Open Monumentendag De Fryske Marren

21/09/2025

Tijdens de opening van de Open Monumentendag kregen de leden van Werkgroep Cultuurhistorisch Erfgoed DFM 'It Gouden Haske' uitgereikt. Na 15 jaar nemen zij afscheid van hun werkzaamheden, waaronder de organisatie van de Open Monumentendag in onze gemeente.

31/08/2025

31/08/2025

Op zaterdag 13 september openen in gemeente De Fryske Marren weer
een twintigtal monumenten gratis hun deuren. De slogan ‘Gebouw(d) om
te blijven’ benadrukt de waarde van de verscheidenheid aan historische
gebouwen die onze gemeente rijk is en het nodigt ook uit om na te denken
over de toekomst van dit erfgoed. Architectuur is meer dan een gebouw. Het
weerspiegelt onze identiteit, toont de ambities van het verleden en biedt een
venster op de toekomst.

Programma: zie flyer

17/08/2025

Weromsjen yn Gaasterlân 564 gepubliceerd in de Balkster Courant van 17 juli 2025

Het thema voor de Open Monumentendag 2025 is “erfgoed en architectuur. Dan denk je vaak aan prachtige gebouwen met een monumentale uitstraling van een bepaalde periode. De woningen op de foto, Julianastraat in Balk, hebben dat niet en zijn dan ook geen rijks- of gemeentelijk monument. Maar hun eenvoud komt voort uit de periode waarin ze gebouwd zijn. De Delftse school. Herkenbaar aan de lage dakgoot met hoge kap, rode baksteen en oranje rode dakpannen. De Delftse School is een traditionalistische sobere bouwstijl van ca 1925—1955, ontstaan rondom de Delftse hoogleraar ir. M.J. Granpré Moliere (1883-1972). Tuindorp Vreewijk in Rotterdam is een goed voorbeeld van deze bouwstijl. De hele wijk is dan ook beschermd stadsgezicht en kent bijna 300 (rijks) monumenten. Voor Friesland was het ir. J.J.M. Vegter (1906-1982) die de opleiding kreeg in Delft. Hijzelf gaf les aan MTS in Leeuwarden waardoor veel latere gemeente-opzichters met hun ontwerpen het gezicht bepaalden van de wederopbouw vlak na de Tweede Wereldoorlog. Tjebbe van Dijk (1895-1978) was opzichter in de gemeente Gaasterland van 1926 tot 1961 en ontwerper van de woningen op de foto. De familie van Dijk zelf woonde van 1927-1981 aan de Wilhelminastraat 52 te Balk, een eigen ontwerp. Hiervoor kochten ze een perceel bouwgrond van de woningstichting Gaasterland.
Het “hûske” van deze woningen, gebouwd in 1947/1948 aan de Julianastraat in Balk, zat nog in de losse berging achter de woningen. Gaasterland werd pas in de jaren vijftig aangesloten op het drinkwaterleidingnet van het IWGL, nu Vitens. De wc is toen geplaatst in de daarvoor gereserveerde bergkast in de gang. De bij de bouw gemaakte regenwaterbak wordt dan beerput. De woningen hadden oorspronkelijk geen do**he.
In de gemeente De Fryske Marren is dit woningtype terug te vinden in Sloten (Van der Walstichting), Sint Nicolaasga (o.a. Wilhelminastraat ) en Lemmer (o.a. Jacob van Heemskerkstraat).
Open Monumentendag 2025 Op zaterdag 13 september is een overzichtstentoonstelling te zien in de bovenzaal van het Raadhuis in Balk van diverse lokale en regionale architecten / ontwerpers over de periode 1890 – 1950.
Zie ook:
https://www.langsdeluts.nl/B%20Julianastraat%20001.html

Tekst: Johan Groenewoud
Foto: archief gemeente Gaasterland
reacties: [email protected]

17/09/2024

De opening van de Open Monumentendag vond plaats op 13 september in de Dorpskerk van Langweer. Er was een feestelijke bijeenkomst ter gelegenheid van de voltooiing van de restauratie van de toren en het torenuurwerk. 14 september openen 24 monumenten in de Fryske Marren hun deuren voor het grote pub...

11/09/2024

Het Gaasterlands Streekmuseum te Sondel is zaterdagmiddag vanwege een familiefeest geopend tot 15:00uur.

09/09/2023

07/09/2023

Het Raadhuis in Balk staat sinds kort in de steigers. Komende zaterdag is het historische gebouw gewoon open en van binnen te bekijken.
De klokkenstoel van Rotstergaast moest vanwege noodzakelijk onderhoud met spoed ontmanteld worden.