Gelders Archief

Bellen Routebeschrijving Website Contact opnemen met de organisatie

Gelders Archief Gelders Archief beheert een historische collectie (9e -21e eeuw) van en over Gelderland, Arnhem e.o.

𝗢𝗸𝘁𝗼𝗯𝗲𝗿 𝗶𝘀 𝗱𝗲 𝗠𝗮𝗮𝗻𝗱 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗚𝗲𝘀𝗰𝗵𝗶𝗲𝗱𝗲𝗻𝗶𝘀. 𝗛𝗲𝘁 𝘁𝗵𝗲𝗺𝗮 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗶𝘁 𝗷𝗮𝗮𝗿 𝗶𝘀 𝗟𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗲𝗻 𝗚𝗲𝗲𝘀𝘁. 𝗘𝗹𝗸𝗲 𝗱𝗶𝗻𝘀𝗱𝗮𝗴 𝗲𝗻 𝗱𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗱𝗮𝗴 𝗱𝗲𝗹𝗲𝗻 𝘄𝗲 ...
15/10/2026

𝗢𝗸𝘁𝗼𝗯𝗲𝗿 𝗶𝘀 𝗱𝗲 𝗠𝗮𝗮𝗻𝗱 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗲 𝗚𝗲𝘀𝗰𝗵𝗶𝗲𝗱𝗲𝗻𝗶𝘀. 𝗛𝗲𝘁 𝘁𝗵𝗲𝗺𝗮 𝘃𝗮𝗻 𝗱𝗶𝘁 𝗷𝗮𝗮𝗿 𝗶𝘀 𝗟𝗶𝗰𝗵𝗮𝗮𝗺 𝗲𝗻 𝗚𝗲𝗲𝘀𝘁. 𝗘𝗹𝗸𝗲 𝗱𝗶𝗻𝘀𝗱𝗮𝗴 𝗲𝗻 𝗱𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝗱𝗮𝗴 𝗱𝗲𝗹𝗲𝗻 𝘄𝗲 𝗲𝗲𝗻 𝗯𝗶𝗷𝘇𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿𝘄𝗲𝗿𝗽 𝗼𝗳 𝗮𝗿𝗰𝗵𝗶𝗲𝗳𝘀𝘁𝘂𝗸 𝘂𝗶𝘁 𝗼𝗻𝘇𝗲 𝗰𝗼𝗹𝗹𝗲𝗰𝘁𝗶𝗲 𝗱𝗮𝘁 𝗮𝗮𝗻𝘀𝗹𝘂𝗶𝘁 𝗯𝗶𝗷 𝗱𝗶𝘁 𝘁𝗵𝗲𝗺𝗮.

𝗩𝗮𝗻𝗱𝗮𝗮𝗴 𝘀𝘁𝗮𝗮𝘁 𝗶𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝘁𝗲𝗸𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗲𝗲𝗻 𝘁𝗲𝗵𝘂𝗶𝘀 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗯𝗹𝗶𝗻𝗱𝗲 𝗺𝗲𝗻𝘀𝗲𝗻.

Een plek om te wonen én werken voor mensen met een visuele beperking: dat was het Tehuis voor Gelderse Blinden aan de Utrechtseweg in Arnhem in de eerste helft van de 20e eeuw.
Leven met een visuele beperking heeft een grote impact op lichaam en geest. Blindheid raakt meer dan alleen het lichaam. Het kan ook bepalen hoe mensen wonen, werken en deelnemen aan de samenleving.

De Gelderse Blinden Vereniging werd opgericht in 1912 en de eerste voorzitter was Rik Koops. Nadat hij op twaalfjarige leeftijd zelf blind was geworden, zette hij zich in voor de belangen van blinde mensen en bleef hij tot zijn dood in 1964 voorzitter van de vereniging.

Het tehuis aan de Utrechtseweg bood onderdak aan ruim dertig blinde mannen en vrouwen. Het complex beschikte over werkplaatsen waar bewoners arbeid konden verrichten en een winkel waar handwerkproducten werden verkocht die door blinden waren gemaakt.

Bron:
foto 1: 1583 – 12734
foto 2: 1585 – 1196 (JosPé, CC-BY-4.0)
foto 3: 1583 – 12736
foto 4: 1583 – 12738
foto 5: 1583 – 12735
foto 6: 1583 - 12733

Oktober is de Maand van de Geschiedenis. Het thema van dit jaar is Lichaam en Geest. Elke dinsdag en donderdag delen we ...
13/10/2026

Oktober is de Maand van de Geschiedenis. Het thema van dit jaar is Lichaam en Geest. Elke dinsdag en donderdag delen we een bijzonder onderwerp uit onze collectie dat bij dit thema aansluit. Vandaag staat in het teken van kuuroord Bethesda in Laag-Soeren.

In 1850 opende badhuis Bethesda haar deuren. Oprichter Pieter Jut van Breukelerwaard leed zelf aan jicht, maar was geholpen door behandelingen van natuurgenezer Vincent Priessnitz in koudwaterbaden. De insteek was om het badhuis ook toegankelijk te maken voor minderbedeelden. Na de dood van Pieter in 1874 veranderde de koers van Bethesda: het werd een kuuroord voor rijke burgers die diverse kwaaltjes onder de gelederen konden hebben. Denk hierbij aan ‘zenuwziekte, darmaandoeningen, verwaarloosde verkoudheden, reumatiek, vetlijvigheid en opgelopen ziektes in de tropen’. Niet alleen de koud- en warmwatertherapieën, modderkuren en massages waren populair, ook andere plaatsen in de buurt werden veelvuldig via rijtuigen bezocht.
In 1885 kreeg het badhuis aan de binnen- en buitenzijde een stevige opknapbeurt. Er werden moderne badruimtes geïnstalleerd, een ruime eetzaal ingericht en kamers bijgebouwd. In 1890 verbleven er 168 patiënten en 212 gasten.

Na de Eerste Wereldoorlog verloor het badhuis haar aantrekkingskracht en in 1935 ging het complex onder de veilinghamer. Onder de naam ‘Herstellingsoord en Geneeskundige Badinrichting’ werd een doorstart als sanatorium gemaakt. De kuren bestonden uit bewegingstherapie, massage onder water en elektrotherapie, aangevuld met chemische geneesmiddelen en het voorschrijven van diëten. In de jaren die volgden zouden vooral mensen met reuma baat vinden bij de remedies. In 1942 werd Bethesda door het Duitse leger omgevormd tot ‘Erholungsheim’ voor oostfrontstrijders en de Slag om Arnhem fungeerde het complex als noodhospitaal. Na de oorlog diende de gebouwen o.a. als onderkomen voor Britse genietroepen.

In de beeldbank op de website van het Gelders Archief zijn diverse foto’s van het badhuis te vinden. Hierbij de link: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/foto-s-en-films?mivast=37&mizig=284&miadt=37&miview=gal&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mizk_alle=bethesda

De herfst is in volle gang. De regenachtige dagen horen hierbij, maar wie tussen de buien door een wandeling maakt, kan ...
12/10/2026

De herfst is in volle gang. De regenachtige dagen horen hierbij, maar wie tussen de buien door een wandeling maakt, kan volop genieten van de seizoen verandering in de natuur.⁠
⁠
Een wandeling in deze periode laat de natuur op haar mooist zien, met een kleurrijk palet aan herfsttinten, zoals te zien is op deze foto genomen op Landgoed Mariëndaal. ⁠
⁠
Bron: 4153-1215, fotograaf Joos van Osch, CC-BY-4.0 licentie.
https://permalink.geldersarchief.nl/4558E799D81C43248E3E8135D0E1ADA5

Op deze dag in 1980 vond in de Arnhemse Rijnhal de NCRV Minivoetbalshow plaats. Bent u hier geweest of heeft u misschien...
09/10/2026

Op deze dag in 1980 vond in de Arnhemse Rijnhal de NCRV Minivoetbalshow plaats. Bent u hier geweest of heeft u misschien meegedaan? Wij horen het graag!

Bron: 1544 – 8999-0001/2, fotocollectie Gerth van Roden, CC-BY-NC-ND-4.0 licentie

Oktober is de Maand van de Geschiedenis. Het thema van dit jaar is Lichaam en Geest. Elke dinsdag en donderdag delen we ...
08/10/2026

Oktober is de Maand van de Geschiedenis. Het thema van dit jaar is Lichaam en Geest. Elke dinsdag en donderdag delen we een bijzonder onderwerp uit onze collectie dat bij dit thema aansluit. Vandaag staat in het teken van de Arnhemse openluchtschool.

Aan het begin van de twintigste eeuw werden voor kinderen die te maken kregen met ‘slapte, tuberculeuze afwijkingen, astma, zenuwziekte en hartaandoeningen’ openluchtscholen opgezet. Het doel was om door middel van licht en lucht, voeding en medicatie, rust, verwarming en oog voor hygiëne de kinderen te laten aansterken en gezond te maken zodat zij weer lessen konden volgen aan reguliere scholen.

In Arnhem werd voor de oprichting van een buitenschool in 1928 hotel Monnikenhuizen aan de Bosweg beschikbaar gesteld. Voor de verbouwing stelde de gemeente Arnhem ruim 80.000 gulden ter beschikking. In de Arnhemsche courant van vrijdag 4 oktober 1929 werd uitgebreid uit de doeken gedaan hoe het nieuwe complex er uit kwam te zien. De twee grote ruimten beneden werden ingericht als eetzaal (met keuken) en gymnastieklokaal, beiden met openslaande deuren naar het terras. Achter de gymzaal was de bergplaats voor kleren en een wasruimte. In een bijgebouw werden de toiletten geplaatst. Op de bovenverdieping vond men een directie- en dokterskamer, een isoleercel en een aantal douches en een badkuip. Aan het gebouw grensde een verharde speelplaats, grasveld en een schooltuin. Het zogenaamde externaatgebouw herbergde drie overdekte leslokalen. Tot slot kende het complex twee lighallen (één voor jongens en één voor meisjes) en drie openluchtklassen. Al met al was het terrein ongeveer een hectare groot en ingericht voor 60 leerlingen.

Op 3 september 1930 werd begonnen met lesgeven. Al snel bleek dat de school te klein was om aan alle aanvragen te voldoen. In 1936 werd het uitgebreid en geschikt gemaakt voor 82 leerlingen. In 1955 volgde een verbouwing om 100 leerlingen te huisvesten. De school kende een rijke historie, pas in 2006 sloten de deuren voorgoed. In de beeldbank zijn diverse foto’s van de Arnhemse buitenschool te vinden, zie hier de link: https://www.geldersarchief.nl/bronnen/foto-s-en-films?mivast=37&mizig=284&miadt=37&miview=gal&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mizk_alle=arnhemse+buitenschool

𝐎𝐤𝐭𝐨𝐛𝐞𝐫 𝐢𝐬 𝐝𝐞 𝐌𝐚𝐚𝐧𝐝 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐆𝐞𝐬𝐜𝐡𝐢𝐞𝐝𝐞𝐧𝐢𝐬. 𝐇𝐞𝐭 𝐭𝐡𝐞𝐦𝐚 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐢𝐭 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐢𝐬 𝐋𝐢𝐜𝐡𝐚𝐚𝐦 𝐞𝐧 𝐆𝐞𝐞𝐬𝐭. 𝐄𝐥𝐤𝐞 𝐝𝐢𝐧𝐬𝐝𝐚𝐠 𝐞𝐧 𝐝𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫𝐝𝐚𝐠 𝐝𝐞𝐥𝐞𝐧 𝐰𝐞 ...
06/10/2026

𝐎𝐤𝐭𝐨𝐛𝐞𝐫 𝐢𝐬 𝐝𝐞 𝐌𝐚𝐚𝐧𝐝 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐞 𝐆𝐞𝐬𝐜𝐡𝐢𝐞𝐝𝐞𝐧𝐢𝐬. 𝐇𝐞𝐭 𝐭𝐡𝐞𝐦𝐚 𝐯𝐚𝐧 𝐝𝐢𝐭 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐢𝐬 𝐋𝐢𝐜𝐡𝐚𝐚𝐦 𝐞𝐧 𝐆𝐞𝐞𝐬𝐭. 𝐄𝐥𝐤𝐞 𝐝𝐢𝐧𝐬𝐝𝐚𝐠 𝐞𝐧 𝐝𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫𝐝𝐚𝐠 𝐝𝐞𝐥𝐞𝐧 𝐰𝐞 𝐞𝐞𝐧 𝐛𝐢𝐣𝐳𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫 𝐨𝐧𝐝𝐞𝐫𝐰𝐞𝐫𝐩 𝐨𝐟 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐞𝐟𝐬𝐭𝐮𝐤 𝐮𝐢𝐭 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐜𝐨𝐥𝐥𝐞𝐜𝐭𝐢𝐞 𝐝𝐚𝐭 𝐛𝐢𝐣 𝐝𝐢𝐭 𝐭𝐡𝐞𝐦𝐚 𝐚𝐚𝐧𝐬𝐥𝐮𝐢𝐭.⁠
⁠
𝐕𝐚𝐧𝐝𝐚𝐚𝐠 𝐬𝐭𝐚𝐚𝐭 𝐡𝐞𝐭 𝐢𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐭𝐞𝐤𝐞𝐧 𝐯𝐚𝐧 𝐬𝐩𝐨𝐫𝐭𝐞𝐧 𝐞𝐧 𝐛𝐞𝐰𝐞𝐠𝐞𝐧. 🏃‍♀️🏊‍♂️⁠
⁠
Sporten en bewegen zijn goed voor lichaam en geest. Bewegen kan helpen om stress te verminderen, beter te slapen en je hoofd leeg te maken. Regelmatig sporten draagt bovendien bij aan een betere conditie, meer zelfvertrouwen en sociale contacten.⁠
⁠
Ook in onze collectie is sport volop vertegenwoordigd. We bewaren archieven van allerlei sportverenigingen en organisaties: van golfclubs en watersportverenigingen tot schaakverenigingen en natuurlijk Vitesse. Samen vertellen deze archieven het verhaal van sport in Gelderland, van recreatief bewegen tot topsport.⁠
⁠
📸 In deze post zie je een aantal foto's van Papendal. Hier komen sport, gezondheid en mentale kracht samen. Papendal is het grootste topsporttrainingscentrum van Nederland en de plek waar honderden olympische en paralympische sporters en toptalenten dagelijks trainen.⁠
⁠
Onze collectie bevat veel bijzondere beelden van Papendal: van atletiek, sportdagen (voor ministers), tot de opening van de Olympische Spelen en zwemmen voor reumapatiënten. Foto's die niet alleen sportprestaties laten zien, maar ook de mensen, de omgeving en de tijd waarin deze activiteiten en prestaties plaatsvonden.⁠ Deze foto's vindt u in onze beeldbank via de website.
⁠
Benieuwd naar meer sportverhalen en foto's? Bekijk dan ook ons archievenoverzicht. Daar vind je nog veel meer archieven van sportverenigingen en andere organisaties die laten zien hoe sport door de jaren heen een belangrijke plek heeft gekregen in onze collectie. ⁠
⁠
Je vindt het archievenoverzicht via de link: https://permalink.geldersarchief.nl/B67A20910EA14F4A81932F2B1CDA092F

Adres

Westervoortsedijk 67-D
Arnhem
6827AT

Openingstijden

Woensdag 10:00 - 17:00
Donderdag 10:00 - 17:00

Telefoon

+31263521600

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Gelders Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact Opnemen Met De Organisatie

Stuur een bericht naar Gelders Archief:

Snelkoppelingen

Delen

Categorie