Buitenplaats Broekbergen maakt deel uit van het lint van buitenplaatsen die gelegen zijn langs de Stichtse Lustwarande. Het herenhuis werd gebouwd in het midden van de achttiende eeuw. In het laatste kwart van de negentiende eeuw werd de buitenplaats omgebouwd tot een ommuurd kloostercomplex. Het hoofdhuis, de toren en de ommuring zijn aangewezen als Rijksmonument. Broekbergen valt onder de Natuurschoonwet in de categorie ‘historische buitenplaatsen’.
Broekbergen ligt precies op de grens tussen de broeklanden van de Langbroekerwetering en de zandbergen van de Heuvelrug. Vandaar de naam Broekbergen.Van ca. 1700 tot 1875 is Broekbergen in gebruik geweest als buitenplaats. De bekende dichter P**t raakte geïnspireerd door de prachtige plek en schreef in 1716 zijn ‘Lofzang op Broekbergen’. In 1755 werd door de Utrechtse patriciërs Samuel en Adriaan Balthasar Van der Muelen het herenhuis gebouwd met een km-lange zichtlijn over de Buntlaan en aan de andere kant naar de Langbroekerdijk. Na het overlijden van de broers wordt Jan Carel van der Muelen in 1789 eigenaar van Broekbergen met ‘zijne heerehuijzinge, koetshuijs, stallinge en tuinkamer, trekkast en verder getimmerte, broeituijn, moestuijnen en boomgaarden’ en vererfd in de familie Van der Muelen tot 1874.
Van 1875 tot 1996 fungeert Broekbergen als klooster ‘Arca Pacis’ (Ark van de Vrede) voor de Benedictinessen van het ‘altijddurend gebed’. Tijdens die periode werd er 24 uur per dag, zeven dagen per week gebeden op Broekbergen. In die periode is Broekbergen een kapel, klokkentoren, opbaarhuisje, beelden en een omringende tuinmuur rijker geworden. In de kapelzaal bevinden zich nog de houtgesneden beelden die in 1883 door Mengelberg uit Utrecht zijn gemaakt. In 1912 werd het hoofdhuis vergroot. In de jaren 60 wordt Broekbergen opnieuw ingrijpend uitgebreid met carrégebouwen. Daarvoor werd de historische slingervijver gedempt. Ook werd een nieuwe kapelzaal gebouwd om het klooster een minder gesloten karakter te geven waarna een bloeiende oecumenische gemeenschap ontstond. In 1996 werd het klooster opgeheven.
De Tuin:
Eind 17e eeuw was de tuin van Broekbergen een lusthof met een formele tuin. Vervolgens werd in de 18e eeuw de tuin van Broekbergen geheel aan de Rococostijl aangepast. Symmetrie en orde maakten plaats voor slingerende paden in combinatie met waterpartijen. In de 19e eeuw is de tuin tweemaal aangepast: in de vroege en late landschapsstijl. Men creëerde spiegelende waterpartijen, open ruimten, zichtlijnen en bijzondere boomgroepen. In de jaren 60 van de 20e eeuw werd de slingervijver gedempt omwille van de bouw van de carrégebouwen. Anno nu siert een bijzonder fraaie solitaire plataan de tuin, net als een prachtige rij moerascypressen en een stokoude tamme kastanje op een mysterieus eiland.
Restauratie tuin
Het noordelijke deel van de tuin wordt gerestaureerd op basis van het Rococo tuinontwerp uit 1789. Het zuidelijk deel op basis van het ontwerp in Late Landschapsstijl van Henri Copijn. Behoud van de oude bomen staat voorop. Natuurontwikkeling wordt verder gestimuleerd door de gedempte slingervijver te herstellen. De juiste inrichting van de gazons herstelt het historische beeld, de ontwikkeling van een bloemenweide trekt bijen en andere diertjes. Ten behoeve van tuinrestauratie worden de carré bebouwingen uit 1964 gesloopt. Meer
Restauratie panden
Het hoofdhuis, voorplein, voorterrein en de kapel worden gerestaureerd. In het hoofdhuis gaat de eigenaars familie wonen en werken. De kapel wordt omgebouwd tot kantoorruimte. Oorspronkelijk was het idee om deze na renovatie te gebruiken voor concerten, helaas paste dit niet binnen de gemeentelijke regelgeving (parkeergelegenheid). De eigenaar zal in de kapel nu zijn bedrijf vestigen. Een ander belangrijk onderdeel van de restauratie: het herstel van de waardevolle barokke lange zichtassen vanuit het Hoofdhuis, die zicht bieden over het Kloosterlaantje naar de bebouwing van Driebergen en over het Broekbergenpad naar de Langbroekerwetering. De renovatie van de klokkentoren is al voltooid. Meer
Ontwikkeling nieuwbouw
Om de restauratie en het onderhoud van de buitenplaats duurzaam te bekostigen komt er een tiental nieuwe levensloopbestendige appartementen op Broekbergen. De appartementen worden ondergebracht in drie “huizen” die verspreid zijn over de
binnentuin. De architectuur van de huizen zal aansluiten bij de historische bebouwing. Het aantal m2 nieuwe bebouwing komt overeen met de oppervlakte van de carrés uit de jaren zestig, die worden gesloopt. Meer
Planning
De restauratiewerkzaamheden zijn al gestart. Met het slopen van de carre’s, de restauratie van de tuin en de ontwikkeling van de appartementen start de eigenaar zodra de gemeente Utrechtse Heuvelrug het nieuwe bestemmingsplan heeft vastgesteld.
Wie zijn wij?
Wij zijn de familie Den Boon. We wonen sinds 1996 met veel plezier in Driebergen. Voordat de buitenplaats te koop kwam wandelden we vaak langs Broekbergen en genoten van de monumentale bomen en de mooie overgang naar de broeklanden. In 2008 deed de kans zich voor om Broekbergen te kopen. Na de aankoop lieten we onderzoek doen naar de historie van de buitenplaats. Dat onderzoek wees onder meer uit dat er een historisch bijzondere (Rococo) landschapstuin bleek te zijn. En dat het hoofdhuis veel ouder bleek te zijn dan we dachten. We hebben ook contact met de zusters van Arca Pacis, zij deelden hun verhalen met ons over de kloosterperiode van Broekbergen.
We houden erg van de bijzondere historie van Broekbergen en de eeuwenoude bomen die de tuin rijk is.
Toen we Broekbergen kochten was er al lang geen onderhoud meer gepleegd. De afgelopen jaren hebben we al een aantal zaken gerestaureerd, zoals bijvoorbeeld de toren van de kapel. De komende jaren zullen we de hele buitenplaats restaureren.
Het is een fantastisch vooruitzicht om Broekbergen weer mooi te kunnen maken. Voor ons, voor de gemeenschap én voor de komende generaties.
Voor meer informatie en vragen kijk op www.broekbergen.nl
