Historisch Centrum Leeuwarden

12/06/2026

Dag van de Leeuwarder Archeologie
Zondagmiddag 21 juni van 13.00 tot 17.00 uur

Heb je je ooit afgevraagd hoe het leven in middeleeuws Leeuwarden eruitzag? Op zondag 21 juni krijg je de kans om het verleden tot leven te zien komen tijdens de Nationale Archeologiedagen bij het HCL!

Van 13.00 tot 17.00 uur staan er boeiende activiteiten op het programma voor jong en oud.

Omdat de werkgroep archeologisch van Aed Levwerd 20 jaar bestaat, maken we de dag extra feestelijk. We krijgen bezoek van het Vrijstatig Volkje, een groep acteurs die historisch muziektheater maakt, waarbij ze ook het publiek betrekken. Het Volkje bestaat uit historische en sprookjesachtige figuren die van muziek, dans en vrolijk spel houden. Ze hebben zo hun middeleeuwse logica en boerenverstand en passen dat toe op de huidige tijd, wat verfrissende en amusante situaties oplevert. Hun eerlijke, open blik op de wereld brengt menigeen aan het lachen. Archeologie in Leeuwarden Vrijstaat De Stellingen

Ontdek eeuwenoude vondsten
Uiteraard zijn er ook archeologische vondsten uit Leeuwarden te bewonderen. In het HCL staan diverse vitrines met vondsten uit de prehistorie uit de gemeente Leeuwarden. Daarnaast worden er ook terpvondsten, middeleeuwse objecten en grachtvondsten uit onze gemeente geëxposeerd. De grachtvondsten zijn afkomstig uit het centrum van Leeuwarden. Onze archeologen vertellen hier graag meer over. Kinderen krijgen bovendien de unieke kans om zelf originele archeologische vondsten vast te houden en van dichtbij te bekijken.

Van alles te beleven
Maar er is nog veel meer te beleven. Kinderen kunnen zelf aan de slag met een leuke knutselopdracht. Ook kunnen ze hun schietkunsten uitproberen bij het kruisboogschieten. Er is een middeleeuwse handdraaimolen en ook een tent met een waarzegster. Zij kan je vertellen hoe jouw toekomst eruit gaat zien.

• Locatie: Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1
• Datum & tijd: Zondag 21 juni 2026, van 13.00 tot 17.00 uur
• Toegang: Gratis

11/06/2026

Op zondag 21 juni van 13:00-17:00 uur zijn er tal van activiteiten te doen op de Dag van de Leeuwarder Archeologie.

Het Vrijstatig Volkje is hierbij ook aanwezig, deze groep maakt historisch😉 muziektheater waarbij ze ook het publiek betrekken. Ze hebben zo hun middeleeuwse logica en boerenverstand en passen dat toe op de huidige tijd, wat verfrissende en amusante situaties oplevert. Hun eerlijke, open blik op de wereld brengt menigeen aan het lachen. Vrijstaat De Stellingen https://www.vrijstaatdestellingen.nl/vrijstatig-volkje
Lees in de bijlage en op de site het gehele programma: https://historischcentrumleeuwarden.nl/actueel/activiteiten/zondag-21-juni-dag-van-de-leeuwarder-archeologie

10/06/2026

Voor bezoekers aan het HCL vandaag en donderdag, we zijn vanwege de opbouw van het festival Into the Grave alleen bereikbaar (met de fiets of lopend) via de Boterhoek en/of lopend via de Prinsentuin. Parkeergarage Oldehovehoofsterkerkhof is wel open. Schoolgroepen en geplande overleggen kunnen gewoon doorgaan.

Aanstaande vrijdag t/m zondag zijn wij gesloten maar telefonisch en (vrijdag) via mail wel bereikbaar. Vanaf maandag 15 juni zijn we (hopelijk) weer gewoon toegankelijk.

Voor de festivalgangers veel plezier gewenst!

📷 Dia van de opgravingen op het Oldehoofsterkerkhof op 12 mei 1969 door A. Veeman, collectie HCL.

10/06/2026

Ook het Pier Pander Museum en de tempel zijn dit weekend gesloten vanwege Into the Grave. Op zaterdag 20 en zondag 21 juni van 13:00-17:00 uur weer open.

Het Pier Pander Museum en de tempel zijn a.s. weekend gesloten i.v.m. muziekfestival Into the Grave.

09/06/2026

HCL van 12 juni t/m 14 juni gesloten

In verband met het festival Into the Grave is het HCL vanaf vrijdag 12 juni tot en met zondag 14 juni gesloten.

09/06/2026

Vanwege een evenement in de binnenstad is de Oldehove de komende dagen gesloten voor publiek. Dit in verband met de beperkte bereikbaarheid. De groepen die al gepland staan, gaan gewoon door.

04/06/2026

Zondag 21 juni Dag van der Leeuwarder Archeologie

Heb je je ooit afgevraagd hoe het leven in middeleeuws Leeuwarden eruitzag? Op zondag 21 juni krijg je de kans om het verleden tot leven te zien komen tijdens de Nationale Archeologiedagen bij het HCL Groeneweg 1.

Van 13.00 tot 17.00 uur staan er boeiende activiteiten op het programma voor jong en oud. De (gratis) activiteiten vinden binnen het HCL en op het omliggende terrein plaats. Archeologie in Leeuwarden

De rijke geschiedenis van Leeuwarden omvat meer dan tienduizend jaar. Van de relatief recente historie getuigen gebouwen, landschapselementen en aardrijkskundige namen, terwijl de prehistorie grotendeels in de bodem verborgen ligt.

Het gebied dat nu Leeuwarden heet, biedt sinds duizenden jaren gunstige leefomstandigheden. Al in de midden en late steentijd - tussen 8000 en 2000 voor Chr. - sloegen rondtrekkende groepjes jagers-verzamelaars er tijdelijke kampjes op, maakten jacht op wild en zochten bessen, paddenstoelen en ander voedsel. Toen in de midden-ijzertijd (500-250 voor Chr.) de eerste kolonisten zich er voor langere tijd vestigden, was het landschap ingrijpend gewijzigd: er was een kwelder ontstaan.

De oudste terp - Oldehoofsterkerkhof
De straat noordelijk van de Oldehove - de Boterhoek - ligt duidelijk lager dan het plein zelf en de zuidkant ervan. In het huidige straatniveau tekent de oudste Leeuwarder terp zich nog af; ook al is deze grotendeels vergraven ten behoeve van de bouw van de parkeergarage.

Uit recent grootschalig archeologisch onderzoek is gebleken dat deze omgeving al vanaf het begin van de jaartelling voor het weiden van vee in gebruik was. Zeker in het jaar 100 - maar mogelijk al eerder - werd het gebied bewoond. De kwelder was toen hoog genoeg opgeslibd om er veilig te kunnen wonen en veeteelt en akkerbouw te bedrijven.

De archeologen troffen gebruiksvoorwerpen aan van aardewerk, bot, metaal en steen. Een stukje leer van een legertent, een amulet, mantelspelden en herbruikte delen van leren schoenen wijzen op contacten met het Romeinse Rijk.

Rond 300 werd de terp verlaten, maar zo'n anderhalve eeuw later kwamen er nieuwe bewoners. Uit hun aardewerk, mantelspelden en de manier waarop ze hun boerderijen construeerden, leidden de onderzoekers af dat die immigranten uit het noorden van Duitsland en uit Denemarken kwamen. In de volgende eeuw vergrootten en verhoogden deze nieuwkomers de terp.

Aan het begin van de tiende eeuw kwam een eind aan de bewoning van de terp, deze werd ontruimd voor de bouw van de eerste Sint-Vituskerk en de aanleg van een begraafplaats.
https://historischcentrumleeuwarden.nl/actueel/activiteiten/zondag-21-juni-dag-van-de-leeuwarder-archeologie

📷1. De terpen Oldehove, Nijehove en Minnema. https://geschiedenislokaalfryslan.nl/bronnen/oldehoveterp-nijehoveterp-en-minnematerp
📷 2. Een impressie; gezicht op de terpen aan de Ee. Op de voorgrond de noordelijke terp en het afgedamde riviertje. Boven de zuidelijke terp wat later de Grote Hoogstraat zou worden. Rechts stroomt de Middelzee.
📷 3. Kaart van de grenzen der voormalige Middelzee behoorende by de verhandelingen van P. Brouwer & W. Eekhoff. Vervaardiger: Ter Steendrukkerij van L. Schierbeek te Leeuwarden 1834.

04/06/2026

Leeuwardentour beschikt over een groep enthousiaste en deskundige gidsen, die vertellen over de boeiende geschiedenis van hun stad. De wandelingen voeren langs vele monumenten, oude grachten, schilderachtige hofjes en vergeten steegjes. Na een stadswandeling kijkt u met andere ogen naar Leeuwarden.

De gidsen verzorgen het gehele jaar door open- en op maat gesneden stadswandelingen. Er zijn verschillende themawandelingen en de gidsen spreken diverse talen. De wandelingen duren circa 1,5 uur en zijn ook geschikt voor kinderen en minder validen.

Informatie en boekingen: [email protected].

04/06/2026

Zaterdag 6 juni openen het Pier Pander Museum en de tempel weer de deuren voor het publiek.

In het museum is de expositie How fragile we are te zien met werk van Eveline van der Pas.

Hoe kwetsbaar we zijn – als mens, als soort, als onderdeel van een groter geheel, die kwestie vormt het hart van de expositie.
Van der Pas laat in haar expositie ook werk zien van Maria Leeflang, Miranda Bosman en Herma Betten, passend in het thema.

Zaterdag 6 juni is Eveline de hele middag aanwezig om toelichting te geven bij haar werk.

Het Pier Pander Museum en de tempel zijn open van 6 juni t/m 27 september op zaterdag en zondag van 13 tot 17 uur.

02/06/2026

In het Historisch Centrum Leeuwarden duik je deze zomer in een alternatief Leeuwarden. Een Leeuwarden vol bouwplannen die nét niet verder kwamen dan de tekentafel. 🗺️

Hoe had de stad eruitgezien als deze plannen wél waren uitgevoerd? Was Leeuwarden er mooier op geworden? Of mogen we juist blij zijn dat sommige ideeën nooit zijn gebouwd?

De tentoonstelling Nooit gebouwd Leeuwarden laat je kijken naar de stad zoals die had kunnen zijn. En geloof ons: daar zitten een paar verrassingen tussen.

📍 Historisch Centrum Leeuwarden
📅 Te zien t/m 8 november 2026

En dan zijn we toch benieuwd… welke van deze plannen had jij graag werkelijkheid zien worden?