Wat zijn de openingstijden?

Dinsdag 10:00 - 17:00 Woensdag 10:00 - 17:00 Donderdag 10:00 - 17:00 Vrijdag 10:00 - 17:00

Archief Eemland

Startpagina
Nederland
Amersfoort
Archief Eemland

Archief Eemland is hét historisch informatiecentrum voor Amersfoort en de regio Eemland. Welkom op de Facebookpagina van Archief Eemland!

Start uw onderzoek op www.archiefeemland.nl en kom langs in het Eemhuis voor advies, inspiratie en activiteiten.

01/09/2026

Even een korte herinnering: in verband met onze personeelsbijeenkomst sluiten wij donderdag 3 september iets eerder. We zijn die dag vanaf 15.30 uur gesloten. Vrijdag 4 september vanaf 09.00 uur helpen we je graag weer verder.

01/09/2026

START SCHOOLJAAR | De zomervakantie zit er weer op en de scholen gaan weer beginnen!

Dat bracht ons op het idee om eens terug te kijken in de tijd. In ons archief vonden we deze prachtige oude klassenfoto van Pensionaat St. Louis, de rooms-katholieke jongenskostschool die gevestigd was aan de Utrechtseweg in Amersfoort. Maar... wie staan er eigenlijk op?

Herkent u uzelf, een familielid, buur of oud-klasgenoot? Laat het ons weten in een reactie onder dit bericht! Alle namen en herinneringen zijn van harte welkom. Zo kunnen we samen de verhalen achter deze bijzondere foto bewaren.

We zijn benieuwd naar de reacties!

📸 Onbekend (1920-1940) - Pensionaat St. Louis (r.k. jongenskostschool), Amersfoort: "9e klas". Adres: Utrechtseweg 228.

Uit de fotocollectie van Archief Eemland.

28/08/2026

OPGRAVINGSRAPPORTEN | Ze verwijzen naar een donkere periode in de geschiedenis van de stad: de opgravingsrapporten van gefusilleerde gevangenen van Kamp Amersfoort. De rapporten werden in 1947 opgemaakt en bevinden zich in het archief van Gemeente Leusden. Kamp Amersfoort bevond zich grotendeels op het grondgebied van Leusden. In de jaren 1941-1945 zaten hier meer dan 35.000 mensen korte of lange tijd gevangen. Velen van hen overleefden de oorlog niet. Op 22 juni 1945 werd het eerste massagraf geopend. De Dienst Identificatie en Berging (DIB) was belast met de berging van de gefusilleerde gevangenen op de Leusderheide. Samen met de drie rechercheurs van de Politieke Opsporingsdienst (POD) werden in 1945 en in de eerste drie maanden van 1946 meer dan 500 slachtoffers opgegraven. Ten behoeve van de identificatie werden van ieder slachtoffer de uiterlijke kenmerken geregistreerd, evenals de persoonlijke bezittingen die het bergingsteam soms bij de slachtoffers aantrof.

Foto - Opgravingsrapporten

Uit de archiefcollectie van Archief Eemland.

27/08/2026

In verband met een personeelsbijeenkomst, sluiten wij op 3 en 22 september eerder onze deuren dan u van ons gewend bent. Bedankt voor uw begrip.

25/08/2026

PAARDENTRAM | Vroeger reden er in veel steden paardentrams, zo ook rond 1900 in Amersfoort. Dit waren trams die niet op elektriciteit reden, maar door paarden werden getrokken. De tram reed over rails in de straat, net als een moderne tram. Het was een rustig en langzaam vervoermiddel. De paarden trokken de tram door de stad en moesten soms hard werken, vooral bij heuvels of slecht weer.

Later verdwenen de paardentrams. Ze werden vervangen door elektrische trams, die sneller en makkelijker waren. Ook hoefden er dan geen paarden meer te werken.

Vandaag de dag bestaan paardentrams bijna niet meer. De tramdienst in Amersfoort werd in januari 1917 beëindigd. De combinatie van stijgende kosten als gevolg van de Eerste Wereldoorlog, een terugval in het aantal reizigers en het wegvallen van de gemeentelijke subsidie maakte verdere exploitatie onmogelijk. De gemeente werd eigenaar van de rails en had de mogelijkheid de dienst voort te zetten, maar beschikte niet over voldoende financiële middelen.

Foto 1 - De paardentram reed van 1901 tot 1917 tussen het station aan het Stationsplein en de Kamp. 📸 Onbekend

Foto 2 - Menigte op de Varkensmarkt, rondom de Amersfoortse Kei. Hij is net opgegraven en ligt op een kar. De paardentram steekt vanaf de Utrechtsestraat het plein over. Links de Wilhelminaboom (1903). 📸 Theodorus Ferdinant van de Pol

Uit de fotocollectie van Archief Eemland.

18/08/2026

EREGALERIJ | Internationale Dag van de Fotografie. Op 19 augustus vieren we de Internationale Dag van de Fotografie. Een mooie gelegenheid om stil te staan bij de kracht van fotografie. Met één beeld kan een verhaal worden verteld, een herinnering worden vastgelegd of een moment voor altijd worden bewaard.

Ter gelegenheid van deze dag hebben wij een webexpositie samengesteld: een digitale eregalerij waarin fotografen centraal staan van wie wij één of meerdere foto’s in onze collectie hebben.

Iedere fotograaf heeft een eigen stijl en manier van kijken, waardoor de eregalerij een gevarieerd beeld geeft van de prachtige fotografie binnen onze collectie: van bijzondere momenten en indrukwekkende landschappen tot verrassende details en beelden die een verhaal vertellen.

Benieuwd naar onze webexpositie en de fotografen die een plek hebben gekregen in onze eregalerij?

Neem dan een kijkje op onze website en ontdek de volledige webexpositie: https://bit.ly/3UD2adK.

Wij wensen u veel kijkplezier! 📷

Uit de fotocollectie van Archief Eemland.

14/08/2026

OVERGAVE STAD AMERSFOORT | De overgave van de stad Amersfoort vond, volgens de gregoriaanse kalender, op 14 augustus 1629, plaats.

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd als een afleidingsmanoeuvre een inval op de Veluwe gedaan door Spaanse en Keizerlijke troepen. Onder leiding van Hendrik van den Bergh en Ernesto Montecucculi vielen zij de Veluwe binnen om prins Frederik Hendrik van Oranje te dwingen het Beleg van ’s-Hertogenbosch op te geven.

Op 13 augustus verscheen een Spaans-Keizerlijk leger onder leiding van Ernesto Montecucculi voor Amersfoort. Tijdens de inval werd Amersfoort ingenomen. Omdat eerder gevraagde hulp vanuit Utrecht en Frederik Hendrik, die zijn beleg van Den Bosch niet wilde opheffen, was uitgebleven, gaf Amersfoort zich een dag later over.
Op 16 augustus werd het stadsbestuur door de bezetters afgezet en vervangen door een nieuw stadsbestuur dat uitsluitend uit katholieken bestond.
Doordat op 19 augustus de Duitse stad Wesel (Noordrijn-Westfalen) door het Nederlandse leger werd ingenomen, kwam onder andere de bevoorrading van de Spaans-Keizerlijke troepen in gevaar. Op 24 augustus verlieten de Spaans-Keizerlijke troepen, wat gepaard ging met plunderingen, de stad Amersfoort en trokken zij zich weer terug achter de IJssel.
Het doel van de aanval was mislukt: Frederik Hendrik bleef Den Bosch belegeren en nam de plaats ook in.

Foto 1 - 0001.010 inv. nr. 22 resolutieboek met namenlijst nieuw aangestelde stadsbestuur.

Foto 2 - 0001.010 inv. nr. 22 resolutieboek met op de rechter pagina verschillende artikelen met voorwaarden van de overgaven van de stad.

Foto 3 - 0001.01 inv. nr. 22 1698 brief bevelhebber graaf Ernesto (Ernst) Montecucculi.

Uit de archiefcollectie van Archief Eemland.

11/08/2026

SLUIS | De Stoney-stuw is een bijzonder stuw in Amersfoort naast de Koppelpoort. De stuw werd rond 1910 gebouwd en helpt nog steeds bij het regelen van de waterstand van de stad. Zo kan het water goed doorstromen van de grachten naar de rivier de Eem. De Stoney-stuw is niet alleen belangrijk voor het waterbeheer, maar ook een mooi stukje geschiedenis van Amersfoort. Daarom heeft het bouwwerk de status van rijksmonument.

📸 Theodorus Ferdinant van de Pol | 18-08-1910. Opening van de Stoney-stuw in de Oostbuitensingel in Amersfoort door Jhr. Mr. W.H. de Beaufort in diens hoedanigheid als watergraaf van het Heemraadschap Rivier de Eem. De heer De Beaufort loopt rechts vooraan over de nieuwe stuw. De foto is genomen vanaf de Grote Koppel, naast de Volmolen. De gedenksteen die bij deze gelegenheid zou worden onthuld is nog afgedekt met een vlag. Deze Stoney sluis kwam in de plaats van een schotbalksluis. Aan de andere oever van de Eem bij de Koppelpoort bevond zich overigens ook een schotbalksluis; het water liep indertijd helemaal rondom de binnenstad.

Uit de fotocollectie van Archief Eemland.

07/08/2026

BOEK: Amersfoort bierstad: kwaliteit door de eeuwen heen door Onno Kleefkens

Nieuwsgierig naar de biergeschiedenis van Amersfoort? Kom het boek Amersfoort Bierstad – Kwaliteit door de eeuwen heen bekijken en ontdek hoe bier de stad door de eeuwen heen heeft gevormd.

Op onze website leest u hier meer over: bit.ly/45veDT7.

Adres

Eemplein 73
Amersfoort
3812EA

Openingstijden

Dinsdag	10:00 - 17:00
Woensdag	10:00 - 17:00
Donderdag	10:00 - 17:00
Vrijdag	10:00 - 17:00

Telefoon

+31334695017

Website

https://www.archiefeemland.nl/bezoekersinformatie/contact

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Archief Eemland nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.