29/07/2026
Werkgroep Behoud de Peel schiet doel voorbij
Volgens Werkgroep Behoud de Peel is de landbouw juist binnen de eerste 500 meter rond de Groote Peel het snelst intensiever geworden. In het bericht van DMG staat zelfs dat “juist daar relatief veel grasland verdwijnt en het aandeel intensief bouwland het snelst toeneemt”.
Die hoofdconclusie klopt niet. De eigen cijfers van het onderzoek laten iets anders zien.
Het rapport vergelijkt de eerste 500 meter met de volledige zone van 2 kilometer. Dat zijn geen afzonderlijke gebieden. De eerste 500 meter is ook opgenomen in de cijfers van de 2-kilometerzone.
Wij hebben daarom de buitenste ring van 500 tot 2.000 meter afzonderlijk berekend:
0–500 meter:
van 9,39% naar 19,96%
toename: 10,57 procentpunt
500–2.000 meter:
van 13,13% naar 23,85%
toename: 10,72 procentpunt
Het aandeel ‘intensief bouwland’ groeide in de buitenste ring dus iets sterker. Het verschil is klein, maar de richting is precies tegengesteld aan de conclusie waarmee Werkgroep Behoud de Peel naar buiten trad.
Ook ontbreekt een referentiegebied. De ontwikkeling rond de Groote Peel wordt nergens vergeleken met soortgelijke landbouwgebieden verder van Natura 2000. Daardoor blijft onduidelijk of dit een uitzonderlijke ontwikkeling rond de Peel is of een bredere trend binnen de landbouw.
Een ander belangrijk deel van het verhaal is bewust buiten de vergelijking gehouden. Percelen binnen Natura 2000 en het huidige Natuurnetwerk Nederland zijn uit alle onderzoeksjaren verwijderd. Ook uit 2009. Grasland dat inmiddels is omgevormd tot natuur, verdwijnt daardoor volledig uit de analyse.
Werkgroep Behoud de Peel noemt een aardappelperceel waar eerder gras stond “in één beeld alles wat we niet willen”. Landbouwgrond die in dezelfde periode natuur is geworden, blijft buiten beeld. Het onderzoek toont daardoor alleen wat er op de resterende landbouwgrond is veranderd.
Ook een rechtstreekse omzetting van grasland naar intensieve teelten is niet aangetoond. Het rapport zet 324 hectare verdwenen grasland tegenover 326 hectare extra ‘intensief bouwland’, maar volgt niet wat er per perceel is gebeurd. Twee ongeveer even grote cijfers bewijzen geen een-op-een omzetting.
Daar komt bij dat de onderzoekers zelf bepalen welke gewassen ‘intensief’ zijn. Het werkelijke gebruik van water, mest en bestrijdingsmiddelen is niet onderzocht. Ook de gevolgen voor de Groote Peel zijn niet gemeten.
De voorgeschiedenis van het verdwenen grasland ontbreekt eveneens. Grasland en rundveehouderij zijn nauw met elkaar verbonden. Wanneer melkvee- en rundveebedrijven verdwijnen, verdwijnt vaak ook de agrarische functie die het grasland in stand hield. Aantallen runderen, gestopte bedrijven, grondtransacties en opkoopregelingen zijn niet onderzocht.
Het betreft bovendien een onderzoek dat in opdracht van Werkgroep Behoud de Peel is uitgevoerd door NovaGaia. NovaGaia noemt op de eigen website zowel Werkgroep Behoud de Peel als Mobilisation for the Environment (MOB) onder ‘Voor wie wij werken’.
De basisgegevens zijn interessant. De conclusies gaan verder dan het onderzoek kan dragen. Juist wanneer zo’n analyse wordt gebruikt in het debat over bufferzones, beperkingen en de toekomst van landbouwbedrijven, moeten de conclusies exact kloppen.
Hier schiet Werkgroep Behoud de Peel het doel voorbij. Zie eventueel ook onze website: https://www.transparantdeurne.nl/2026/07/28/werkgroep-behoud-de-peel-schiet-doel-voorbij/
