Kinderwerktuin Paddepoel

05/09/2019

Zo! Dat was dan dat.
Vermoedelijk zijn die laatste berichtjes wel de laatste die ik hier schrijf en plaats. Er gaat wat veranderen op de tuin. Na zo'n 30 jaar op de tuin gewerkt te hebben, ga ik nu iets anders doen. Gedeeltelijk iets anders. In plaats van op de kinderwerk- / schooltuin ga ik straks naar het 'kantoor', naar ons Stadsparkpaviljoen "Het groene hart" (eerder dit voorjaar bij de kinderboerderij geopend; zie elders op deze facebooksite), waar ik ondermeer zal gaan werken aan het tot stand komen van eudcatieve wandelroutes, wellicht parkactiviteiten, ondersteunende zaken en wie weet, wat allemaal nog meer. Een hele verandering. Ik blijf werkzaam binnen het natuureducatieve werk maar dan niet meer op de tuin. Die zal ik zeker wel gaan missen. Onder andere vanwege haar vele, soms bijna unieke bijzonderheden, zoals de maretak, waterklaver, ...enz. (die ik vooral zelf bewerkstelligde) en ook vanwege haar voortdurend wisselende spontane waarnemingen, de eekhoorn, groene specht en nog vandaag de bonte vliegenvager). Dat wordt wel even wennen, Maar goed, het Stadspark heeft ook heel wat te bieden. Dat wist ik al en dat zag ik ook onlangs al. En dat wil ik graag ook anderen presenteren in bijvoorbeeld qr-code routes.

Hoe het verder gaat met deze facebooksite, die de afgelopen tijd (zowel de tekst als fotografie betreffende) een bijna eenmans klus was, zal afhangen van mijn opvolger.
Heel misschien volgen er van mijn hand nog enkele berichtjes tot aan oktober, daarna ben ik hier weg, heb ik geen zicht meer op wat er hier te zien is en zal (kan) ik niet meer bijdragen.

05/09/2019

Een grote dame
Het is bijna een jaar geleden, 17 september 2018 om precies te zijn, dat we melding maakten van de vondst van onze grootste waterkever, de spinnende watertor (die na het vliegend hert meteen ook landelijk onze grootste kever is). Nieuw is dat we inmiddels, een paar weken terug, in de oeverrand van de vijver verschillende po**en van de kever aantroffen. Dat betekent dat de grote larven van deze kever, die in de vijver als grote rovers te keer gaan en vooral slakken eten, in onze vijver opgegroeid zijn. Zonder dat we ze daar ooit gezien hebben. En het betekent ook dat we de eitjes niet gezien hebben, terwijl die toch in een heel opvallend doosje ("wiegje genoemd)" aan het wateroppervlak rond gedreven moeten hebben (zie de eerste, oudere foto). Jammer dat we dat alles nooit live zagen maar het succes is er niet minder om.
Vandaag lukte het uit onze vijver een vers kever vrouwtje van de spinnende watertor te vangen voor een fotosessie. Met een op zich ook al grote gewone geelgerande waterroofkever er naast (foto 5) zie je meteen hoe enorm groot ze is. Prachtige waarnemingen van, waar anders, de kinderwerktuin.

05/09/2019

De vakantie is voorbij, het is tijd om te oogsten. De wortels gaan er uit. In de video-rubriek is daarvan een nieuwe video geplaatst. De tijd vliegt voorbij: een uurtje oogsten in 7-8 seconden (om de kinderen onherkenbaar te houden).

20/08/2019

Kent u mij al?
Ik ben een soort mos, geen bladmos maar een levermos. Op een aantal plaatsen op de kinderwerktuin en zeker ook verspreid in de stad kom ik voor, maar meestal word ik onopgemerkt voorbij gelopen. Toch heb ik een heel leuk uiterlijk vooral door mijn bijzondere manier van voortplanten. Wil je me beter leren kennen, bekijk dan de video over mij. Klik op video's, Alles weergeven en kies de video "Ontdekkingen in je tuin en op straat".
N.b. excuses voor nog een paar kleine tekstfoutjes in deze versie.

18/08/2019

Twee rare foto's...? En je weet niet wat het is? Ach wat sneu! Maar ik zeg lekker niks.
Wel raad ik je aan dan maar gauw naar de antwoorden op zoek te gaan in de nieuwe video, geplaatst in de 'video-rubriek'. Daar word het je wel duidelijk... dat planten in zo veel opzichten lijken op mensen... Ook al begrijpen en zien wij dat niet zo gemakkelijk zonder hulpmiddelen...
Druk maar op "Alles weergeven" (onder de categorie Video's) en klik op de video "Planten zijn net als mensen". Of gewoon op de uitgelichte video. Dat is hem. Kijk niet alleen naar deze foto's terwijl er zo veel meer en beter is.

08/08/2019

Awesome!
Het is vakantie en het is mooi weer. Dan wil je wel eens wat. En vooral buiten zijn. Samen met hun begeleiders, die een spel / activiteiten circuit voor ze uitgezet hadden, wilden deze kinderen dat op de school- / kinderwerktuin. Waar anders? Het is er veilig, mooi en rustig.
Onder werktijd zijn zulke dingen vrijwel altijd mogelijk. De enige voorwaarde is het toezicht op dat alles in de tuin onbeschadigd blijft en er geen afval achtergelatern wordt. Dan is er veel mogelijk! Wellicht meer dan menigeen spontaan denkt (en waarom ook niet als voldaan wordt aan voornoemde voorwaarden? Niets bijzonders eigenlijk).

07/08/2019

Natuur is soms raar en niet alles laat zich makkelijk verklaren. Lieten we onlangs zien dat in onze betonnen put heel verrassend platbuik libellen overwinterden, vandaag zat er opeens dit groene kikkertje in. Nog met staart maar met zijn vier pootjes al goed ontwikkeld. Het zit op de algen op de bodem van de put waar ik hem fotografeerde (mijn camera is er zo één die wel houdt van een nat bad, daar kan hij tegen). Niks mis mee, met dat kikkertje, maar hoe komt hij daar? Hoe lang is hij er daar al?

Kijken we naar de opgroeiende dikkoppen in onze vijver, een slordige twintig meter verderop, waar het grotere watervolume een lagere temperatuur heeft en de kikkers daardoor dus een tragere groeisnelheid hebben, dan laat mijn ondergedompelde camera zien dat ze daar nog echte dikkoppen zijn: vrijwel zwart, groot en dik, en met nog maar net achterpootjes. Dit doet toch echt vermoeden dat het kikkertje in de put opgegroeid is! Maar hoe kwamen daar dan eitjes (of tenmninste dat ene eitje), het dril, waar het kikkertje uit opgegroeid is? De put heeft steile wanden, is meer dan een meter hoog en het is voor een kikker onmogelijk om er in of uit te komen. Voor dit kikkertje is het dat ook en dus hebben we hem daar maar even mee geholpen.

Misschien moeten we ons vooral verwonderen en niet eens alles willen begrijpen. Nou ja, niet altijd dan.

05/08/2019

Vandaag liet zich deze grote wolbij zien, een mannetje (wat je herkent aan de 3 naar beneden wijzende ‘stekeltjes’ op zijn, zeg maar kont). Met zijn voorkeur voor stedelijk gebied (ja, rare jongens die wolbijen!) is deze soort toch wel vrij algemeen maar je moet er al bijna op letten om hem te zien en dat kan enkel gedurende de drie drukke zomermaanden (juni, juli en tot in augustus. Daardoor zijn er ook wel jaren dat we hem missen en in de tuin helemaal niet tegenkomen. Toch is het een opvallende soort want hij is een beestje wespachtig gekleurd, weinig maar als een ouwe kerel grijswit behaard, en groot en plomp. Vooral het mannetje dan. Ikzelf ben natuurlijk nog veel groter en plomper, daarom werd ik niet aangevallen maar andere wolbij mannetjes, en soms ook hongingbijen, worden wel aangevallen, waarbij ze elkaar hardhandig met hun kontstekels te lijf gaan. Elkaars vleugels verscheurend. Ondertussen verzamelen de vrouwtjes haren van planten om daar hun nestjes mee te maken. Als ze tenminste niet worden besprongen door een van die opgewonden standjes. Ze zijn vooral aan te treffen rond lipbloemige bloemen (familie Labiatae) zoals deze op de kruidenspriaal in de permatuin, op een steen nabij het winterbonenkruid (Satureja montana).

31/07/2019

Het is droog...
Wordt het soms al weer herfst?!

Voor wie de kranten leest, journaals volgt of gewoon om zich heen kijkt, zal het al weer overduidelijk zijn. Het is, het tweede jaar op rij, zo gortdroog dat veel planten (ook onze inheemse) het er erg moeilijk mee hebben. De verwachting dat dit gevolgen zal hebben (als het zo voortgaat waar het wel op lijkt) is dan ook onvermijdelijk.
Hier enkele voorbeelden van de droogte.

30/07/2019

Plaatste ik onlangs wat foto's van (nog maar amper rijpe en daarom ruw bewerkte) hazelnoten bewerkt door eekhoorn, vanmiddag vond ik in dezelfde omgeving de kennelijke opslagplaats van een bosmuis. En dus kon ik nu ook daar een paar detailfoto's van maken. De opslagplaats lag (zoals vaak) in een holte onder dood hout van voren ook nog eens verstopt door kruiden.

29/07/2019

Attentie Attentie!
Camera's in de aanslag, reserve batterijen (accu's) en geheugenkaartjes mee! Neem gewoon alles mee wat je thuis hebt. Op de school-/kinderwerktuin is de koninginnepage waargenomen. Onrustig op een pad. Die is hier echt niet algemeen. Nog steeds niet hoewel ze onder invloed van de klimaatverandering wel steeds noordelijker, dus ook hier, voorkomen. Wat wil een mens nog meer?!
(Eh, ja, een foto natuurlijk)

Diezelfde klimaatverandering heeft wel een enorm aantal distelvlinders hier gebracht wat tot een grote inheemse populatie aanleiding heeft gegeven. Maar toch, het gaat slecht met de vlinders (in het algemeen). Nu eventjes echter, evenaart de distelvlinder de tientallen koolwitjes hier (of hij overschrijdt misschien zelfs wel hun aantal). Er hangt een pop aan het raam van onze keuken waar elk moment weer een nieuw vers exemplaar uit kan komen.
Daarnaast zien we regelmatig een citroenvlinder, onlangs zag ik nog boomblauwtje en een dagpauwoog (mijn 1e in het jaar hier! Moet je nagaan, als kind kon ik niet langs een tuin lopen zonder dat ze tegen me op te botsten -nou ja, bijna letterlijk dan).

Voor een algemeen beeld van de stand van zaken rond de aantallen vlinders zie op het internet ook de resultaten van de landelijke telling, die van dit jaar op
url https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=25378 waar ook de foto van de admiraalvlinder vandaan komt (die spontaan mee kwam van de website Naturetoday, tijdens het kopieren van de url, hoewel hij hier feitelijk ongewenst is - omdat het een al verouderde reclame is. Bah!).

Van 6 tot en met 28 juli is, voor de elfde keer, de tuinvlindertelling weer gehouden. Er zijn zo’n 10.000 tellingen gedaan. Een kwartier lang noteerde men de vlinders die in de tuin aanwezig waren. Er zijn minder vlinders gezien dan in de voorgaande jaren. De atalanta is de meest getelde vlinder.

29/07/2019

Kunnen planten bewegen?
We denken vaak van niet maar je moest eens weten! Je moest eens in hun tijdwereld kunnen rondkijken! Dan zou je bijna dol worden van alle drukte en beweging om je heen. Al die flapperende blaadjes, draaiende groeitoppen, zwaaiende ranken en nog veel meer. Een cameraval, hoewel eigenlijk bedoeld voor bewegingen van mens / dier, kan je er toch iets van laten zien, tenminste als het een beetje een geavanceerde cameraval is die time-lapse beelden kan maken. Bushnell kan dat met zijn Fieldscan functie. Zo kunnen we bijvoorbeeld de drukke bewegingen van de snijboonranken bekijken die al maar ronddraaien om houvast te vinden. Voor onze ogen, ons ongeduld, gaat het te langzaam om te zien maar heus, ze bewegen volop! Het groeit en dat zwaait en draait maar door. Bekijk je de beelden uit deze fotoreeks snel na elkaar, dan zie je het volop. De foto’s zijn automatisch om de 15 minuten door de camera gemaakt (8 foto’s gedurende 2 uur, langer dan wij het volhouden stil te staan om de beweging spontaan te zien). De beelden spreken voor zich. Ook dat kunnen we doen met onze cameravallen als ze het tenminste niet te druk hebben met de dieren waarop we ze richten.

Wat er gebeurt, hoe de plant klimt, is als volgt te beschrijven. De stengel groeit eerst traditioneel omhoog (d.w.z. tegen de aantrekkingskracht van de Aarde in) waarna de top zich zijwaarts buigt terwijl de stengel langer blijft worden en een zwaaiende beweging maakt. In die beweging botst de top op een zeker moment tegen een voor hem bruikbaar houvast waarop de kant van de twijg, die contact maakte, minder snel gaat groeien dan de de andere kant die zo, ronddraaiend, de hele top mee neemt rond zijn houvast. En omdat elke twijg van de plant in dezelfde richtingen beweegt kunnen ze dit ook samen doen, elkaar versterkend en strakker leggend. Dat is slim. Maar slim is ook dat de twijgen pas hun bladeren tot ontwikkeling als er rust is en dat dronken gezwaai is opgehouden. Anders zou het al groeiende blad immers best wel eens bekneld kunnen raken tussen de twijg en diens houvast. En snijbonen mogen dan de reputatie van rare snijbonen hebben, ze zijn beslist niet zo raar dat ze dat willen want dat zou het bladoppervlak en de lichtopvang beperken. En dus ook de groeisnelheid en gezondheid. Ja hoor, planten zijn slim en planten bewegen. Zelfs op tal van manieren!

Deze foto’s zijn een paar jaar geleden al met de cameraval gemaakt, met een +2 leesbril voor de lens om dichtbij te kunnen (en nadien voor deze presentatie bijgesneden). Maar je kunt zoiets ook schieten met speciaal hiervoor verkrijgbare camera's. Daar gaan we in de nabije toekomst mee werken en hopen we later wellicht iets als film van te laten zien.