Wat zijn de openingstijden?

Maandag 09:00 - 17:00 Dinsdag 09:00 - 17:00 Woensdag 09:00 - 17:00 Donderdag 09:00 - 17:00 Vrijdag 09:00 - 12:30

Gemeentearchief Goes

Startpagina
Nederland
Goes
Gemeentearchief Goes

Het Gemeentearchief Goes bewaart, verzamelt en deelt berichten over zijn rijke geschiedenis.

11/06/2026

Mooi nieuws! 🎉 Onze foto’s uit de Tweede Wereldoorlog zijn vanaf nu ook te vinden via het platform van Oorlogsbronnen.

Dankzij Linked Open Data kunnen we onze collectie eenvoudig delen met andere erfgoedinstellingen. Dat vergroot niet alleen de zichtbaarheid van onze archiefstukken, maar maakt ook nieuwe samenwerkingen mogelijk. Zo worden historische bronnen beter vindbaar en bereikbaar voor een breed publiek.

Bekijk onze collectie op Oorlogsbronnen.nl: https://www.oorlogsbronnen.nl/organisatie/Erfgoed%20van%20Goes

04/06/2026

“Klederdracht uit het straatbeeld”

In 1926 schreef de auteur van het Groot-Rotterdams' tijdschrift op het voorblad ongerust over het teruglopen van streekgebonden drachten: “De Zeeuwsche kleederdracht begint helaas ook reeds meer en meer te verdwijnen.” In een tijdspanne van tien jaar was het aantal dragers van het Zeeuwse kostuum fors gedaald. De auteur was honderd jaar geleden getuige van een doorzettende trend die zou toenemen met de ontsluiting van Zeeland, de bezettingsjaren en de verwoestende vloed die als gebeurtenissen hun sporen nalieten. Daarnaast groeide de aandacht voor streekdracht als zijnde een curiositeit.

Vanuit praktisch en modieus oogpunt voelden de dragers van dracht, de mannen eerder dan de vrouwen, steeds meer voor de burgermode. De Goessche courant van 26 augustus 1924 somde de uitdaging van het fietsen in streekdracht op. De dames met een katholieke kap op de fiets poogden de zijlappen op te spelden. De protestantse kap werd aan de voorzijde met gouden spelden bijeengehouden met een touwtje dat over het voorhoofd werd gespannen, hetgeen volgens de auteur: “een mal gezicht is, en heelemaal niet afdoend." We kunnen ons voorstellen dat het fietsen met een kap op de nodige uitdagingen kende. Gelukkig voelde niet voor iedere drager de dracht als een uitdaging, een deel was ook trots en ontleende zijn identiteit aan het dragen ervan. Ook werd er gewerkt in dracht, zoals de foto van oesterwerksters uit Yerseke toont.

Inmiddels horen de zestien verschillende drachten die Zeeland rijk was tot het verleden. Het archief beheert diverse foto's van streekdrachten. Bovenal zijn de verenigingen en musea al decennialang van groot belang voor het behoud van kennis over de streekdrachten als Zeeuws erfgoed.

📸: Portret van vrouw in Zuid-Bevelandse dracht met fiets buiten tegen achtergrond met hek en groen, 1900-1920. Collectie Minnee

📸: Oesterwerksters uit Yerseke in de Zuid-Bevelandse dracht, circa 1910.

📰: Groot-Rotterdam; geïllustreerd weekblad voor Zuid-Holland en Zeeland, jrg 4, 11 juni 1926, no. 12, p. 1.

12/05/2026

"Strenge Heeren”

Wist je dat de traditie van IJsheiligen al uit het jaar 1000 stamt? Vroeger dateerden we aan de hand van gebeurtenissen, zoals de jaarmarkt en de kermis. Vanuit het volksgeloof wordt nachtvorst en kou in de eerste helft van mei toegeschreven aan de heerschappij van ‘drie strenge heren’. Zo schreef de Goessche Courant op 18 mei 1897 over de katholieke heiligen Bonifacius, Pancratius en Servatius. Tegenwoordig rekenen wij ook Mamertus tot de heiligen. Wij zijn gewend dat de temperaturen elkaar afwisselen in het voorjaar, van warm naar (vries)kou en dat is, zo blijkt uit de inzending, van alle tijden: "De meeste onzer bladen verbazen zich over de kou, die dezer dagen heersscht. Zij vergeten echter, dat dit elk jaar voorkomt. Tusschen 11 en 15 Mei heerschen toch de drie Strenge Heeren of de drie IJsheiligen. [...] Op die dagen is het kouder dan op de voorgaande en de volgende.” Kortom, IJsheiligen is een bekend fenomeen en staat bekend als laatste dagen in het voorjaar waarop er nog nachtvorst kan voorkomen, waarna het doorgaans veilig is om gevoelige planten buiten te zetten. Hoewel de huidige weersverwachting het niet voorspelt, blijft nachtvorst mogelijk; door de kalenderwijziging van eeuwen geleden valt de meteorologische periode van IJsheiligen pas eind mei.

Voor iedereen veel tuinierplezier!

📷Foto: 1908, Schooltuintjes bij de Openbare Lagere School te Kattendijke.

04/05/2026

Ondergedoken Amerikaanse soldaten op Zuid-Beveland

Deze foto's bevinden zich in een fotoboek van Johannes (Jo) Vissers. Hij was verzetsfotograaf en maakte tijdens de bezetting veel illegale foto's. Deze foto's plakte hij in fotoalbums, begeleid met beschrijvingen.

Dankzij het bijschrift is bekend dat op de onderste foto's twee Amerikaanse soldaten staan, genaamd John C. Cooper en Elmer T. Granrud. Na een kort onderzoek, met behulp van verschillende databases, blijken Cooper en Granrud twee Amerikaanse bemanningsleden van een gevechtsvliegtuig te zijn. Dit vliegtuig was onderdeel van een formatie van in totaal vier vliegtuigen, die onderweg waren van een vliegveld in de buurt van Parijs naar de thuisbasis Great Dunmow in Engeland. Onderweg raakte het vliegtuig van de twee Amerikanen echter het voorste vliegtuig kwijt, en alleen hier was een navigator aan boord. Het vliegtuig van Cooper en Granrud vloog uit koers en belandde boven Zuid-Beveland. Het vliegtuig werd onder vuur genomen en de brandstof raakte op. Contact maken met de vliegbasis of de andere vliegtuigen lukte niet meer. Dit leidde tot het bevel van de piloot om het vliegtuig te verlaten. Het vliegtuig, Marauder 41-34364, stortte op 24 september 1944 neer bij Wemeldinge.

Cooper en Granrud landde met hun parachute in een veld bij Kattendijke, maar raakten elkaar kwijt. De twee andere bemanningsleden werden krijgsgevangen genomen. Cooper en Granrud vluchtte elk een andere kant op. Na overnachtingen in houten schuurtjes en in de buitenlucht vonden zij elkaar weer terug dankzij een aantal behulpzame Kloetingenaren en een fruitteler uit Kapelle. Doormiddel van een motor met zijspan werden Cooper en Granrud vervolgens naar de boerderij van de familie Buteijn in Oudelande gebracht. Samen met deze familie staan de twee op deze foto's. Cooper en Granrud verbleven 26 dagen bij deze familie. Vanuit hier werden zij vervolgens naar de familie Jansen in Wolphaartsdijk gebracht. Hier bleven zij tot het dorp bevrijd werd op 30 oktober 1944.

Op de groepsfoto (1) staat Granrud samen met S.L. Boersma (onderin, links), hij had de leiding over de verzetskrant Vrije Stemmen uit de Ganzestad. Op de groepsfoto's (2, 3 en 4) staat Boersma eveneens op de foto met Granrud en Cooper. Op deze foto's staat ook dominee Evelijns uit 's-Heer Abtskerke. Over hem is bekend dat hij twee andere Amerikaanse bemanningsleden van een neergestort vliegtuig liet onderduiken in de pastorie waar hij woonde.

Opvallend is dat Vissers ook een foto gemaakt heeft van de familie Buteijn met twee Duitse soldaten die eerder bij hen ingekwartierd waren (4). De soldaten vroegen zelfs om een exemplaar van de foto met de familie.

In The National Archives in Washington bevinden zich verslagen van John Cooper en Elmer Granrud. In deze verslagen hebben zij zelf beschreven hoe zij ondergedoken zijn met behulp van de lokale bevolking en het Goese verzet. Daarnaast hebben ook bijna alle betrokkenen een verslag geschreven over de gebeurtenissen. Deze verslagen zijn ook terug te vinden in The National Archives. De foto's van Vissers bieden een bijzondere illustratie bij deze gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Op de eerste foto is ook een portret van de Amerikaanse sergeant Loyce Elgin (Ely) te zien. Zijn vliegtuig stortte neer boven 's-Heer Arendskerke op 18 september 1944. Hij zat tot het einde van de oorlog samen met Joseph Thomas Sulkowski ondergedoken bij dominee Evelijns in 's-Heer Abtskerke. Over deze twee bemanningsleden is het boek Holland Drop Zone. De crash van een Amerikaanse bommenwerper in een Nederlandse polder (Soesterberg 2014) geschreven door Mark van den Dries.

Het fotoboek van Vissers is in te zien via de website Erfgoed van Goes. Hier zijn nog meer foto's van Vissers te zien, onder andere van de klokkenroof in 1943.

Foto 1: Goesfoto123566

Foto 2: Goesfoto123567

Foto 3: Goesfoto123568

Foto 4: Goesfoto123569

27/04/2026

🇳🇱Kleedjesmarkten, met oranje vlaggetjes versierde straten en leuke activiteiten voor jong en oud. Vandaag vieren we Koningsdag!🇳🇱

Al sinds 1885 wordt de verjaardag van het Nederlandse staatshoofd uitbundig gevierd met een Nationale Feestdag. Koninginnedag en tegenwoordig Koningsdag wordt al decennialang gevierd in de maand april. Deze foto's zijn gemaakt tijdens de Koninginnefeesten op de markt in Goes in 1905.

Deze feesten vonden echter plaats op 12, 13 en 14 september, ter ere van de vijfentwintigste verjaardag van koningin Wilhelmina op 31 augustus. De foto's laten zien dat de huidige Koningsdag niet veel verschilt met de Koninginnefeesten in 1905. Er worden spellen gespeeld op de markt, de straten zijn versierd met vlaggen en op straat wordt er feest gevierd.

In de Goesche Courant van 6 april 1905 wordt een oproep geplaatst voor lezers die willen deelnemen aan een 'Historische en Allegorische optocht' die gehouden zal worden tijdens de Koninginnefeesten in september. 'Wanneer men werkelijk aan zulk een feest iets wil hebben, moet de deelname natuurlijk zoo ruim mogelijk zijn.'' Er zullen genoeg deelnemers geweest zijn, want op foto 1 en 2 is de optocht met historisch verkleedde ruiters te zien.

Voor de organisatie van de feesten werd een speciaal bestuur opgericht ' Bestuur tot viering van de 25e geboortedag van H.M. Koningin Juliana, 1904-1905'. Het archief van dit bestuur bevindt zich in het gemeentearchief.

Foto 1: GoesFoto052102

Foto 2: GoesFoto052185

Foto 3: GoesFoto052099

Foto 4: GoesFoto052172

Archief: 211 Bestuur tot feestviering bij de 25e geboortedag van H.M. Koningin Wilhelmina te Goes, 1904-1905.

Goessche Courant, 6 april 1905

20/04/2026

🌸 Buitenplaats Watervliet in Heinkenszand 🌸

De afgelopen dagen heeft de zon zich steeds meer laten zien. Hoog tijd om ook meer van de buitenlucht te genieten en misschien ook om de tuin onder handen te nemen. Deze ontwerptekeningen van de tuinen van de verdwenen buitenplaats Watervliet in Heinkenszand zijn een inspiratiebron voor een mooie, kleurrijke tuin.

Deze tekeningen zijn een van de weinige herinneringen aan de tuinen van de buitenplaats. Watervliet kwam na 1685 in het bezit van Cornelis de Perponcher Sedlnitsky, ambachtsheer van Wolphaartsdijk. De beroemde Franse architect Daniel Marot kreeg in 1745 de opdracht om een tuin te ontwerpen bij het nieuwe achttiende-eeuwse huis dat op de buitenplaats werd gebouwd.

Daniel Marot was een ervaren architect die eerder de tuinen van Paleis het Loo, Paleis Soestdijk en Paleis Noordeinde ontwierp. De architect vluchtte uit Frankrijk voor het strenge godsdienstbeleid van koning Lodewijk XIV. Marot wordt echter gezien als de architect die de Lodewijk XIV-stijl introduceerde in Nederland. Kunsthistoricus Dr. M.D. Ozinga noemt Marot dan ook ‘De Schepper van den Hollandschen Lodewijk XIV-stijl’’. Marot werd hofarchitect van koning Willem III en ontwierp ook gebouwen en interieurs, zowel in Nederland en Engeland.

Marot woonde aan het Noordeinde in Den Haag. Dat hij de tuinen ontwierp van een relatief kleine buitenplaats is dan ook best bijzonder. De familie de Perponcher Sedinitsky verbleef in de wintermaanden echter ook in Den Haag.

De tuinen van Watervliet raken rond 1776 in verval. De eigenaar van de buitenplaats sterft en Watervliet wordt vanaf dan verhuurd. In 1791 wordt de buitenplaats verkocht aan de Goese koopmannen François van Baalen en Pieter de Winter. Zij laten Watervliet helemaal afbreken, waarna buitenplaats Landlust wordt gebouwd.

Tekening 1: 127 Archieven families Brouwer, later Van Watervliet en De Perponcher, Sedlnitsky, inv. 330. HTA003354
Tekening 2: 127 Archieven families Brouwer, later Van Watervliet en De Perponcher Sedlnitsky. HTA003679
Tekening 3: 127 Archieven families Brouwer, later Van Watervliet en De Perponcher Sedlnitsky, inv. 330. HTA003347

01/04/2026

Wat gebeurt er als een stad wordt bekeken door de ogen van iemand die alles voor het eerst ziet? De Turkse vluchteling fotograaf Kamil Özdemir (48) toont zijn unieke blik op Goes in de foto-expositie "Goes door de Ogen van een Nieuwkomer". De expositie met 16 fotopanelen is van 1 april tot en met 26 mei te zien in het stadskantoor in Goes 📷

12/03/2026

Verken de evolutie van de iconische Grote of Maria Magdalenakerk in Goes met deze twee plattegronden!

Op de voorzijde ontdek je de Grote Kerk van 1578 tot nu. Na de reformatie verandert de kerk in een kreekkerk voor de hervormde gemeente. De plattegrond laat vernieuwingen zien, zoals de herstelwerkzaamheden na de brand in 1618 en de verdere aanpassingen in de 17e en 18e eeuw. Ook wordt het koor afgesloten en gaan de transepten dienstdoen als wandelkerk. In de 20e eeuw volgen restauraties die de kerk maken tot haar huidige vorm.

Op de achterzijde ga je terug naar het begin. Rond 1150 verrijst in Goes een eerste kerkje met rondom een begraafplaats. Dit rooms-katholieke kerkje heeft een hoofdaltaar gewijd aan de maagd Maria en aan Maria Magdalena. De kerk groeit mee met het dorp, dat in 1405 stadsrechten krijgt. Het huidige koor (1455-1475) en de transepten (1500-1508) dragen Bourgondische en Mechelse stijlinvloeden. In de middeleeuwse kerk staan uiteindelijk twee orgels en ongeveer dertig altaren, groot en klein.

De plattegrond is verkrijgbaar in de Grote Kerk. De kerk is van april t/m oktober geopend op dinsdag t/m zaterdag tussen 13:00 - 16:00. Je leest meer over de geschiedenis van de Grote Kerk en bekijkt de digitale plattegrond op erfgoedvangoes.nl/grote-of-maria-magdalenakerk

02/03/2026

Er is weer een nieuwe expositie te bewonderen! 👩‍🎨 Deze maand kun je de schilderijen van de Winterschilders zien in de hal van het Stadskantoor. Kom je ook?

07/01/2026

Een lezing van Heemkundige Kring De Bevelanden 🧾

Op woensdag 21 januari om 19:30 geeft molenaar Jasper Boonman een lezing over molen De Koornbloem, die dit jaar 225 jaar bestaat! 🎂 Alle geïnteresseerden zijn welkom.

📍 Locatie: Wijkcentrum De Spinne
🕢 Aanvang: 19:30

Adres

M. A. De Ruijterlaan 2
Goes
4460MC

Openingstijden

Maandag	09:00 - 17:00
Dinsdag	09:00 - 17:00
Woensdag	09:00 - 17:00
Donderdag	09:00 - 17:00
Vrijdag	09:00 - 12:30

Telefoon

+31113249783

Website

https://www.gemeentearchiefgoes.nl/

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Gemeentearchief Goes nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.