Wat zijn de openingstijden?

Dinsdag 09:30 - 17:00 Woensdag 09:30 - 17:00 Donderdag 09:30 - 17:00

Drents Archief

Startpagina
Nederland
Assen
Drents Archief

Het Geheugen van Drenthe Ontdek in het Drents Archief het Drenthe van toen. De geschiedenis van de plek waar je woont. Het leven van je voorouders.

In de sfeervolle Digilounge kunnen bezoekers reizen door de tijd via de site annodrenthe.nu, hun woonplaats bekijken op een interactieve tafel of een spel spelen om hun kennis van het Drentse verleden te testen. Zoeken in de databases kan natuurlijk ook. De Studiezaal is voor het raadplegen van originele documenten. Voor groepen biedt het Drents Archief een leuk en interactief programma in de Studio. Je leest er meer over op onze website.

08/09/2026

WC - Heb je je wel eens afgevraagd hoe mensen vroeger naar de wc gingen? Ze hadden bijvoorbeeld een buiten-wc. Waarschijnlijk is die op deze foto rechts naar de plaggenhut zien.

De persoon voor de plaggenhut is Klaas Buist, oud-veenarbeider en zelf geboren in een plaggenhut. Deze foto is in 1957 gemaakt in het kort daarvoor opgerichte openluchtmuseum Ellert en Brammert in Schoonoord en komt uit een serie foto’s over de Drentse veenderijen.

Tijdens de Maand van de Geschiedenis is er speciale 'P**p- en Piesrondleiding' voor kinderen. Hier wordt bijvoorbeeld verteld over de tonnetjes met p**p die vroeger bij elk huis werden opgehaald en over archiefstukken die als wc-papier gebruikt werden. Meer informatie vind je op onze website.

📸 Collectie Knigge, Drents Archief

07/09/2026

MAAND VAN DE GESCHIEDENIS – Heb je het al gezien? Het programma voor de Maand van de Geschiedenis staat online! We organiseren allerlei activiteiten rondom het thema van dit jaar: Lichaam & Geest. Meld je nu aan! 🤩

🖋Zaterdag 3 oktober |
In de jaren vijftig en zestig vielen veel moeders en huisvrouwen uit, vaak kregen zij de diagnose ‘overspannen’. Het medicijn was: ontspannen in een rusthuis. Ook in Drenthe stonden deze huizen, zoals de Berkenhof in Zuidlaren. Suzanna Jansen heeft brieven gelezen en gesproken met kinderen van vrouwen die hier hebben gezeten. Deze verhalen vormden de basis voor het essay van de Maand van de Geschiedenis: Project Rust. Jansen vertelt op zaterdag 3 oktober over deze rusthuizen in de jaren vijftig en zestig.

💩Dinsdag 13 en zaterdag 24 oktober | De grote p**p- en piesrondleiding
Speciaal voor kinderen (en hun ouders😉). Tijdens de rondleiding gaan we samen naar het depot en kom je op plekken waar bijna niemand mag komen! Eeuwenoude papieren vertellen bijzondere verhalen. Bijvoorbeeld over de tonnetjes met p**p die vroeger bij elk huis werden opgehaald.

📜Woensdag 14 oktober | Lezing signalementskaarten Veenhuizen
Is het lichaam meten, de geest weten? Daar kom je misschien wel achter tijdens de lezing over signalementskaarten in Veenhuizen. In het Drents Archief bewaren we een collectie van 5.000 van deze kaarten, bedoeld om bedelaars te identificeren die naar Veenhuizen werden gestuurd. Hier werden allerlei lichamelijke kenmerken op genoteerd. Niet alleen de lengte van de persoon bijvoorbeeld ook die van iemands pink of de vorm van een neus.

Na de lezing kan je in onze Digilounge zelf aan de slag en signalementskaarten bekijken. Wie weet staat er wel een voorouder tussen? Je ontdekt het op woensdag 14 oktober.

Bekijk het hele programma van de Maand van de Geschiedenis op onze website en meld je nu aan!

06/09/2026

ARCHIEFWET📜 - De Archiefwet van 1962 veroorzaakte een ernstig ruimtetekort bij het Drents Archief. Deze wet was een herziening van de eerste Archiefwet uit 1918 en stelde regels vast voor het beheer, het behoud en de omgang met overheidsdocumenten. Vanaf de invoering van de wet in 1968 was het Drents Archief verplicht om binnen een periode van tien jaar alle archiefstukken ouder dan vijftig jaar van betrokken overheidsorganen, zoals Rijkswaterstaat, over te nemen en te bewaren.

Dit zorgde voor de nodige paniek. Eind jaren zestig zaten het Drents Archief en Drents Museum namelijk nog met elkaar in hetzelfde gebouw, waardoor er een ernstig ruimtegebrek onstond. Volgens Jan Heringa, de rijksarchivaris van die tijd, zou het archief maar liefst vier keer zo groot moeten zijn om het ruimteprobleem op te lossen. Daarnaast waren er niet genoeg personeelsleden om zorg te dragen voor het archief.

Als tijdelijke oplossing werden grote delen van het depot overgebracht naar de kelder van het kantoorgebouw van de N.V. Waterleidingmaatschappij Drenthe aan de Overcingellaan. Dit was echter geen oplossing voor de lange termijn. Daarom maakte het archief begin 1970 plannen voor een grote verbouwing. Het Drents Museum zou verhuizen naar de griffie van het provinciegebouw, waardoor het archief meer ruimte en mogelijkheden kreeg.

Dat de verbouwing van het Drents Archief in de jaren 1970 ook niet zonder horten en stoten ging, lees je in deze blog: https://www.drentsarchief.nl/ervaren/blog/de-roerige-jaren-70

📸 Het storten van de vloer van de nieuwe depots van het Drents Archief in 1979. Collectie gemeente Assen, Drents Archief

03/09/2026

VOETBAL – Niet alleen de scholen, maar ook de sportwedstrijden zijn weer begonnen! Vanachter het doel zien we de keeper een duik nemen om de bal tegen te houden. Is het hem gelukt?

In 2026 delen we iedere week een foto van fotograaf Harry C**k. Het Drents Archief bewaart 5.000 foto's die door Harry zijn gemaakt vanaf de jaren negentig tot nu. Veel van deze foto's zijn gepubliceerd in het tijdschrift Noorderbreedte. In 2026 komt de hele collectie online beschikbaar in onze beeldbank.

📷De foto is in 1999 genomen in Lutjegast

02/09/2026

SLUIS – Wat heeft een boekhouder uit Antwerpen te maken met de geschiedenis van Drenthe? Veel meer dan je zo op het eerste oog denkt. Pieter Serwouters (1586-1657) komt in 1629 in dienst bij de Hollandse Participanten van de Dieverder en Leggeler Smildervenen. Deze ‘compagnie’ (bedrijf) heeft het uitgestrekte veengebied tussen Hijken en de Friese grens aangekocht in 1612 en investeert veel geld, maar opbrengsten zijn er in eerste instantie amper.

Daarom wordt Pieter Serwouters aangetrokken. Achtentwintig jaar lang, tot aan zijn dood in 1657, heeft hij de boeken van de compagnie nauwkeurig bijgehouden. Helaas is maar ongeveer een derde van deze administratie bewaard gebleven, waaronder informatie over een uitgebreide inspectie in 1633 van de vaarweg om de turf af te voeren: de voorloper van de Drentsche Hoofdvaart.

Daaruit blijkt dat de administratie van Serwouters veel meer is dan alleen een droge opsomming van feiten. Serwouters is ook cartograaf en graveur en maakt schitterende tekeningen om de teksten te verduidelijken. Een voorbeeld hiervan is de tekening van de sluis bij de Leggelerbrug, die Serwouters in 1634 vastlegt.

📜0603 - Hollandse Participanten Dieverder en Leggeler Smildervenen

02/09/2026

TINEKE SCHILTHUIS - Het ambt van commissaris van de koning/koningin bestaat al ruim tweehonderd jaar. In al die jaren zijn er in heel Nederland maar negen vrouwelijke commissarissen te tellen. En van deze negen is bijna de helft, vier dames, commissaris in Drenthe. Ook de eerste vrouwelijke commissaris wordt in Drenthe benoemd: in 1974 begint Tineke Schilthuis aan haar baan in het provinciehuis. Dat juist in deze provincie de eerste vrouwelijke commissaris wordt benoemd, is wel praktisch want: “In Drenthe geb***t niet zoveel.”

Over Tineke Schilthuis en andere vrouwelijke commissarissen hebben we het vanmorgen om 11.40 uur in Koffie&Keuvelen op RTV Drenthe. Luister je mee?

📸 Commissaris van de koningin Tineke Schilthuis in 1975. Collectie Provinciale Fotodienst, Drents Archief

01/09/2026

TERUGBLIK ZOMER – Ook wij hebben genoten van de zomervakantie. Maar stilzitten? Dat hebben we zeker niet gedaan! We delen een paar mooie, zomerse momenten met jullie.

🍔We trapten de zomer af met een gezellige personeelsbarbecue bij een van onze collega's. Er werd gegeten, gedronken en veel gelachen. Ondanks een fris buitje hebben we een heerlijke avond gehad.

🧩Jullie hebben flink zitten puzzelen! De eerste Drents Archief zomerquiz was een feit en het was ontzettend leuk om alle inzendingen te lezen. Binnenkort wordt de winnaar bekendgemaakt.

🎤Lydia Tuijnman van RTV Drenthe ging in gesprek met onze collega Dennis over Drentse fotograaf Jan de Vries.

🖋Er werden twee blogs gepubliceerd: ‘Het begin van het Drents Archief’ en ‘Van zolder tot archiefgebouw'.

📜Op onze socials deelden we een aantal zoektips voor het doen van onderzoek naar de Maatschappij van Weldadigheid. Met dank aan de kolonioloog Wil Schackmann.

🤖We zagen ook een groei in het aantal onderzoeksvragen in onze mailbox die tot stand zijn gekomen door AI, zoals ChatGPT. Vaak klopt deze informatie niet. Toch kan het handig zijn om AI in te zetten voor je stamboomonderzoek. Check onze feed voor alle tips!

🧐Last but zeker nog least: vorige week kregen we bezoek van vier historische verenigingen voor het Geheugen van Drenthe. Collega's Ferry en Martijn gaven een cursus over het beschikbaar maken van hun fotocollectie. De historische tijdschriften van deze verenigingen waren al te vinden op het Geheugen van Drenthe. Nu zijn de foto's aan de b***t. Want hoe meer collecties we verbinden en op één plek vindbaar maken, hoe completer het beeld van Drenthe wordt.

31/08/2026

JAPANS PAPIER (DEEL 2) - Voordat je met een restauratie kan beginnen, moet het archiefstuk klaargemaakt worden. ‘Dat betekent dat de kreukels er zoveel mogelijk uitgehaald worden. Dit doen we met een teflon vouwbeen. Vroeger werd dit met echt been gedaan. Maar omdat dit een glanzende laag kan achterlaten op het papier, gebruiken we dat niet meer. Vervolgens wordt het stuk schoongemaakt. Eerst pakken we een zachte borstel om het grove, loszittende vuil te verwijderen. Daarna verwijderen we met een zachtere, soepele spons (smoke sponge, red.) licht gehecht vuil zonder het stuk te beschadigen.’

Ondertussen ligt er voorgelijmd Japans papier klaar. Dit wordt netjes op de juiste plek gelegd en vervolgens goed aangedrukt. Dan komt er een soort strijkijzer op tafel: een hittespatel. Laura plaatst een stukje beschermend TST-vlies tussen de spatel en het archiefstuk. ‘Het doet heel erg denken aan de strijkkralen van vroeger, waar je een stukje bakpapier tussen moest doen’. Door de warmte wordt het Japanse papier vastgeplakt.

Wil je meer weten over het restaureren van archiefstukken? In deze video vertelt Anniek Anninga over het restauratieproces van de 17e-eeuwse atlassen: https://youtu.be/s4wc1xSo72U?si=r_Zq8ibcnFTqVwsA

🔶TIP
Op zaterdag 12 september komt Anniek tijdens Open Monumentendag vertellen over verschillende schades en het herstellen hiervan.

30/08/2026

PRIVILEGEKAST🗄 - De oudste documenten van het Drents Archief werden vroeger in het ‘privilegekastje’ bewaard. Vanaf 1752 werden hier de belangrijkste stukken uit de Drentse geschiedenis bewaard. Het kastje kan dus worden gezien als een voorloper van het Drents Archief. Rijksarchivaris Joosting kon het uiterlijk van de privilegekast echter niet waarderen. In 1901 schreef hij: “Dat die kast wel practisch is, maar nu juist niet door schoone lijnen uitmunt; zij dagteekent van eene anderhalve eeuw geleden.”

De privilegekast heeft Joostings afkeuring gelukkig overleefd en staat tegenwoordig nog steeds in het Drents Archief.

Dit jaar is het precies 200 jaar geleden dat de eerste archivaris in Drenthe werd aangesteld. Bij dit heugelijke feit staan we dan ook heel 2026 stil! Elke week vind je hier op zondag een foto die te maken heeft met twee eeuwen Drents Archief. Van onze collectie tot het bijzondere gebouw. Reis met ons mee door de tijd!

Adres

Brink 4
Assen
9401HS

Openingstijden

Dinsdag	09:30 - 17:00
Woensdag	09:30 - 17:00
Donderdag	09:30 - 17:00

Telefoon

+31592313523

Website

http://www.drentsarchief.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Drents Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.