Орос хэл сурцгаая

22/04/2014

http://www.slideshare.net/luvsandorjts/ss-33684214?fb_action_ids=633755940046659&fb_action_types=slideshare%3Adownload

ДИПЛОМ, ДИССЕРТАЦИ БИЧИХ АРГАЧЛАЛ Илтгэгч: Ц.Лувсандорж (Ph.D), дэд профессор Математик боловсролын тэнхмийн семинар 2012 оны 12 дугаар сарын 6-ны өдөр, 405 ...

22/04/2014

Оройн мэнд залуусаа!
http://www.youtube.com/watch?v=wwJTR7t3mvE

Гадаад хэл сурахад хялбар боллоо Англи хэл 1000цаг, Герман хэл 1000цаг, Орос хэл 600цаг, Хятад хэл 600цаг, Япон хэл 600цаг, Солонгос хэл 600цаг, Франц хэл 10...

13/04/2014

Яаж хурдан хямд аргаар орос хэл сурах вэ? Залуусаа бодлоо хуваалцаарай...

13/04/2014

Орос хэлний багш байна уу? энэ группэд орос хэл сурах сонирхолтой хүмүүс байвал нэгдээд багшаар заалгавал ямар байна залуус аа? 7хоногтоо 2-3 өдөр цуглардаг ч юм уу?

13/04/2014

Sain baitsgaana uu? ta buhnii asuultand udaan hariu ogolgui udsand uuchlaarai. Admin ni ajliin shaardlagaar hodoo heden sar baij bgad irlee. Odoo groupee tsoglog hotlono hehe...

27/12/2013

Тема: Предлоги

Р. П. с предлогами
Около: Школа находится около библиотеки. Из: Учитель вернулся домой из школы. От: От школы до дома он шёл пешком. С, до: Он работает с девяти до четырёх. Из – за: из – за плохой погоды мы не поехали на экскурсию. Для: Они остановились для отдыха. Без: Я пью чай без сахара. Кроме: На уроке были все ученики, кроме одного больного. Вместо: Сегодня я работал вместо больного товарища.
К: Брат пошёл к врачу. т лл
лл
Утверждена................................завучем кафедрой Программного обеспечения

19/12/2013

Тема: Падежи существительных и прилагательных

Орос хэлэнд 6 тийн ялгал байдаг. Нэр үгийн тийн ялгал нь тухайн нэр үгийг өгүүлбэрт ямар үүрэг гүйцэтгэж буйг харуулдаг. Нэр үг өгүүлбэрт хэрэглэгдэхдээ 6 тийн ялгалын аль нэгээр хувирсан байх ёстой. Ямар тийн ялгал вэ гэдгийг нэр үгийн төгсгөл харуулдаг.

Нэрлэхийн тийн ялгал:
Нэрлэхийн тийн ялгал нь орос хэлний нэр үгийн хувираагүй буюу үндсэн хэлбэр нь юм. Энэ нь ихэвчлэн “ это ... ” гэх мэтийн өгүүлбэрт хэрэглэгддэг. Н.т.я. нь Кто? Что? гэсэн асуултанд хариулагдах ба өгүүлбэрийн өгүүлэгдэхүүний үүрэг гүйцэтгэнэ. Это студент. Это страна.
Харъяалахын тийн ялгалаар хувирсан нэр үг нь кого? Чего? Хэний? Юуны? Гэсэн асуултанд хариулагддаг. Энэ нь монгол хэлний “ –ын ” , “ – ийн ” гэсэн дагаваруудтай ижил утгатай байна.
Это берег чего? Энэ юуны эрэг вэ? Это берег реки. Энэ голын эрэг.
Это книга чья? Энэ хэний ном бэ? Это книга Лены.
Х.т.я.-ын гол үүрэг нь хүн болон юмс нь юунд харьяалагдаж буй болон юунд хамаарч буйг харуулах юм. Ж: крыша дома – байшингийн дээвэр
Үүнээс гадна Х.т.я. нь дараах тохиолдлуудад хэрэглэгдэнэ.
Ø 2, 3, 4 гэх мэт тоонуудын араас байнга хэрэглэгдэнэ.
Ø “ без, для, до, из, из-за, кроме, на, от, с, у, около, вокруг, недалекр рт, напротив, мимо, вдоль” зэрэг угтвар үгийн араас ихэвчлэн Х.т.я. хэрэглэгдэнэ.
Ø “Просить, хотеть, требовать, искать, ждать, достигать, желать, бояться ” зэрэг үйл үгүүд нь тодорхой бус болог хийсвэр утга бүхий нэр үгүүдтэй хамт хэрэглэгдэж байвал тэдгээр нэр үгүүд нь Х.т.я.-д хувирна. Ж: Учитель просит внимания.
Ø “ нет, не было , не будет ” гнсэн үгүүдийн араас мөн хэрэглэгдэнэ. Ж: У него не было денег. У меня нет брата.
Орос хэлний нэр үгийг Х.т.я.-аар хувиргахын тулд нэр үгийнхээ сүүлийн эгшгийг гээж ганц тоо бол “ –а, -я, -и, -ы ” гэсэн төгсгөлүүдийг нэмнэ. Хэрвээ нэр үг гийгүүлэгчээр төгсөж байвал дээрх төгсгөлүүдийг шууд залгана.

нэр үгийн үндсэн хэлбэр
Гээгдэх эгшгүүд

Өгөх оршихын т.я.
Өгөх оршихын т.я.-ын нэр үг нь кому? Чему? – хэнд? Юунд? Гэсэн асуултанд хариулагдах бөгөөд өгүүлбэрийн шууд бус тусагдхууны үүрэг гүйцэтгэнэ.
Я даю ручку кому? Я даю ручку учителю.
Катя радуется чему? Катя радуется солнцу.
Ө.о.т.я. – ын үүрэг:
Ø Монгол хэлний “ –д, -т ” гэсэн дагаваруудтай утга нэгтэй ба энэ нь үйлдлийг хүлээн авагчийг илтгэдэг. Ж: написать письмо другу, дать совет сыну.
Дараах угтвар үгүүдтэй хамт хэрэглэгдэнэ:
К сестре эгч рүү
По воде усаар
Согласно по расписанию цагийн хуваарийн дагуу
Благодаря брату ахын ачаар
Ө.о.т.я. – ыг үүсгэхийн тулд нэх үг нь г/ тоо бол “ –у , -ю, - е, - и ” гэсэн төгсгөлүүд залгана. Нэр үг эгшгээр төгсөж байвал сүүлийн эгшгийн гээж дээрхи төгсгөлүүдийг залгадаг. ( сестра – “а ” + “ е ” = сестре ) бол, харин гийгүүлэгчээр төгсөж байвал дээрхи төгсгөлүүдийг шууд залгана. ( брат + “ у ” = брату ).

Заахийн тийн ялгал:
З.т.я.-ын нэр үгүүд нь кого? Чего? ( хэнийг? Юуг? ) гэсэн асуултанд хариулагдах ба үйл үгийн шууд тусагдахууны үүрэг гүйцэтгэнэ.
Не надо винить кого? Не надо винить сына.
Катя читает что? катя читает книгу.
З.т.я. нь дараах угтвар үгүүдтэй ихэвчлэн хэрэглэгддэг: “ в, на, за, о/ об, по, под, про, с, через ”.
Ж: упасть в воду усанд унах
Знать про нас бидний талаар мэдэх
Встать на ноги хөл дээрээ босох
Нэр үгийг З.т.я.-аар зөв хувиргахын тулд орос хэлний нэр үгүүд нь амьтай ба амьгүй гэсэн 2 төрөлд хуваагддаг гэдгийг санах хэрэгтэй.
Нэр үгийг З.т.я.-аар зөв хувиргахдаа хэрвээ нэр үг г/ тоо бол “ -у, -ю, -а, -я ” гэсэн төгсгөлүүдийн залгана. Зарим тохиолдолд З.т.я. нь Н.т.я.-тай эсвэл Х.т.я.- тай ижил хувирдаг.
Үйлдэхийн т.я.
Үйлдэхийн т.я. –ын нэр үг нь кем? Чем? ( хэнээр? Юугаар? ) гэсэн асуултанд хариулагдана.
Я горжусь чем? Би юугаар бахархдаг юэ?
Катя работает кем? Катя работает врачом.

19/12/2013

Enhee Effect bayrlalaa :)

18/12/2013

Тема: Роды и числа существительных и прилагательных

I. Роды существительных
I. Существительные отвечают на вопросы кто?, что?. В русском языке у существительных 3 рода. Мужской, женский, средний род - ед.число. , мн. ч.
М.р. : – Тв.согл., -й, -ь, - ий
Ср.р. : – о, - е, - ие, - мя (В русском языке 10 существительных окончания на –мя )
Ж.р. : – а, -я, -ия, -ь
Например: М.р. : климат, ребёнок, город, врач, месяц, год , музей, день
Ср.р. : Озеро, окно, море, задание , занятие
Ж.р. : Наука, техника, Россия, семья, песня , ночь , дочь
Задание -1. Определите род существительных и выучите дома
Надежда, диссертация, дом, папа, мама, мелодия, человек, бумага, наука, друг, текст, товарищ ,
рука, счастье, книга, работа, природа, университет, дочь, сын, институт, вечер, сердце, музыкант,
слово, герой, утро, солнце, театр, профессия, талант, отец, мать,

Запомните окончания на –ь: молодёжь, дождь, жизнь, писатель,
Эр, эм хүйсийн “ ь ” –ээр төгссөн нэр үгүүдийг ялгах зарим арга
1. М.р. – эр хүйс
А. “ тель” - гэсэн дагавартай нэр үг: учитель, преподаватель, писатель, покупатель,
Б. “ арь ” – гэсэн дагавартай нэр үг: словарь, букварь, слесарь, аптекарь
В. Бүх сарын нэр: январь, февраль, март, апрель, май, июнь, июль, август, сентябрь, октябрь, ноябрь, декабрь
Г. “ поль” – төгсгөлтэй хотын нэр: Севастополь, Мелитополь
Д. Эр хүйсийн хүн, амьтан: парень – залуу, зять - хүргэн, конь – морь
Е. Хэрвээ ганц тооны 2 дахь тийн ялгалд “я” төгсгөлтэй бол эр хүйс болно. Жишээ нь: день – дня, дождь – дождя
2. Ж.р. – эм хүйс
А. ж, ч, ш, щ үсгүүдийн дараа “ ь” орсон байвал: вещь, тушь, ночь, рожь ( хөх тариа )
Б. “ ость ”, “ есть ” дагавартай нэр үг: новость, совесть ( сэтгэл, ичих нүүр )
В. Амьгүй юмыг заасан нэр үг дараах үсгээр төгссөн байвал:
- знь: болезнь, жизнь, казнь
- сть: весть, часть,
- вь, -бь: кровь
- сь, - пь: степь, цепь ( гинж )
Власть, грусть, запись, зависть, кисть, кость, любовь, морковь, ненависть, обувь, честь, подпись, страсть, шерсть

М.р : Стол – столы, лес – леса, учебник – учебники, герой - герои, день – дни, учитель – учителя
Ср.р.: озеро – озера, море – моря, задание – задания , имя – имена
Ж.р.: книга – книги, сестра – сёстры, школа – школы, деревня – деревни, лекция – лекций , ночь – ночи

Зарим нэр үгийн олон тоо үүсдэг хэлбэрийг тогтооцгоо!
Переведите дома
Глаз – глаза вечер – вечера
Дом – дома голос - голоса
Лес – леса город - города
Брат – братья доктор - доктора
Муж – мужья мастер - мастера
Друг – друзья номер - номера
Ухо – уши знамя - знамена
Дерево – деревья берег - берега
Лист – листья мать - матери
Яблоко – яблоки дочь – дочери
плечо – плечи сын - сыновья
имя – имена ребёнок – ребята, дети
человек – люди хозяйн – хозяева

А. Существительные, употребляемые только в единственном числе
1. Хам жинхэнэ нэр үг: обувь, одежда, молодёжь, посуда, мебель
2. Химийн элементүүд, метал, эм, хүнсний зүйлийн нэр: кислород, водород, йод, вино, аспирин, серебро, золото, вода, мясо, сахар, мука, рис
3. Хийсвэр нэр үг: любовь, энергия, молодость, изучение, внимание
4. Зүг, чиг, сар заасан нэр үг: север, юг, запад, восток, январь, февраль, март, апрель и др.
Б. Существительные, употребляемые только во множественном числе
1. Хам юмыг заасан нэр үг: ножницы, очки, брюки, лыжи, кавычки, перила, весы
2. Хэсэг хугацааг заасан болон олон тоонд хэрэглэгддэг бусад үгс: каникулы, часы, деньги, духи, дрова, чернила, шахматы, шашки

III. Роды и числа прилагательных
II. В русском языке у прилагательных тоже 3 рода. Мужской, женский, средний род – ед.чи
Например: М.р. : красный, красивый, большой, высокий, вкусный, зелёный, русский, первый, зимний
Ср.р. : красное, красивое, большое, высокое, вкусное, зелёное, русское, первое, зимнее
Ж.р. : красная, красивая, большая, высокая, вкусная, зелёная, русская, первая, зимняя
Мн.ч.: красные, красивые, большие, высокие, вкусные, зелёные, русские, первые, зимние
Задание -1. Определите род прилагательных и существительных
Первая машина, высокий мальчик, вкусное яблоко, научная работа, подмосковные вечера, глагольные управления, Московский университет, настояшее время, каждый год, интересная задача, интересное имя,
Задание -2. Образуйте род прилагательных
северный -...................................., ..............................., ........................................ богатый - ...................................., ..............................., ........................................ летний - ...................................., ..............................., ........................................ русский - ...................................., ..............................., ........................................ жёлтый - ...................................., ..............................., ........................................ красивый - ..................................., ..............................., ........................................ маленький - ...................................., ..............................., ........................................ высокий - ...................................., ..............................., ........................................ чёрный - ...................................., ..............................., ........................................ зимний - ...................................., ..............................., ........................................ хороший - ...................................., ..............................., ........................................

13/12/2013

За залуусаа орос хэлний мэдлэгээ хэрхэн өргөжүүлэхүү? Санал бодлоо хуваалцаарай...

03/12/2013

Сайн байцгаана уу? Монголын ирээдүй болсон залуус та бүхний оюунд тань багахан ч гэсэн тус болох үүднээс энэхүү хуудсыг нээлээ.Одоогийн нийгэмд хэлгүй бол ойд төөрсөн сармагчин лугаа адил болсон цагт залуусаа сурч мэдсэнээ бусадтай хуваалцаж, бусдаас шинэ зүйл сурч оюундаа хөрөнгө оруулалт хийцгээе!

03/12/2013