09/11/2025
Het Kasteel Hoekelum.
Een paar kilometer ten zuiden van ons bedrijf en ten oosten van de weg Ede-Bennekom ligt het oude kasteel Hoekelum. Van oudsher zijn het onze zuiderburen en wanneer er geen hek was, zou je lopend vanuit het bedrijf lopend door de bossen bij het kasteel uitkomen. Een paar jaar geleden schreven we in de Nieuwsboom over Kernheim en de banden die er bestaan hebben met dit huis ten noorden van Ede. Deze historische banden zijn er niet met het kasteel Hoekelum en haar bewoners.
Wel dat schraaljammer, de plaats waar ons bedrijf gebouwd is, ooit eigendom is geweest van de kasteelbewoners en dat een bestaand beekje minder bronwater geeft, omdat het bedrijf te veel water zou oppompen. Dat vinden we terug in de annalen van het kasteel. Duidelijk is het wel dat het kasteel heel wat jaren ouder is dan ons bedrijf. In het jaar 1400 was er al sprake van het landgoed Hoekelum en de bewoners. We werden onlangs (Red. bij ons niet bekend wanneer dit verhaal werd gepubliceerd in het fabrieksblad) attent gemaakt op dit prachtige kasteel en de mooie bossen daarachter en we besloten er heen te gaan. Het was al herfst en de oude knoestige beuken toonden in de najaarszon de prachtige herfstkleuren.
We werden welkom geheten door mevrouw Van Ee. Samen met haar man zijn ze huurders van het kasteel. We waren onder de indruk van de deftige antieke deurpartij met de prachtige entree in de hal. Deze hal met houten lambriseringen en een statige houten trap met mooie schilderijen en meubels, gaf ook werkelijk het gevoel in een oud kasteel te zijn. Veel kastelen zijn musea, maar deze is bewoond en dat merkte je al snel aan de geluiden, de sfeer, de bloemen, etc.
Na de kennismaking stelden we de vraag of we een verhaal mochten schrijven over het kasteel voor ons decembernummer. Lachend, zei mevrouw Van Ee, dat we niet de eersten waren met dat verzoek. U schrijft maar hoor en gelukkig mochten we neuzen in allerlei historische gegevens over het kasteel. Dat was erg veel en we stelden al snel vast dat we een jaargang Nieuwsbomen konden vullen met verhalen uit het verleden over het kasteel en haar bewoners. Dat is natuurlijk niet onze bedoeling en we schrijven daarom enkele feiten die beslist de moeite waard zijn om te lezen.
De naam Hoekelum:
Volgens de geschriften was er in 1396 al sprake van het landgoed. Het is nooit duidelijk boven water gekomen waar precies de naam Hoekelum vandaan komt. Of de eerste bewoners deze naam al hadden en dat het landgoed naar hen genoemd werd of andersom, weet de geschiedschrijving niet. Een zekere Dr. D.P. Blok, indertijd directeur van het instituut voor naamkunde, schreef het toe aan de omgeving.
Hoekelum betekent zoveel als heuvelhuis. De heuvel zou dan slaan op een berg achter het kasteel dat later is afgegraven. Of naar de heuvelrug tussen Wageningen en Lunteren. Het landgoed staat namelijk aan de voet: van deze heuvelrug. In 1396 was het een soort jachtkasteel. Er werd zelfs verondersteld dat al voor het jaar 1000 er een eenvoudig houten jachthuis gestaan heeft. Maar we kunnen er van uitgaan dat in 1996 het 600 jaar geleden is dat men formeel sprak over het landgoed Hoekelum en ook de bewoners heten dan zo. Overigens werd de naam Hoekelum in het verre verleden wel op 51 verschillende manieren geschreven, zoals Huecklem, Heukelhem.
