Nationaal Archief

Nationaal Archief Ontdek bijna 1.000 jaar geschiedenis in het Nationaal Archief! Waar bevindt zich het 'geboortebewijs' van onze democratie? Waar liggen onze grondwetten?

Waar ligt het bewijs dat Manhattan in 1626 is geruild voor goederen ter waarde van een luttele 60 gulden? In het Nationaal Archief!

142 km documenten, ruim 15 miljoen foto’s en 300.000 historische kaarten en tekeningen vertellen de geschiedenis. Van cruciale overheidsdocumentatie tot persoonlijke correspondentie van invloedrijke personen en gewone Nederlanders. Ontdek ze bij het Nationaal Archief

. Huisregels:
Op de social media kanalen van het Nationaal Archief is iedereen van harte welkom om te reageren en mee te praten. Houd het netjes en ga met wederzijds respect met elkaar om. Ongepast taalgebruik, zoals discriminerende, racistische, bedreigende of kwetsende uitspraken, verbergen of verwijderen we.

Kom morgen (6 juni 14.00 uur) naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. Er zijn nog enkele kaartj...
05/06/2026

Kom morgen (6 juni 14.00 uur) naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. Er zijn nog enkele kaartjes beschikbaar!

In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn. Na afloop kun je gratis de tentoonstelling 'Zorg voor het verzet' bezoeken.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://obi41.nl/2p9bnryh



[Foto: Keke Keukelaar]

Gerbrandy maakt zich zorgen over de Binnenlandse StrijdkrachtenEind november 1944 bezoekt minister-president Pieter Gerb...
03/06/2026

Gerbrandy maakt zich zorgen over de Binnenlandse Strijdkrachten

Eind november 1944 bezoekt minister-president Pieter Gerbrandy het bevrijde deel van Nederland. Met dit bezoek wil hij op een rijtje zetten welke risico’s en gevaren er bestaan in de wederopbouw van Nederland. Gerbrandy bezoekt veel verschillende gemeentes en onderzoekt zo de stand van zaken. Van zijn reis maakt hij een verslag voor Koningin Wilhelmina, die zich op dat moment in Engeland bevindt.

Gerbrandy ziet allerlei problemen. Het gedrag van de Binnenlandse Strijdkrachten (samenvoeging van verschillende verzetsgroepen in Nederland) ziet hij als grootste gevaar. Volgens Gerbrandy weigeren leden van de Binnenlandse Strijdkrachten te luisteren naar militair gezag. Ook verrichten ze arrestaties en nemen ze spullen en geld in zonder duidelijke reden.

Lees de brief van Gerbrandy in onze Bronnenbox. Ook vind je er een kleine opdracht voor leerlingen. (In de Bronnenbox vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://obi41.nl/2mypeazz

Het Nationaal Archief beheert de grootste collectie kaarten en tekeningen in Nederland. Die collectie bestaat uit zo’n 3...
03/06/2026

Het Nationaal Archief beheert de grootste collectie kaarten en tekeningen in Nederland. Die collectie bestaat uit zo’n 300.000 objecten verdeeld over ruim 100 kaartenarchieven en -collecties. En omspant de periode van de late middeleeuwen tot het begin van de 21e eeuw.

Geregeld komen onderzoekers naar het Nationaal Archief om ze te bestuderen. Veerle Simons deed dat in het kader van een bijzonder project rondom de Noordzee.

Veerle is begonnen met historisch onderzoek om te weten te komen hoe de cartografie van de Noordzee in de loop der eeuwen veranderd is. Daarvoor heeft ze onderzoek gedaan bij het Nationaal Archief.

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/kaarten-in-het-nationaal-archief-een-bijzonder-onderzoek

[Foto: afbeelding van de vergelijking Carta Marina 1539 vs. kaart MUST visie op de Noordzee 2014]

Help mee om KNIL-stamboekgegevens toegankelijk te maken!Het Nationaal Archief bewaart veel loopbaangegevens van militair...
02/06/2026

Help mee om KNIL-stamboekgegevens toegankelijk te maken!

Het Nationaal Archief bewaart veel loopbaangegevens van militairen. Deze staan in zogeheten stamboeken. Ook van het Koninklijk-Nederlandsch Indisch Leger (KNIL) zijn stamboekgegevens bewaard.

Het Nationaal Archief is een nieuw vrijwilligersproject gestart in samenwerking met crowdsource-platform Het Volk. Het doel van dit project is om stamboekgegevens van KNIL-militairen (geboren na 1900) beter toegankelijk te maken.

We zoeken vrijwilligers die de persoonsgegevens uit de gescande stamboeken willen overnemen. Uiteindelijk zullen de stamboekgegevens op de website van het Nationaal Archief komen te staan.

Wil je helpen? Lees meer over dit project en hoe je je kunt aanmelden:

https://obi41.nl/4czwem6h

Kom op 6 juni, 14.00 uur, naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. In deze lezing vertellen hist...
28/05/2026

Kom op 6 juni, 14.00 uur, naar de lezing 'Vrouwen in het verzet' in het Nationaal Archief. In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn. Na afloop kun je gratis de tentoonstelling 'Zorg voor het verzet' bezoeken.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://www.nationaalarchief.nl/beleven/agenda/lezing-vrouwen-in-het-verzet

[Beeld: Mark Bergsma en Agnes Cremers. Fotograaf: Keke Keukelaar]

Foto's van een autoloze zondag in 1973 In oktober 1973 breekt er een oorlog uit tussen Israël en een coalitie geleid doo...
27/05/2026

Foto's van een autoloze zondag in 1973

In oktober 1973 breekt er een oorlog uit tussen Israël en een coalitie geleid door Egypte en Syrië. Een groep olieproducerende landen (OPEC) die achter Egypte en Syrië staan, starten een olieboycot tegen de landen die Israël steunen. Zo boycotten zij ook de uitvoer van olie naar Nederland. Daarnaast verhogen ze de prijs van olie en verminderen ze de productie.

Het kabinet Den Uyl neemt allerlei maatregelen om olie te besparen. Benzine gaat op rantsoen en autoloze zondagen worden ingevoerd. Dit leidt tot bijzondere foto’s van verlaten snelwegen. Fietsers, rolschaatsende kinderen en picknickende jongeren maken stiekem van de kans gebruik om de snelweg op te gaan.

Maar de autoloze zondagen zorgen niet voor de gehoopte besparing op benzine, want op zaterdag neemt het verkeer enorm toe. Daarnaast kan Nederland nog steeds aan genoeg olie komen uit andere landen. Dus na tien weken worden de autoloze zondagen weer ingetrokken.

Bekijk meer foto’s van autoloze zondagen in de Bronnenbox op onze website. (Daar vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://www.nationaalarchief.nl/beleven/onderwijs/bronnenbox/autoloze-zondag-in-nederland-1973

[Beeld: Nationaal Archief/Anefo]

Protest tegen de vrijlating van oorlogsmisdadigersOp de poster van de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’ staat een f...
26/05/2026

Protest tegen de vrijlating van oorlogsmisdadigers

Op de poster van de tentoonstelling ‘Zorg voor het verzet’ staat een foto van de geëmotioneerde mevrouw Van den Dool. Ze is in januari 1989 naar het Catshuis gekomen om te demonstreren tegen de vrijlating van de ‘Twee van Breda’, de laatste oorlogsmisdadigers uit de Tweede Wereldoorlog die op dat moment nog gevangen zijn in Nederland.

Tussen 1960 en 1990 zijn er meerder keren discussies over het vrijlaten van oorlogsmisdadigers, wat veel verdriet en trauma’s losmaakt bij oud-verzetsmensen. Hierover is meer te zien in de tentoonstelling ‘Zorg voor het Verzet – De roerige geschiedenis van Stichting 1940 – 1945’.

De tentoonstelling is nog tot en met 18 juli te zien in het Nationaal Archief:
www.nationaalarchief.nl/zorg-voor-het-verzet

[Foto: Bert Verhoeff. Ontwerp: Zeppa]

Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) was een invloedrijke politicus, historicus en denker uit de 19e eeuw. Ook was...
19/05/2026

Guillaume Groen van Prinsterer (1801-1876) was een invloedrijke politicus, historicus en denker uit de 19e eeuw. Ook was hij grondlegger van de protestants-christelijke politiek in Nederland. Het Nationaal Archief beheert niet alleen zijn archief, maar ook een herdenkingszegel. Deze verscheen op 19 mei 1976 - de honderdste sterfdag van Groen van Prinsterer.

De opdracht om een postzegel te maken was erg laat: begin 1976. En het bleek dus een hele opgave om de zegel tijdig klaar te hebben. Om vaart te maken werd de ervaren graficus en vormgever Ootje Oxenaar ingeschakeld. Oxenaar is vooral bekend als ontwerper van bankbiljetten. Hij maakte een serie bankbiljetten met figuren uit de Nederlandse geschiedenis en een serie met afbeeldingen van een zonnebloem, een snip en de vuurtoren van Haamstede.

Oxenaar ging voortvarend aan de slag en ontwierp een postzegel met een portret waarin de karakteristieken van Groens persoonlijkheid goed tot uiting komen. Zo lukte het de PTT toch, met dank aan Oxenaar, om op het gewenste tijdstip de herdenkingszegel uit te brengen.

https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/nieuws/geboorte-van-een-herdenkingszegel-groen-van-prinsterer

6 juni: lezing over vrouwen in het verzet In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek...
12/05/2026

6 juni: lezing over vrouwen in het verzet

In deze lezing vertellen historici Mark Bergsma en Agnes Cremers over hun boek ‘Verzetsvrouwen. Een onderbelichte geschiedenis’. Zij beschrijven hoe Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden en welke verhalen in de geschiedschrijving terecht gekomen zijn.

Voor hun onderzoek zijn Bergsma en Cremers diep in het archief van Stichting 1940-1945 gedoken. Daar stuitten zij op informatie die veelzeggend en soms schrijnend is: voor sommige vrouwen werkte het verzetswerk emanciperend en voor anderen bracht het juist negatieve gevolgen met zich mee.

Wanneer? Zaterdag 6 juni, van 14.00 tot 15.00 uur
Waar? Nationaal Archief, Den Haag

👉Meer informatie en kaartjes: https://obi41.nl/2p9bnryh

[Foto: verzetsdeelnemer Geertruida (Truus) Wijsmuller-Meijer, zij bracht voor en in de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen en volwassenen in veiligheid.]

Op 10 mei 1940 vond de ‘Slag om Den Haag’ plaats. De Curaçaose George Maduro speelt daarin een grote rol. Hij is reserve...
11/05/2026

Op 10 mei 1940 vond de ‘Slag om Den Haag’ plaats. De Curaçaose George Maduro speelt daarin een grote rol. Hij is reserve-tweede luitenant bij de cavalerie en krijgt de opdracht om de bezette villa Dorrepaal terug te veroveren. Duitse parachutisten hebben zich in deze villa verscholen om een nabijgelegen brug onder vuur te houden. Maduro laat zijn manschappen de villa vanuit verschillende kanten beschieten, zodat de Duitse soldaten het idee krijgen dat ze zijn omsingeld. Uiteindelijk geven de Duitse soldaten zich over.

George Maduro wordt in 1945 vermoord in Dachau. Postuum krijgt hij de Willemsorde toegekend voor zijn daden en zijn ouders richten een monument voor hem op: miniatuurstad Madurodam in Scheveningen.

Lees meer over de Slag om Den Haag en over het leven van Maduro in onze Bronnenbox. (Daar vind je overigens nog veel meer bijzondere historische bronnen die te gebruiken zijn in het onderwijs!)

https://obi41.nl/9zyhfefu

[Artikel door D. A. van Hilten, luitenant-kolonel van de Generale Staf, oorspronkelijk verschenen in de ‘Militaire Spectator’]

Adres

Prins Willem-Alexanderhof 20
The Hague
2595BE

Openingstijden

Dinsdag 10:00 - 21:00
Woensdag 10:00 - 17:00
Donderdag 10:00 - 17:00
Vrijdag 10:00 - 17:00
Zaterdag 11:00 - 17:00
Zondag 11:00 - 17:00

Telefoon

+31703315400

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Nationaal Archief nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Snelkoppelingen

Delen