22/08/2026
De provincie Noord- Holland is bezig met een concept omgevingsvisie. Wij vinden dat de gemeente Hoorn meer mogelijkheden moet krijgen om over de gemeentegrenzen te bouwen om het het Hoornse en Westfriese woningtekort op te lossen. We hebben onderstaande zienswijze afgegeven.
College van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland
Postbus 3007
2001 DA Haarlem
Betreft: Zienswijze op de Ontwerp-Omgevingsvisie Noord-Holland 2050
Geacht college van Gedeputeerde Staten,
Namens de lokale politieke partijen Sociaal Hoorn/Team Tonnaer, Hart van Hoorn en Forum voor
Democratie maken wij gebruik van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de Ontwerp-
Omgevingsvisie Noord-Holland 2050.
Allereerst spreken wij onze waardering uit voor de integrale benadering van de ontwerp-
Omgevingsvisie. De grote maatschappelijke opgaven op het gebied van woningbouw,
bereikbaarheid, economie, natuur, water, klimaat, energie en leefbaarheid vragen om een
samenhangende visie op de toekomst van Noord-Holland.
Juist vanuit die integrale benadering constateren wij dat de positie en ontwikkelruimte van Hoorn op
de langere termijn nog onvoldoende concreet zijn uitgewerkt. De ontwerp-Omgevingsvisie biedt
weliswaar aanknopingspunten voor verstedelijking in uitleglocaties langs de Westfriese corridor,
maar maakt onvoldoende duidelijk welke ruimte Hoorn na de huidige binnenstedelijke
programmering richting 2050 daadwerkelijk houdt voor verdere groei.
Hoorn staat voor een nieuwe fase van woningbouw
Hoorn heeft zich de afgelopen zestig jaar ontwikkeld van een gemeente met ongeveer 17.500
inwoners tot een centrumstad met ruim 76.000 inwoners. Deze ontwikkeling is mogelijk gemaakt
door de aanleg van opeenvolgende woonwijken zoals de Grote Waal, Risdam, Kersenboogerd en
Bangert & Oosterpolder.
Bangert & Oosterpolder is grotendeels voltooid. Voor de komende jaren ligt het zwaartepunt van de
woningbouw in Hoorn vooral op binnenstedelijke verdichting, transformatie en herontwikkeling. Dat
is een belangrijk onderdeel van zorgvuldig ruimtegebruik, maar kent ook grenzen.
Binnenstedelijke projecten zijn complex, kennen vaak langere procedures en hogere kosten en
leggen extra druk op bestaande wijken, de openbare ruimte, parkeer- en mobiliteitsvoorzieningen,
groenstructuren en maatschappelijke voorzieningen. Daar komt nog bij dat binnenstedelijke
woningbouw geen fors aantal nieuwe woningen oplevert, terwijl dit vanwege het groot
woningtekort noodzakelijk is.
Een gezonde ruimtelijke ontwikkeling vraagt daarom om een evenwichtige combinatie van
zorgvuldig verdichten én de mogelijkheid om, in overleg met de Westfriese gemeente, zorgvuldig
gekozen uitbreidingslocaties te onderzoeken.
De ontwerp-Omgevingsvisie biedt aanknopingspunten, maar vraagt om verduidelijking
De ontwerp-Omgevingsvisie bevat juist verschillende uitgangspunten die aanleiding geven om Hoorn
voldoende ontwikkelruimte te bieden. Zo wordt ingezet op:
• zorgvuldig en toekomstbestendig ruimtegebruik;
• het benutten van bestaande infrastructuur en OV-knooppunten;
• het realiseren van voldoende en betaalbare woningen;
• integrale gebiedsontwikkeling;
• regionale samenwerking tussen overheden;
• een gezonde en veilige leefomgeving;
• water en bodem als ordenend principe;
• beschikbaarheid van energie en een netbewuste ontwikkeling;
• behoud en versterking van natuur, landschap en recreatiemogelijkheden.
Wij onderschrijven deze uitgangspunten. In hoofdstuk 6.3 van de ontwerp-Omgevingsvisie wordt
bovendien expliciet aangegeven dat verstedelijking binnenstedelijk en in uitleglocaties kan
plaatsvinden, bij voorkeur langs de Westfriese corridor, waarbij Hoorn als belangrijke locatie wordt
genoemd. Dat is een belangrijk aanknopingspunt.
Tegelijkertijd wordt tussen Hoorn en Hoogkarspel een groen open gebied voorzien dat van
grootschalige bebouwing wordt gevrijwaard. Daarmee blijft onduidelijk waar en onder welke
voorwaarden Hoorn op langere termijn nog uitbreidingsmogelijkheden heeft. Juist omdat de
Omgevingsvisie richting geeft tot 2050, vinden wij het van belang dat de visie toekomstige
afwegingen niet onnodig op voorhand blokkeert.
Erken Hoorn expliciet als centrumkern
De ontwerp-Omgevingsvisie onderscheidt onder meer centrumkernen: grotere steden met
belangrijke trein- en busstations, aansluiting op het rijkswegennet en een breed aanbod van
voorzieningen zoals onderwijs, zorg, winkels, sport en cultuur. Hoorn voldoet in belangrijke mate
aan deze kenmerken en vervult een duidelijke centrumfunctie voor West-Friesland.
Wij verzoeken de provincie daarom om Hoorn in de uitwerking van de Omgevingsvisie expliciet als
centrumkern te positioneren en de daarbij behorende regionale woningbouw-, werkgelegenheids-
en voorzieningenfunctie herkenbaar te maken. Een dergelijke positionering past bij de feitelijke rol
van Hoorn en geeft duidelijker richting aan toekomstige regionale afwegingen.
Geef ruimte aan toekomstige afwegingen
Wij vragen nadrukkelijk niet om in de Omgevingsvisie nu één concrete uitbreidingslocatie aan te
wijzen. Wij vragen om beleidsruimte open te houden zodat toekomstige uitbreidingsmogelijkheden
rondom Hoorn kunnen worden onderzocht wanneer de binnenstedelijke mogelijkheden
onvoldoende blijken of wanneer een regionale gebiedsontwikkeling aantoonbaar tot een betere
ruimtelijke oplossing leidt.
De uiteindelijke locatiekeuze dient vanzelfsprekend plaats te vinden na zorgvuldig onderzoek,
participatie en overleg met betrokken gemeenten, provincie, waterschap en Rijk. Per mogelijke
locatie kunnen onder andere de volgende aspecten integraal worden beoordeeld:
• landschappelijke kwaliteit en cultuurhistorische waarden;
• natuurwaarden en biodiversiteit;
• waterveiligheid, waterberging en beschikbaarheid van zoet water;
• bodemgeschiktheid en klimaatbestendigheid;
• bereikbaarheid en verkeersveiligheid;
• aansluiting op bestaande infrastructuur en nabijheid van openbaar vervoer;
• beschikbaarheid van energie en mogelijkheden voor netbewuste gebiedsontwikkeling;
• betaalbaarheid en economische uitvoerbaarheid van woningbouw;
• ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, groen en recreatie;
• leefbaarheid van bestaande woonwijken;
• regionale woningbehoefte en de woon-werkbalans.
Deze werkwijze sluit aan bij de integrale afweging die de provincie zelf als uitgangspunt hanteert en
voorkomt dat nu al onomkeerbare keuzes worden gemaakt voor situaties die zich pas na 2030 of
richting 2050 kunnen voordoen.
Regionale samenwerking en grensoverschrijdende ontwikkeling
De woningmarkt houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Hoorn vervult een centrumfunctie voor
West-Friesland. Inwoners uit omliggende gemeenten maken dagelijks gebruik van voorzieningen in
Hoorn op het gebied van werkgelegenheid, zorg, onderwijs, cultuur, winkels en openbaar vervoer.
Daarom ligt het voor de hand dat toekomstige woningbouwopgaven eveneens regionaal worden
bezien. Gemeentegrenzen mogen geen onnodige belemmering vormen wanneer gezamenlijke
gebiedsontwikkeling leidt tot een betere ruimtelijke, maatschappelijke en financiële oplossing. Wij
verzoeken de provincie daarom expliciet ruimte te bieden voor grensoverschrijdende
gebiedsontwikkelingen tussen Hoorn en omliggende gemeenten.
Woningbouw moet samengaan met bereikbaarheid, energie en voorzieningen
De ontwerp-Omgevingsvisie erkent dat de bereikbaarheid in Noord-Holland onder druk staat en dat
netcongestie een belangrijke randvoorwaarde vormt voor nieuwe ontwikkelingen. Voor de
Westfriese corridor wordt onder meer ruimte gereserveerd voor OV-oplossingen en een eventuele
verdubbeling van het spoor.
Wij vinden het daarom belangrijk dat verdere woningbouw in en rond Hoorn niet als een geïsoleerde
woningbouwopgave wordt benaderd. Groei moet tijdig worden verbonden aan investeringen in
openbaar vervoer, wegen en fietsverbindingen, energie-infrastructuur, groen, recreatie, onderwijs,
zorg en andere maatschappelijke voorzieningen. De provincie heeft juist op deze
gemeentegrensoverschrijdende onderwerpen een belangrijke coördinerende en agenderende rol.
Waarom aanpassing noodzakelijk is
De ontwerp-Omgevingsvisie biedt voor Hoorn dus meer aanknopingspunten dan uitsluitend
binnenstedelijke verdichting. De formulering over uitleglocaties langs de Westfriese corridor is
positief. Tegelijkertijd blijft de concrete ontwikkelruimte voor Hoorn op langere termijn
onvoldoende duidelijk, mede door de reservering van groen open gebied tussen Hoorn en
Hoogkarspel en de sterke nadruk op binnenstedelijk bouwen.
In Hoorn worden de komende jaren circa 6.000 woningen binnenstedelijk toegevoegd. Dat betekent
een forse verdichtingsopgave binnen een compacte gemeente. Verdichting kan bijdragen aan
zorgvuldig ruimtegebruik, maar mag niet leiden tot een onevenredige aantasting van leefbaarheid,
groen, bereikbaarheid of de kwaliteit en betaalbaarheid van woningbouw.
Ook voor jongeren, starters, ouderen en andere aandachtsgroepen is voldoende betaalbare en
passende huisvesting nodig. Als de mogelijkheden binnen de bestaande stad op termijn
ontoereikend blijken, moet een centrumkern als Hoorn de mogelijkheid houden om samen met de
regio alternatieven te onderzoeken.
Wij vragen daarom niet om nu te bouwen op een specifieke locatie, maar om de Omgevingsvisie zo
te formuleren dat een toekomstige integrale afweging mogelijk blijft. Die beleidsruimte moet
vervolgens ook herkenbaar blijven bij de uitwerking in programma’s en de Omgevingsverordening.
Verzoek
Wij verzoeken Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten de Ontwerp-Omgevingsvisie op de
volgende punten aan te passen:
• Hoorn expliciet te positioneren als centrumkern binnen West-Friesland, met een daarbij
passende regionale woningbouw-, werkgelegenheids- en voorzieningenfunctie;
• duidelijk te maken dat naast binnenstedelijke ontwikkeling ook toekomstige uitleglocaties
voor Hoorn onderzocht kunnen worden wanneer dit op langere termijn noodzakelijk en
ruimtelijk verantwoord is;
• te verduidelijken dat de reservering van groen open gebied tussen Hoorn en Hoogkarspel
niet betekent dat iedere toekomstige uitbreidingsmogelijkheid rondom Hoorn op voorhand
wordt uitgesloten;
• in de Omgevingsvisie op te nemen dat grensoverschrijdende gebiedsontwikkelingen tussen
Hoorn en omliggende gemeenten mogelijk moeten blijven;
• bij toekomstige woningbouwontwikkeling bereikbaarheid, energie-infrastructuur, water en
bodem, groen, recreatie en maatschappelijke voorzieningen integraal mee te laten groeien;
• de provincie een actieve en coördinerende rol te laten vervullen bij de regionale afstemming
en verkenning van woningbouwlocaties binnen West-Friesland, ook voor de periode na
2030;
• deze beleidsruimte ook te borgen bij de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie in
programma’s en de Omgevingsverordening.
De woningnood vraagt om een langetermijnvisie. De provincie heeft met de Omgevingsvisie de
mogelijkheid om gemeenten voldoende handelingsruimte te geven voor toekomstige
ontwikkelingen. Naar onze mening hoort Hoorn daar nadrukkelijk bij.
Wij verzoeken u daarom de ontwerp-Omgevingsvisie op dit onderdeel aan te scherpen, zodat Hoorn
ook op langere termijn de mogelijkheid behoudt om op een zorgvuldige, duurzame en
toekomstbestendige wijze verder te groeien, met behoud van leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en
een sterke regionale samenwerking.
Hoogachtend,
Namens Sociaal Hoorn/Team Tonnaer , Hart van Hoorn en Forum voor Democratie
Jeroen van der Veer Fractievoorzitter Sociaal Hoorn/Team Tonnaer
Chris de Meij Fractievoorzitter Hart van Hoorn
Martijn Martens Fractievoorzitter Forum voor Democratie