15/06/2026
Keimpe de Krokodil bringt Frysk ta libben yn de beukerklasse
Hoe makkest it Frysk sichtber én oantreklik foar jonge bern dy’t thús amper Frysk hearre? Mei dy fraach giene SFBO Kennissintrum meartaligens jonge bern en Cedin Drachten oan de slach mei de Foarlêstas, in pilot fan de Afûk. It resultaat: in boartlike Frysktalige foarlêsrûtine wêrby’t in hânpop, boeken en entûsjaste frijwilligers mei-inoar soargje foar mear taalwille yn de beukerklasse.
Sintraal yn it projekt stiet Keimpe de Krokodil, in fleurige hânpop dy’t by bern út groep 1 en 2 útfanhúzje sil. Yn syn Foarlêstas sitte ûnder oaren in Frysk sykboek, in foarlêsboek en in saneamd Boekedeiboek dêr’t âlden en bern yn opskriuwe kinne wat Keimpe thús belibbe hat. It projekt rûn fan jannewaris oant juny 2025 op basisskoallen yn ûnder oare Ljouwert, Drachten, Snits en Harns.
Bysûnder oan dizze pilot wie de ynset fan frijwillige memmetaalsprekkers, minsken dy’t it Frysk as memmetaal prate en skoallen stypje mei in struktureel Frysktalich oanbod. Benammen yn stedsgebieten, dêr’t Frysk minder fanselssprekkend is, blike sy in belangrike skeakel tusken skoalle, âlden en bern.
Sjoerdtje wurket yntusken fjouwer jier as frijwillige memmetaalsprekker op in basisskoalle yn Goutum, dêr’t sy wykliks yn 3 beukergroepen komt. Op in ynspiraasjemiddei foar memmetaalsprekkers kaam hja foar it earst yn ‘e kunde mei de Foarlêstas. “Ik naam de tas mei nei Goutum en de earste beukerjuf sei fuort: ‘Dêr kinne wy wol wat mei!’ Mar de twadde ûnderboulearkrêft woe de tas ek wol yn de klasse ha. En de tredde ek!”
Dat wie in lyts probleem, om’t skoallen mar ien (fergeze) tas ûntfange koene. Lykwols, de direktrise besleat om fuort twa ekstra eksimplaren oan te skaffen. “Dat lit sjen hoe entûsjast de skoalle wie”, fertelt Sjoerdtje. “Us direktrise, Francien, hat echt in positive rol. Se soarget goed foar har frijwilligers.”
Taalplezier as motor
De Foarlêstas draait net allinnich om it foarlêzen, mar benammen om positive taalûnderfinings. Bern mochten Keimpe mei nei hûs nimme, makken foto’s fan harren aventoeren en fertelden dêr letter yn ‘e rûnte oer. Neffens de evaluaasje ûntstiene hjirtroch spontane petearen yn it Frysk én mear belutsenens fan âlden.
Sjoerdtje hâlde de oanpak ienfâldich.”Ik wol de drompel altyd leech hâlde,” seit se. “Yn it begjin hold ik allinnich it Keimpeboek en de hânpop yn ‘e tas.” Sels breide se wol trije lytse slieppûdsjes foar de pop, sadat Keimpe oeral noflik sliepe koe.
Memmetaalsprekker wurde?
Fine jo it aardich om mei bern te wurkjen en wolle jo in ympuls jaan oan it Frysk yn it ûnderwiis? Nim dan kontakt op mei Marike Elsinga fan SFBO: [email protected].
klik hjif foar it hiele artikel: https://taalplan.frl/keimpe-de-krokodil-bringt-frysk-ta-libben-yn-de-beukerklasse/
