06/02/2016
Prins Bernhard van Oranje (46) kreeg ooit een tijdelijk raceverbod op het circuit van Zandvoort, wegens gevaarlijk rijgedrag; nu wordt hij de nieuwe eigenaar. Maar wat is hij ermee van plan? 'Dit zou wel eens heel groot kunnen worden.'
Hij vond dat er meer uit het circuit te halen was. 'Waarom doen ze dat nou niet anders?', vroeg hij dan aan me.
Jan Lammers
© anp.
Op het circuit van Zandvoort denken ze nog wel eens terug aan die crash, in oktober 2009. In een bocht waarin zelden iemand wordt ingehaald, zette prins Bernhard van Oranje - deelnemer aan het NK in de GT4-klasse - zijn BMW naast die van een concurrent. Een seconde later lagen de prins en zijn rivaal allebei in de bandenstapels.
De jury was onverbiddelijk: Bernhard kreeg een raceverbod opgelegd. Gevaarlijk rijgedrag. Niet voor het eerst, bovendien - het moest maar eens afgelopen zijn met die gevaarlijke escapades. ,,Je moet daar niet eens naast iemand wíllen rijden,'' vond de jury. Bernhard was woest.
Jarenlange onderhandelingen
De man die na het ongeval tijdelijk niet meer op Zandvoort mocht racen, is binnenkort de eigenaar van het circuit. Na jarenlange onderhandelingen is de verkoop op een haar na rond: vermoedelijk wordt prins Bernhard jr. nog deze maand officieel de nieuwe eigenaar van Circuit Park Zandvoort. Voor een nog onbekend bedrag, dat vermoedelijk boven de 10 miljoen euro ligt.
,,Bernhard had het er 10 jaar geleden al wel eens over,'' zegt coureur Jan Lammers, jarenlang teamgenoot van de racende prins. ,,Hij vond dat er meer uit het circuit te halen was. 'Waarom doen ze dat nou niet anders?', vroeg hij dan aan me. Hij reed er als coureur, maar hij keek er als ondernemer naar.''
In de rij
In 2009 kreeg Bernhard al signalen dat het circuit te koop stond. Hans Ernst, al decennialang eigenaar van het circuit, zocht een overnamekandidaat. Die waren er genoeg: de kopers stonden zelfs in de rij, maar Ernst wachtte op het juiste aanbod. De onderhandelingen met Bernhard liepen goed, maar werden in 2013 bruut onderbroken, toen de prins bleek te lijden aan lymfeklierkanker.
Pas geruime tijd later kon Bernhard opnieuw met de eigenaren in gesprek. En intussen zaten andere kandidaten niet stil. Oud-coureur Michael Bleekemolen, eigenaar van kart- en racebedrijf Race Planet, maakt er geen geheim van: hij had het circuit ook graag gekocht. ,,We hadden de financiering zelfs al rond. Maar goed, de huidige eigenaren hebben voor Bernhard gekozen. Waarom? Dat weet ik niet. Met ons bod was niks mis.''
Beroerd
Met de miljoenenaankoop is de prins nog niet klaar: het circuit ligt er beroerd bij, zegt kenner Carlo Brantsen, hoofdredacteur van automagazine Carros. ,,Als je depressief wilt worden, moet je op een maandagmorgen naar het circuit van Zandvoort. Het leeft niet, het complex is verouderd. Ik vind het een opmerkelijke zet.''
Voor wie zich afvraagt waar de prins de benodigde miljoenen vandaan haalt: die heeft hij de laatste 25 jaar verdiend door slim - en véél - te ondernemen. Bernhard is voor een kwart eigenaar van het succesvolle vastgoedfonds Pinnacle, hij bezit een it-bedrijf met 600 werknemers, runt een bedrijf dat aluminium boten maakt en heeft flink wat vastgoed in beheer, onder meer op Ibiza. En dan is hij ook nog commissaris van Antonov, een Russische fabrikant van versnellingsbakken.
Taboe
Een Oranje die zakendoet: het was lang taboe. Maar daar heeft Bernhard al sinds zijn studententijd lak aan. Met twee vrienden begint hij in 1990 'Ritzen Koeriers', dat studenten pakjes laat bezorgen door ze gratis met de trein te laten reizen. De naam is een knipoog naar onderwijsminister Jo Ritzen, die de ov- studentenkaart dan net heeft ingevoerd. Ritzen Koeriers wordt een succes, maar levert de prins ook zijn eerste rel op: hij blijkt geen sociale premies af te dragen voor zijn werknemers en moet een schikking met het OM treffen van ruim 10.000 euro.
Het remt zijn ondernemingslust bepaald niet. Amper afgestudeerd begint hij het internet-adviesbedrijf Clockwork, dat hij in 2003 voor 6 miljoen euro verkoopt aan Ordina. Het is de eerste van een reeks succesvolle zakelijke zetten. Zijn vennootschap, 'Geen Woorden Maar Daden', zag het eigen vermogen in 2013 toenemen tot 6,3 miljoen euro. En in 2011 betrok de prins met vrouw Annette en hun drie kinderen een 19de-eeuwse villa aan de Amsterdamse Weteringschans, met uitzicht op het Rijksmuseum. Geschatte waarde: ruim 3 miljoen euro.
Het circuit van Zandvoort © anp.
Hij vindt dat de potentie van het circuit voor 70 procent wordt benut. En hij wil naar 100
Jan Lammers
Opa
En nu is er dus een nieuwe, wonderlijke stap: de aankoop van Circuit Park Zandvoort. Het circuit waar hij zelf zo graag racet, en waar zijn opa lang geleden al de koninklijke Ferrari over het asfalt liet vliegen. Maar wat is hij van plan? ,,Wat voor anderen het plafond is, is voor Bernhard de basis,'' zegt Lammers. ,,Hij vindt dat de potentie van het circuit voor 70 procent wordt benut. En hij wil naar 100.''
Dat betekent bijvoorbeeld de terugkeer van grote races naar Zandvoort. Die verdwenen de voorbije jaren één voor één van het programma. ,,Hij wil de boel flink door elkaar gaan schudden,'' zegt Bleekemolen, die het circuit 50 dagen per jaar huurt voor race-evenementen. ,,Hij is ambitieus, wil weer races binnenhalen. We hebben bijvoorbeeld niet eens meer een NK in Nederland, dat is door de crisis helemaal ingestort. Die wil hij terug.''
Aanpassing
Zandvoort heeft de crisis overleefd, draaide nooit verlies, maar daar was wel een flinke aanpassing van het programma voor nodig. Het asfalt waarop ooit roemruchte Formule 1-races werden gehouden, wordt nu vooral gebruikt voor bedrijfsevenementen en zelfs hardloopwedstrijden of fietsdagen.
,,Ze moesten wel,'' zegt Frank Kerseboom, directeur van de Rensportschool Zandvoort. ,,Zo heeft de huidige directie het circuit ook door de crisis geloodst, en dat hebben ze echt knap gedaan. Maar het zou zo mooi zijn als Bernhard er weer echt een racecircuit van kan maken.''
Daar is wel een flinke renovatie van het circuit voor nodig, weet Kerseboom. ,,Wij werken er nog steeds met veel plezier, maar de paddock (ruimte waar het publiek de deelnemers kan ontmoeten, red.) is te klein en het asfalt ervan is versleten. Als racecircuit heeft Zandvoort echt een opknapbeurt nodig.'' En dat, zeggen insiders, is precies wat Bernhard van plan is.
Doorbraak
De prins had er in elk geval geen beter moment voor kunnen kiezen. De fenomenale doorbraak van Formule 1-coureur Max Verstappen begint Nederland in z'n greep te krijgen, merkt Bleekemolen. ,,Onze kartbanen zitten overvol, we kunnen de vraag niet aan. Alle kinderen willen Max zijn. En geloof me: Verstappen kan de nieuwe Johan Cruijff worden. Als die jongen een goede auto krijgt, wordt hij binnen een paar jaar wereldkampioen. Dan wordt Nederland hélemaal gek. En dat beseft prins Bernhard heel goed.''
De prins koopt het circuit niet vanwege de romantiek, zeggen de mensen die hem kennen. Hij beseft dat de langzaam groeiende Verstappen-mania Nederland in een nieuwe racehype kan brengen - en wil daarvan gaan profiteren. Lammers: ,,Het is natuurlijk geen toeval dat hij nu toehapt. Bernhard weet dat Verstappen iets enorms teweeg kan gaan brengen in Nederland. De combinatie van die hype en de bemoeienis van de prins kan iets heel moois worden. Ook al wil hij zelf liever niet als prins worden aangeduid, qua pr heeft hij natuurlijk een geweldige voorsprong.''
Formule 1
Misschien, fluisteren raceliefhebbers, brengt zijn statuur zelfs het allerhoogste wel binnen handbereik: de terugkeer van de Formule 1, het machtige vlaggenschip van de autosport. 30 jaar geleden deed het F1-circus Zandvoort voor het laatst aan, toen nog met namen als Niki Lauda en Alain Prost. In de lokale politiek is het enthousiasme al niet meer te temperen: het college doet zelfs al onderzoek naar de haalbaarheid van een nieuwe Formule 1-race.
,,Er is een enorme investering vanuit het bedrijfsleven voor nodig, maar juist nu is dat denkbaar,'' zegt VVD-raadslid Jerry Kramer, initiator van het onderzoek. Hij denkt aan een model waarin Zandvoort eens in de 3 of 4 jaar een Grand Prix organiseert. ,,Dat Bernhard het circuit gaat overnemen, maakt de kans alleen maar groter. Voor een prins gaan nu eenmaal deuren open die anders gesloten blijven.''
Domme vraag
De racewereld is verdeeld over de kansen. Brantsen acht de terugkeer van de Formule 1 naar Zandvoort uitgesloten. ,,Het circuit zou zó moeten worden aangepast, dat je nog beter een compleet nieuw circuit kunt aanleggen. En de bereikbaarheid van Zandvoort is zo slecht. Als Bernhard de aankoop van het circuit bekendmaakt, zal dit wel de eerste vraag zijn die hij krijgt - en meteen de domste.''
Maar Bleekemolen is enthousiaster. ,,Als je het echt wilt, kan het. Het is de mooiste Hollandpromotie die je kunt bedenken. De overheid zal moeten investeren en het bedrijfsleven ook, maar dan krijg je ook wat. Man, dan zitten alle hotels tot in Den Bosch 2 weken vol. Je moet durven dromen.''
Zo snel zal het niet gaan, vermoedt oud-teamgenoot Lammers. ,,Bernhard is als ondernemer superpragmatisch. Eerst het simpele goed doen, daarna pas denken aan de ingewikkelde dingen. En Formule 1 is héél ingewikkeld.''
Winnaar
Al moet hij toegeven dat de prins hem vaker heeft verbaasd. ,,Bernhard is heel laat begonnen met racen, maar na een paar jaar moest ik echt m'n best doen om hem voor te blijven. En ik race al m'n hele leven! Hij is geen prins die zich op z'n achternaam laat voorstaan, hij is een winnaar. En die worden niet graag ingehaald.''