13/10/2025
Apakah kelebihan Dewan Undangan Negeri Sabah dan Sarawak
Secara umum, DUN Sabah dan Sarawak berfungsi sebagai badan legislatif negeri, dan mempunyai beberapa kelebihan / fungsi khas, seperti:
1. Kuasa membuat undang-undang negeri
DUN boleh menggubal, meminda dan menggugurkan undang-undang di peringkat negeri berkaitan dengan “Senarai Negeri” dalam Perlembagaan Persekutuan, termasuk hal-hal seperti tanah, sumber asli negeri (tertakluk kepada undang-undang persekutuan yang bersesuaian), peruncitan bandar kecil, undang-undang tanah, urusan pentadbiran dalaman negeri. (Contohnya Sabah DUN menggubal Enakmen Negeri Sabah).
2. Pemeriksaan dasar & bajet negeri
ADUN (Ahli DUN) bertanggungjawab memeriksa dan membahas dasar kerajaan negeri, serta meluluskan bajet negeri. Ini memberi rakyat Sabah dan Sarawak suara melalui wakil rakyat mereka terhadap perbelanjaan dan prioriti negeri.
3. Autonomi dalam beberapa bidang
Sabah dan Sarawak memiliki beberapa kuasa khas yang tidak dimiliki atau jauh berbeza di negeri-negeri Semenanjung, disebabkan keadaan sejarah dan Malaysia Agreement 1963. Antaranya undang-undang imigresen di negeri, hak dalam penggunaan bahasa Inggeris dan lain-lain dalam konteks negeri, kuasa pentadbiran tempatan dalam beberapa sektor, dan tuntutan khas untuk hak negeri yang telah dipinda ke atas beberapa urusan.
4. Representasi rakyat di peringkat negeri
DUN adalah saluran wakil rakyat negeri untuk membawa isu-lokal (daerah, kampung, penempatan pedalaman) kepada perhatian kerajaan negeri & persekutuan. Bila kerusi-kerusi DUN ditambah, diharapkan suara akar umbi menjadi lebih kuat dan akses kepada wakil rakyat menjadi lebih mudah. Contohnya Sarawak baru-baru ini meluluskan RUU untuk menambah kerusi DUN dari 82 kepada 99.
5. Pemeliharaan hak MA63 / Perjanjian Malaysia 1963
Melalui proses rundingan dan pelaksanaan MA63, DUN negeri (terutama Sabah & Sarawak) adalah antara institusi yang bermain peranan dalam menuntut atau melaksanakan tuntutan hak negeri seperti peruntukan khas kewangan, hak terhadap sumber asli, pemulangan kuasa tertentu yang telah diambil alih oleh persekutuan.
6. Pengiktirafan identiti negeri
Sabah & Sarawak mempunyai ciri unik dari sudut sejarah, etnik, budaya, geografi (luar bandar / pedalaman), dan DUN membenarkan pentadbiran negeri mengadaptasi dasar dan perundangan yang lebih sesuai dengan konteks tempatan, BUKAN “satu saiz untuk semua” yang mungkin digunakan di negeri-negeri Semenanjung.
INI ANTARA ALASAN KITA TIDAK PERLU ADA PARTI NASIONAL YANG MEWAKILI PARTI-PARTU DARI SEMENANJUNG..MEREKA TIDAK KENAL RAKYAT KITA, MEREKA HANYA KENAL KEKAYAAN SABAH DAN ITULAH TUJUANNYA MAHU MERAMPAS KEKAYAAN ITU, BUKANNYA BERKHIDMAT UNTUK RAKYAT SABAH.
