18/04/2026
Voorbij de bedoeling, voorbij de veiligheid
Een brandweerman stapt van de stairmaster. Loodvest nog om, ademlucht net af. Hij zakt door zijn knieën en krijgt een hartstilstand. Zijn collega's beginnen te reanimeren in de keuringsruimte, niet op de uitruk. Vier keer sinds 1 januari 2024. Acht keer sinds de invoering van het PPMO, waarvan de helft met reanimatie. Allemaal mannen. Zes van de acht boven de vijftig.
De keuring die moet voorkomen dat brandweermensen tijdens een inzet onwel worden, zorgt er zelf voor dat ze onwel worden. Een test die veiligheid beoogt, produceert onveiligheid.
Tegenover die vier reanimaties in twee jaar staat nul bekende reanimatie tijdens de oude fietstest met inspannings-ECG. Die ECG is ooit uit het PPMO geschrapt omdat "brandweermensen jong en fit zijn". In 2026 is dat argument onhoudbaar: meer dan 2.500 repressieve brandweermensen zijn boven de 55, en ze zijn gemiddeld niet gezonder dan de rest van Nederland. De betrokken artsen waarschuwden destijds al. Ze werden overruled.
De makke zit dieper dan één ontbrekende ECG. Het PPMO is in 2010 vastgesteld door vijftien mensen uit drie regio's: twee grootstedelijk en dat in één middag, via stemming, waarin naast taakeisen ook "beroepseer" meespeelde. Zestien jaar later is daar geen inhoudelijke evaluatie op losgelaten.
Ondertussen is het werk veranderd, de populatie vergrijsd en zijn inzichten van inspanningsfysiologen opgeschoven. Het protocol niet. Vrouwen worden vier keer vaker afgekeurd, kortere mensen vijf keer vaker. Lange mannen blijven hangen in een tunnel waar ze in de praktijk niet meer door hoeven.
De Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers waarschuwt al sinds 2006 (vóór de invoering). Hun punt toen is het punt nu: de test meet geen werk, maar een geconstrueerde norm waarin één persoon alle handelingen binnen 25 minuten moet verrichten, een scenario dat in de praktijk nooit voorkomt. Met geslacht, lengte en leeftijd wordt geen rekening gehouden. Honderden meldingen van klachten, blessures en bijna-ongevallen zijn binnengekomen. Posten verliezen vrijwilligers die afhaken of worden afgekeurd, terwijl ze in het werk prima functioneerden. Twintig jaar lang hetzelfde signaal. De VBV agendeert de herziening nu bij het LOAV. Laat. Maar eindelijk op de juiste tafel.
Wie is hier eigenlijk de baas? Dat is de stille pointe van het rapport "De bedoeling voorbij" van Veiligheidsregio Drenthe. Niemand. De RCDV kan niet dwingen, de CAR-UWO koppelt geen protocol, het Besluit Personeel Veiligheidsregio zegt niets over de inhoud. Juridisch mag je afwijken. Politiek wil niemand z'n vingers branden. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen, de netwerken hebben signalen gegeven, de vakbonden hebben geprotesteerd, de keuringsinstanties hebben gemeld. En er gebeurt niets.
Tot iemand niet meer opstaat van die stairmaster. Dan komt er een onderzoek, een evaluatie, een werkgroep. Er zal worden gezegd dat dit "nooit meer mag gebeuren". Het is al gebeurd. Vier keer. De brandweer neemt dagelijks berekende risico's voor anderen. Ze verdient beter dan een keuring die nooit gevalideerd is, nooit geëvalueerd is, en nu bewezen gevaarlijk is. De vraag is niet meer of het PPMO herzien moet worden. De vraag is wie de moed heeft om te stoppen met doorgaan.
foto: Paul van Woerkum
