13/06/2026
Deze week werd in de gemeenteraad van Lochem het coalitieakkoord van de coalitie van Gemeentebelangen, VVD en PRO Lochem gepresenteerd. D66 steunt de richting, maar vindt het gebrek aan concrete ambities én het feit dat niet de politiek maar de ambtelijke organisatie het voortouw krijgt om ze uit te werken echt een probleem. Dit is de spreektekst van Michiel Rijsberman, onze fractievoorzitter:
Voorzitter,
Allereerst felicitaties aan de formerende partijen en aan de kandidaatwethouders. Ik weet uit ervaring goed hoe het is: de voorbereidingen begonnen al afgelopen zomer, verkiezingsprogramma, campagne, flyeren, debatten en dan de formatie. Voor u wordt vanavond een lange, spannende periode afgerond. Goed om bij dit moment stil te staan en de nieuwe coalitie alle succes te wensen. Want het succes van deze coalitie is het succes van Lochem. “Met volle kracht vooruit.”
Laat ik helder zijn: de richting die deze coalitie kiest, is op veel punten ook voor D66 de goede. Leefbare kernen, voldoende woningen, duurzaamheid, goed bestuur — D66 herkent zich in die ambities. We steunen de richting, die nauw aansluit bij de richting uit ons eigen verkiezingsprogramma.
Maar voorzitter, een richting is nog geen bestemming. Hoe ver wil de coalitie komen?
Want als ik dit akkoord doorlees, valt me één ding op: het enige scherpe in dit stuk, zijn de foto’s. Er staan nauwelijks jaartallen of hoeveelheden in, geen meetbare resultaten. “Leefbare kernen.” Wat betekent dat? “Duurzaam leven.” Wat hebben we over 4 jaar bereikt? “Samen goed besturen.” Waar meten we dat aan af?
Voorzitter, ik maak mij vooral zorgen over wat de coalitie daar zelf over zegt. Want de concreetheid — zo staat in het voorwoord — die moet komen met het collegeprogramma. En let wel, dat programma wordt ambtelijk uitgewerkt, onder leiding van het college. De strategische keuzes, de strategische doelen die we als Lochem willen bereiken, die geeft de coalitie hiermee uit handen. Niet aan de raad. Aan de ambtelijke organisatie. En tekenend: inclusief de input van de samenwerkingspartners.
En niets ten nadele van onze ambtelijke organisatie, maar dat is de omgekeerde wereld. Wij zijn als raad gekozen om te bepalen hoe ambitieus deze gemeente is. Niet om achteraf te beoordelen wat er ambtelijk haalbaar bleek te zijn. Het college en de organisatie voeren uit wat wij als politiek bepalen — niet andersom.
Voorzitter, het is zelfs de basis voor ons duale stelsel: er hoort een gezonde spanning te staan op de boog tussen de ambities van het bestuur en de realiteit van de organisatie. Met een boog waar geen spanning op staat, schiet je geen doel raak. En dat is precies het gevolg van de slappe aanpak van de coalitie. En weet u, als er alleen een richting in het akkoord staat, kan de coalitie achteraf zelfs nog tevreden zijn als de pijlen voor hun voeten op de grond vallen, zolang ze maar de goede kant op wijzen.
D66 wil dat de raad aan het stuur zit als het gaat om strategische ambities. Dat wij als raad het college meegeven welke doelen we willen bereiken — niet dat het college ons achteraf vertelt hoe ver het is gekomen.
Dus voorzitter: D66 steunt de richting van dit akkoord. Maar we accepteren “richting” niet als eindstation. Dit akkoord maakt duidelijk dat we van deze coalitie geen concrete ambities hoeven te verwachten. Dus D66 roept de hele raad op: pak die richting op en maak onze doelen concreet. Laten we als raad samen het stuur in handen nemen. Als we het samen doen, dan kan het wel!
