a mobile planetarium.

🌏 The “Nomadic” World Cultural Festival showcases Mongolia’s nomadic culture and heritage alongside contemporary research and knowledge, while providing a unique platform that brings together scholarship, culture, and the arts.

📍 “Erdem Otog” – Scholars’ Camp
📅 21–23 August 2026

17/08/2026

"Чингис хаанаас өмнөх Монголын тал нутаг дахь шашин, шүтлэг" олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд оролцох гадаадын оролцогчдын замын зардалд дэмжлэг үзүүлэх "Travel Grant" зарлаж байна.

https://forms.gle/3xhbAyB7e533sKm16

-

The Steppe Religions Travel Grant is being announced to provide travel support for international participants to attend the international academic conference "The Religion & Worship across the Mongol Steppe during the Pre-Chinggisid Period" to be held on 9 October 2026

Please find the application link below:

https://forms.gle/3xhbAyB7e533sKm16

12/08/2026

Улаанбаатар хотноо болж буй монголч эрдэмтний XIII их хурлын салбар хуралдаанд ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Сурвалж судлал баримт мэдээллийн төвийн эрхлэгч Б.Нацагдорж, Лувсанданзаны “Алтан товч” хаана хэзээ зохиогдсон тухай шинэ мэдээ" сэдвээр илтгэл тавив.

-

At a panel session of the 13th International Congress of Mongolists, currently being held in Ulaanbaatar, B. Natsagdorj, Head of the Center for Source Studies and Documentary Information at the Institute of History and Ethnology, Mongolian Academy of Sciences, presented a paper entitled “New Evidence on Where and When Luvsandanzan’s Altan Tobchi Was Composed.”

Улаанбаатар, 2026 оны наймдугаар сарын 13 /МОНЦАМЭ/. Монголын түүхийн тулгуур таван сурвалжийн нэгд тооцогддог, Лувсанданзаны "Алтан товч" нь Харчины алтан ургийн ноёд...

03/08/2026

Call for Papers:

The International Conference on Religion and Worship across the Mongol Steppe during the Pre-Chinggisid Period will bring together scholars to discuss the religions, systems of worship, and traditional beliefs of the ancient nomadic peoples of the Mongolian steppe.

Organised by:
Institute of History and Ethnology, Mongolian Academy of Sciences

Co-organised by:
Chinggis Khaan National Museum
School of Social Sciences and Humanities, Mongolian University of Science and Technology (MUST)

Supported by:
International Institute for Central Asian Studies (IICAS)

📍 Venue: Ulaanbaatar, Mongolia

📆 Date: 9 October 2026

03/08/2026

Монгол нутаг дахь эртний нүүдэлчдийн шашин, шүтлэг, уламжлалт сүсэг бишрэлийн асуудлыг нэгтгэн хэлэлцэх зорилготой “ЧИНГИС ХААНААС ӨМНӨХ МОНГОЛЫН ТАЛ НУТАГ ДАХЬ ШАШИН, ШҮТЛЭГ” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал болно.

Ерөнхий зохион байгуулагч: ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн

Хамтран зохион байгуулагч: Чингис хаан Үндэсний музей, ШУТИС-ийн Нийгэм, хүмүүнлэгийн сургууль

Дэмжигч байгууллага: Төв Ази Судлалын Олон Улсын Хүрээлэн (IICAS)

📍 Зохион байгуулах газар: Монгол улс, Улаанбаатар хот

📆 Хугацаа: 2026 оны 10 дугаар сарын 09-ний өдөр

30/07/2026

Их Монгол улс байгуулагдсаны 820 жилийн ойд зориулсан “ЧИНГИС ХААНЫ ТАЙЛГА ТАХИЛГА” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурал болно.

Хугацаа: 2026 оны 8 дугаар сарын 7-ны өдрийн 9 цагт

Хаана: Чингис хаан үндэсний музейн 4-р давхрын хурлын танхимд.
Чингис хаан Үндэсний музей

-

A scientific conference entitled “Rituals and Offerings to Chinggis Khaan” will be held in commemoration of the 820th anniversary of the founding of the Great Mongol State.

Date & Time: August 7, 2026, at 9:00 AM
Venue: 4th Floor Conference Hall, Chinggis Khaan National Museum

06/07/2026

ЭМГЭНЭЛ

Монгол улсын Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн, ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн, Олон улсын Монгол судлалын холбооны ахмад ажилтан, түүхийн ухааны доктор, профессор Цогт-Очирын Ишдоржийн Монголын түүхийн шинжлэх ухаанд зориулсан их эрдэмтний эгэл даруу, уйгагүй хөдөлмөрч, хичээнгүй зан чанар, хүний төлөө гэсэн нинжин сэтгэл, Монголын түүхийн шинжлэх ухааны хөгжилд оруулсан гавьяа зүтгэл нь эрдмийн хамт олон, шавь нар, мэргэжил нэгт нөхөд, монгол судлал, түүх судлалын эрдмийн ертөнцөд мөнх дурсагдан үлдэх болно.
Талийгаачийн гэр бүл, төрөл төрөгсөд, анд нөхөд, хамтран ажиллагсад, шавь нарт нь гүн эмгэнэл илэрхийлье.

-

IN MEMORIAM

We mourn the passing of Dr. Ishdorj Tsogt-Ochir, Honored Scholar of Mongolia, veteran staff member of the Institute of History and Ethnology of the Mongolian Academy of Sciences and the International Association for Mongol Studies, historian, and professor.

His modest character, tireless dedication and diligence as a scholar, his kindness and compassion for others, and his lifelong commitment and invaluable contributions to the advancement of Mongolian historical scholarship will remain forever in the memories of his academic colleagues, students, fellow scholars, and the wider community of Mongolian and historical studies.

We extend our deepest condolences to his family, relatives, friends, colleagues, and students.

01/07/2026

📚АКАДЕМИЧ Ц.БАТБАЯР, ПРОФЕССОР Г.МЯГМАРСАМБУУ НАРЫН ШИНЭ БҮТЭЭЛИЙН НЭЭЛТ БОЛЛОО.

✅Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Ойрхи үеийн түүхийн салбарын тэргүүлэх ажилтан, академич Ц.Батбаяр болон доктор (Ph.D), профессор Г.Мягмарсамбуу нарын шинээр хэвлүүлсэн бүтээлүүдийн нээлтийн арга хэмжээ 2026 оны 07 дугаар сарын 01-ний өдөр Чингис хаан Үндэсний музейн номын санд боллоо.
✅Арга хэмжээг ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, доктор (Ph.D), профессор Ц.Энхчимэг нээж “Эдгээр бүтээл нь түүхийн шинжлэх ухааны үнэт судалгааны үр дүн төдийгүй үндэсний ухамсар, эх оронч үзлийг төлөвшүүлэх, түүхэн ой санамжийг хадгалан өвлүүлэх, залуу үед эх орноо хайрлах, эх түүхээ дээдлэх үзлийг түгээн дэлгэрүүлэхэд чухал ач холбогдолтой бүтээлүүд юм” хэмээн онцлон тэмдэглэлээ.
✅Энэ үеэр академич Ц.Батбаярын «Монгол ба Их гүрнүүд ХХ зуунд (1950–2000)» бүтээлийн редактор Р.Болд "Уг ном нь Монгол Улсын гадаад бодлогын хөгжил, чиг хандлага, олон улсын харилцаан дахь байр суурийг архивын болон бусад эх сурвалжид тулгуурлан шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр судалсан, ойрхи үеийн түүхийн судлалд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан бүтээл" болохыг онцлон үнэлэв.
✅Доктор (Ph.D), профессор Г.Мягмарсамбуу «Монгол Улсын тусгаар тогтнол (Тэмцэл, ялалтын түүх)» бүтээлээ танилцуулахдаа "Монгол Улсын тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцлийн түүхийг архивын баримт, эх хэрэглэгдэхүүнд тулгуурлан судалж, үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцсэн эх орончдын үйл хэрэг, түүхэн гавьяаг бодит баримтаар тодруулан хойч үед өвлүүлэн үлдээх зорилгыг бүтээлдээ тусгасан" хэмээн онцоллоо.
▶️Нээлтийн арга хэмжээнд Архивын ерөнхий газар, Монгол Улсын Их Сургууль, Монгол Улсын Боловсролын Их Сургууль, ШУА-ийн Хэл, зохиолын хүрээлэн, Батлан хамгаалахын архивын төлөөлөл, ахмад дипломатчид, түүхийн судалгаа, сургалт эрхэлдэг байгууллагуудын эрдэмтэн, судлаачид болон салбарын төлөөлөгчид оролцож, шинэ бүтээлүүдтэй танилцан, зохиогчидтой санал солилцож, номын дээжийг гардан авлаа.
▶️Шинээр хэвлэгдсэн эдгээр бүтээл нь Монголын ойрхи үеийн түүх, гадаад бодлого, тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцлийн түүхийг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр судлан шинээр баяжуулж, үндэсний түүхийн судлалын хөгжилд бодит хувь нэмэр оруулахын зэрэгцээ эх оронч үзэл, түүхэн ой санамжийг төлөвшүүлэхэд чухал ач холбогдолтой судалгааны бүтээлүүд болж байна.

-

📚 BOOK LAUNCH HELD FOR NEW WORKS BY ACADEMICIAN TS. BATBAYAR AND PROFESSOR G. MYAGMARSAMBUU

✅ A book launch for newly published works by Academician Ts. Batbayar, leading researcher in the Department of Modern History at the Institute of History and Ethnology, Mongolian Academy of Sciences, and Dr. (Ph.D.), Professor G. Myagmarsambuu was held on July 1, 2026, at the Library of the Chinggis Khaan National Museum.

✅ The event was opened by Dr. (Ph.D.), Professor Ts. Enkhchimeg, Academic Secretary of the Institute of History and Ethnology, Mongolian Academy of Sciences. She emphasized:

“These works are not only valuable contributions to historical scholarship, but are also significant in fostering national consciousness and patriotism, preserving and transmitting historical memory, and encouraging younger generations to cherish their homeland and value their national history.”

✅ During the event, R. Bold, editor of Academician Ts. Batbayar’s Mongolia and the Great Powers in the Twentieth Century (1950–2000), highlighted the book’s importance as a scholarly study of the development and direction of Mongolia’s foreign policy and its position in international relations, based on archival materials and other primary sources. He noted that the work represents a valuable contribution to the study of Mongolia’s modern history.

✅ Introducing his book The Independence of Mongolia: A History of Struggle and Victory, Dr. (Ph.D.), Professor G. Myagmarsambuu explained that the work examines the history of Mongolia’s struggle for independence through archival documents and primary sources. He emphasized that the book seeks to document the actions and historical achievements of the patriots who fought for national freedom and independence and to preserve their legacy for future generations.

▶️ Representatives from the General Authority for Archives, National University of Mongolia, Mongolian National University of Education, Institute of Language and Literature of the Mongolian Academy of Sciences, and the Defense Archives, as well as veteran diplomats, historians, researchers, and representatives of institutions engaged in historical research and education, attended the launch. Participants were introduced to the newly published works, exchanged views with the authors, and received copies of the books.

▶️ These newly published works enrich scholarly understanding of Mongolia’s modern history, foreign policy, and struggle for national independence. In addition to making important contributions to the development of Mongolian historical scholarship, they serve as significant works for fostering patriotism and preserving the nation’s historical memory.

29/06/2026

“САЙН НОЁН ХАН АЙМГИЙН ДАЛАЙ ЧОЙНХОР ВАНГИЙН ХОШУУ БА ЦАХИР СУМЫН ТҮҮХ, СОЁЛ, ШАШИН, БАЙГАЛЬ” СЭДЭВТ ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ БОЛОВ.

ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн, Ялгуусан хутагт сан, Архангай аймгийн Засаг даргын Тамгын газар, Цахир сумын Засаг даргын Тамгын газартай хамтран 2026 оны 6 дугаар сарын 26-ны өдөр Архангай аймгийн Цахир суманд “Сайн ноён хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошуу ба Цахир сумын түүх, соёл, шашин байгаль” сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурлыг зохион байгуулав.
Хурлын нээж Ялгуусан хутагтын 17-р дүр Данзинванчүг гэгээнтэн, Архангай аймгийн Цахир сумын Засаг дарга О.Лхагвабаясгалан нар үг хэлэв. Хурлын үйл ажиллагааг ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэнгийн Дундад зууны судлалын салбарын эрхлэгч Л.Ганбат удирдан явуулаа.
“Хошуу нутаг судлал”-ын 28 дахь энэ эрдэм шинжилгээний хурал нь Сайн ноён хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошуу ба Цахир сумын түүх, угсаа, соёл, шашин, орон нутаг судлалын түүхийн судалгааг өргөжүүлэх, тодруулахад чиглэгдсэн болно.
Тус эрдэм шинжлгээний хуралд Академич Д.Сангаа, доктор М.Батаа, Д.Дэмбэрэл нарын хамтарсан “Хоосон чанарын сургаалын физик тайлбар ба харьцуулсан танин мэдэхүй”, Гавьяат эдийн засаг Т.Халтар “Халзан бүргэдэй хайрханы өвөрт төрсөн хутагт, хувилгаад”, Архангай аймгийн Цахир сумын иргэн О.Бадмаадорж “Сэрүүн сайхан хангай” уртын дууны тухай”, доктор Г.Мягмарсамбуу “Цахир сумын түүхтэй холбоотой зарим асуудлууд”, магистр “Г.Баярмаа “Ялгуусан хутагтын нэгэн тамганы тухай”, доктор С.Энхнаран “Орон нутгийн соёлын өв, олон нийтийн оролцоо: Хутагтуудын онгоны жишээн дээр”, магистр Б.Бямбажаргал “Сайн ноён хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошууны нутаг дахь Соёлын өвийн улсын нэгдсэн бүртгэл, мэдээллийн санд бүртгэлтэй түүх, соёлын үл хөдлөх дурсгалууд”, магистр Ц.Энхжаргал “Дүрслэх урлагийн музейн сан хөмрөгт хадгалах Далай Чойнхор вангийн хошууны урчуудын бүтээлээс”, магистр Б.Баасанжаргал “Архангай аймгийн Цахир сум хэвлэлийн хуудаснаа: Архангайн үнэн сонины жишээн дээр”, доктор Ч.Туулцэцэг “Далай Чойнхор вангийн хошууны гэрлэлтийн онцлог”, Түүх, нийгмийн багш Д.Тулга “Сайн ноён хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошууны ар отгийн аман түүхийн мэдээ”, С.Батчулуун “Тойн эрдэнэ Ц.Чүлтэмжамц түүний шавь Р.Санжаажав нарын товч танилцуулга” зэрэг сэдвээр илтгэл хэлэлцүүлэв.
Эрдэм шинжилгээний хуралд ШУА-ын Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн, Физик технологийн хүрээлэн, Философийн хүрээлэн, Богд хааны ордон музей, СУИС-ийн Соёл судлалын хүрээлэн, Соёлын өвийн үндэсний төв, Дүрслэх урлагийн музей болон Цахир сумын иргэдийн төлөөлөгчид оролцлоо.

-

ACADEMIC CONFERENCE ON “THE HISTORY, CULTURE, RELIGION, AND NATURAL ENVIRONMENT OF DALAI CHOINKHOR WANG BANNER OF SAIN NOYON KHAN AIMAG AND TSAKHIR SOUM” HELD

The Institute of History and Ethnology of the Mongolian Academy of Sciences, in cooperation with the Yalguusan Khutagt Foundation, the Governor’s Office of Arkhangai Province, and the Governor’s Office of Tsakhir Soum, organized an academic conference entitled “The History, Culture, Religion, and Natural Environment of Dalai Choinkhor Wang Banner of Sain Noyon Khan Aimag and Tsakhir Soum” on June 26, 2026, in Tsakhir Soum, Arkhangai Province.

The conference was opened with remarks by His Eminence Danzinwanchüg, the 17th incarnation of Yalguusan Khutagt, and O. Lkhagvabayasgalan, Governor of Tsakhir Soum, Arkhangai Province. The proceedings were chaired by L. Ganbat, Head of the Department of Medieval Studies at the Institute of History and Ethnology, Mongolian Academy of Sciences.

This was the 28th academic conference in the “Banner and Local History Studies” series, aimed at expanding and deepening research into the history, genealogy, culture, religion, and local heritage of the Dalai Choinkhor Wang Banner of Sain Noyon Khan Aimag and Tsakhir Soum.

The conference featured presentations on a wide range of topics, including:

Academician D. Sangaa, Dr. M. Bataa, and D. Demberel - “A Physical Interpretation of the Doctrine of Emptiness and Comparative Cognition”
T. Khaltar, Honored Economist - “Khutagts and Reincarnate Lamas Born at the Foot of Mount Khalzan Bürgedtei”
O. Badmaadorj, resident of Tsakhir Soum - “On the Urtyn Duu ‘Serüün Saikhan Khangai’”
Dr. G. Myagmarsambuu - “Selected Issues Concerning the History of Tsakhir Soum”
G. Bayarmaa, MA - “On a Seal of the Yalguusan Khutagt”
Dr. S. Enkhnaran - “Local Cultural Heritage and Community Participation: The Example of the Memorial Sites of the Khutagts”
B. Byambajargal, MA - “Immovable Historical and Cultural Monuments in the Territory of Dalai Choinkhor Wang Banner of Sain Noyon Khan Aimag Registered in the National Integrated Cultural Heritage Registration and Information Database”
Ts. Enkhjargal, MA - “Works by Artisans of Dalai Choinkhor Wang Banner Preserved in the Collection of the Fine Arts Museum”
B. Baasanjargal, MA - “Tsakhir Soum of Arkhangai Province in the Press: The Case of the Newspaper Arkhangain Ünen*”*
Dr. Ch. Tuultsetseg - “Marriage Practices of Dalai Choinkhor Wang Banner”
D. Tulga, history and social studies teacher - “Oral Historical Accounts from the Northern Otog of Dalai Choinkhor Wang Banner of Sain Noyon Khan Aimag”
S. Batchuluun - “A Brief Introduction to Toyin Erdene Ts. Chültemjamts and His Disciple R. Sanjaajav”

Representatives from the Institute of History and Ethnology, Institute of Physics and Technology, and Institute of Philosophy of the Mongolian Academy of Sciences, as well as the Bogd Khaan Palace Museum, Institute of Cultural Studies of the Mongolian National University of Arts and Culture, National Center for Cultural Heritage, Fine Arts Museum, and members of the Tsakhir Soum community participated in the conference.