Wat zijn de openingstijden?

Dinsdag 09:00 - 17:00 Woensdag 09:00 - 17:00 Donderdag 09:00 - 17:00 Vrijdag 09:00 - 17:00

Regionaal Archief Alkmaar

Startpagina
Nederland
Alkmaar
Regionaal Archief Alkmaar

Stel ons gerust je vraag! Het Regionaal Archief Alkmaar is het historische geheugen van Alkmaar en 9 andere gemeenten in de directe omgeving. We bewaren o.a.

archiefstukken, boeken, kaarten, foto's en films. Iedereen is bij ons welkom voor vragen, schenkingen en onderzoek naar familie, huis of woonplaats. Scholieren en studenten kunnen bij ons uitstekend terecht voor scripties en profielwerkstukken.

03/06/2026

Als er in de regio gegraven werd, of er was na een flinke storm nieuwe grond blootgelegd, dan was Arie Schermer (Schoorl 1904 – 1985) er snel bij om te kijken wat er te zien en te vinden was. Deze actieve en landelijk bekende amateurarcheoloog maakte van zijn wandelingen en bezoeken aan grondwerkzaamheden systematisch verslagen van archeologische waarnemingen. Minutieus beschreef hij wat hij zag en wat hem opviel, vaak vergezeld van gedetailleerde schetsen of foto's. Het archief van Arie Schermer is vorig jaar door de Schoorlse Cultuur-Historische Vereniging Scoronlo aan ons geschonken en vanaf nu in te zien op de studiezaal.

Onderdeel van het archief was een archeologisch object, waarschijnlijk vroegmiddeleeuwse delen van een pot afkomstig. Dit object is overgedragen aan provinciaal archeologisch depot Huis van Hilde. Het is niet bekend bij welke andere erfgoedorganisaties, naast Huis van Hilde, misschien meer archiefmateriaal van Arie Schermer of door hem gevonden archeologische objecten worden bewaard. Mocht je hier meer informatie over hebben, dan horen we het graag!

02/06/2026

🍔 Wij bewaren in onze collectie veel menukaarten die een interessant perspectief bieden op de eetgewoontes van mensen uit het verleden. Collega Jos nam een kijkje in deze culinaire drukwerkjes en schreef er een blog over: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1351-wat-eten-we-vandaag-knaagdieren-en-gelei

Foto: Menukaart voor een feestmaaltijd van de Alkmaarse brandweer, 1939.

31/05/2026

Gister was het prachtig weer voor de landelijke Bunkerdag. Ben jij nog ergens geweest? Zoals bij het bij Egmond aan den Hoef?

30/05/2026

We komen tijdens het scannen van archiefstukken regelmatig interessante en bijzondere dingen tegen. Dit keer werden we verrast door een 18de-eeuws juten zakje, waarin de bijbehorende documenten ooit werden bewaard.

Veel oude archiefstukken hebben een vouw door het midden – zeker in oud-rechterlijke archieven kom je dat vaak tegen. Dat is omdat de documenten ooit in dit soort zakjes werden opgeborgen en ingeleverd bij de rechtbank. Er werd vervolgens een stukje papier aan vastgemaakt, waarop werd vermeld wat de inhoud van de documenten was. Vaak zaten er koordjes aan, waarmee ze aan de muur werden opgehangen – in ons geval zijn die koordjes niet (meer) aanwezig. Als een proces startte of in behandeling was, dan ‘hing de zaak’ dus letterlijk aan de muur, tot de documenten na het proces definitief werden opgeborgen.

In de archieven worden de documenten niet meer opgevouwen in de zakjes bewaard, maar uitgevouwen in zuurvrij papier. In onze collectie zijn de meeste zakjes niet bewaard gebleven, dus het is bijzonder als we er eentje tegenkomen.
Dit zakje en de bijbehorende documenten komen uit het archief van de families De Dieu, Fontein Verschuir en Van der Feen de Lille. Het gaat om de akte waarmee Ludovicus de Dieu werd benoemd tot secretaris van de desolate boedelkamer te Amsterdam, in 1756. Er zitten ook kwitanties voor zijn ambtsgeld en een bewijs van Ludovicus’ doop bij. Het stuk werd gedigitaliseerd voor onze gratis ‘scannen op verzoek’-service.

Zodra de documenten en het zakje online staan, kun je die hier bekijken: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/archieven/archieven-2/file/a38a4bb5a0463c16a39eb8ea2c82ee95

📃 1: Het juten zakje en de bijbehorende documenten.
🖼️ 2: ‘Het kantoor van de advocaat’ door Pieter de Bloot, 1628, met proceszakken aan de wand. Rijksmuseum Amsterdam.
📃 3: Detailfoto van het zakje met beschrijving van de inhoud.

27/05/2026

Wat doe je met deze zomerse tempraturen? Pootjebaden natuurlijk! Rond 1915 bij Bergen aan Zee wisten deze meiden ook hoe dat moest.

Fotocollectie gemeente Bergen. Bekijk hier het origineel: https://hdl.handle.net/21.12106/262f057c-18a2-4246-b248-c29269e47b5e

26/05/2026

Twee zwarte mannen arriveerden in juni 1819 aan boord van een Nederlands schip in de haven van Den Helder. De kapitein van het schip had de mannen voor de kust van Brazilië opgevist uit zee. Hij vermoedde dat zij gevluchte slaafgemaakten waren. Vanuit Den Haag kreeg de Helderse politiecommissaris opdracht het voorval en de rol van de kapitein daarbij te onderzoeken. Het verloop van dat onderzoek is via verschillende archieven te volgen.

Lees er over in onze nieuwste blog, schreven door collega Mariëlle:
https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1349-twee-gevluchte-slaafgemaakten-in-den-helder

📷 1: De haven in het Nieuwediep rond 1830 door P.A. Beretta. Noord-Hollands Archief.
📷 2: Kaart van rond 1700 van een deel van de kust van Brazilië bij Bahia, met de Allerheiligenbaai. Rijksmuseum Amsterdam.

23/05/2026

In de achtertuin van een huis in de Alkmaarse Spoorbuurt is een betonnen privébunker te vinden. Waarschijnlijk voor 1945 gemaakt door de toenmalige eigenaar van het huis, Jacob Bult.
Voor de Tweede Wereldoorlog was hij volgens de adresboeken van Alkmaar werkzaam als aannemer betonwerken. Mogelijke is dit een link naar de bouw van het bunkertje. Een bouwtekening en de vergunning voor de bouw lijken helaas niet of niet meer te bestaan. Het jaartal van de bouw is dus niet te achterhalen.

Met 2x3 meter niet heel groot, maar wel met schuin dak, 15cm dikke muren en stalen deuren. Bedoeld om zo'n vier mensen veiligheid te bieden als er in de buurt bommen zouden vallen. Het is een simpel onderkomen zonder sanitair, dat waarschijnlijk geen luchtfilter heeft gehad en waar een luchtdichte afsluiting rondom de deuren ontbreekt. Uiteindelijk dus bedoeld om kort te schuilen voor rondvliegend materiaal. Een directe inslag van een bom zou het mogelijk niet hebben doorstaan.

Opvallend is dat Jacob Bult na de oorlog veroordeeld is voor samenwerking met de Duitse bezetter. In de krant De Vrije Alkmaar van 1948 is t e lezen dat Jacob betonplaten leverde aan verschillende Wehrmacht onderdelen, maar dat hij niet wist dat deze voor bunkerbouw gebruikt zouden worden.

De verdediging voerde aan dat Jacob Bult gedurende de oorlog onderduikers verstopte, zijn houding tegenover de illegaliteit ‘zeer goed’ was en hij geweigerd had voor de Duitsers aan bunkerbouw te doen. De uiteindelijke veroordeling was alleen dat zijn vermogen verbeurd werd verklaard tot een bedrag van 500 gulden.

Na de oorlog bleef Bult werkzaam in de aannemerswereld en in zijn overlijdensakte van 1956 werd hij zelfs genoemd als directeur van een cementfabriek.

21/05/2026

We zien hier het Winkelcentrum De Hoef in Alkmaar rond 1980. 'Mannen-huis' staat op twee aanplakbiljetten. Weet iemand toevallig waar dit te maken mee had?
Fotograaf: C.N. Pasha.
Originele foto: https://hdl.handle.net/21.12106/37a0d4e0-e837-4651-a341-e2718c8fa62a

19/05/2026

𝗘𝗲𝘂𝘄𝗲𝗻𝗼𝘂𝗱𝗲 𝗔𝗹𝗸𝗺𝗮𝗮𝗿𝘀𝗲 𝗯𝗶𝗷𝗯𝗲𝗹 𝗴𝗲𝗲𝗳𝘁 𝗴𝗲𝗵𝗲𝗶𝗺𝗲𝗻 𝗽𝗿𝗶𝗷𝘀
In 1663 publiceerde de Leidse uitgeverij Elzevier een indrukwekkende editie van de Statenvertaling: Biblia, dat is, De gantsche Heylige Schrifture, vervattende alle de canonijcke boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments. Een exemplaar belandde in de Grote Kerk van Alkmaar, waar het eeuwenlang op de kansel lag. In 1995 droeg de Hervormde Gemeente het boek over aan het Regionaal Archief. Recent onderzoek bracht nieuwe inzichten aan het licht over de rijke geschiedenis van deze bijzondere bijbel.

Lees nu onze nieuwste blog, geschreven door collega Noa: https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/verdieping/blog/1348-eeuwenoude-alkmaarse-bijbel-geeft-geheimen-prijs

📖 1: De Elzevierbijbel, geopend op de middelste pagina’s uit het boek Jeremia, op de kansel van de Grote Kerk, ca. 1930. Foto: P.B. Delemarre, FO 1005593.
📖 2: Arsenicumtest in het restauratieatelier van het Regionaal Archief, uitgevoerd op de kaart van Jeruzalem uit de kanselbijbel.
📖 3: Liturgisch fragment, aangetroffen in de rug van de kanselbijbel uit de Alkmaarse Grote Kerk.

Adres

Bergerweg 1
Alkmaar
1815AC

Openingstijden

Dinsdag	09:00 - 17:00
Woensdag	09:00 - 17:00
Donderdag	09:00 - 17:00
Vrijdag	09:00 - 17:00

Telefoon

+31728508200

Website

http://www.archiefalkmaar.nl/, https://linktr.ee/regionaalarchief

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Regionaal Archief Alkmaar nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.