Historische Kring Menterwolde

06/05/2026

29/04/2026

Lezing: Ontfriesing van de Ommelanden
Over de spreker:
Redmer Alma uit Warffum doet onderzoek naar de ontwikkeling en het gebruik van persoonsnamen in de drie noordelijke provincies van Nederland en houdt zich bezig met het ontwikkelen van thesauri (synoniemenwoordenboek) van persoonsnamen ten behoeve van de digitale ontsluiting van gegevensbestanden. Redmer Alma beschikt over thesauri en andere gegevensbestanden met betrekking tot de provincies Groningen en Drenthe, van de 14de -- 20ste eeuw.

In de provincie Groningen werd tot in de 14de eeuw Oudfries gesproken en geschreven. Ergens rond die eeuw is het verdrongen door het Nedersaksisch, waarvan het huidige Gronings afstamt. Al meer dan een eeuw proberen de geleerden te achterhalen hoe, waarom en wanneer dat gebeurd is. In deze lezing wordt aandacht besteed aan wat we wel en niet weten over de befaamde 'Ontfriesing van de Ommelanden'. Met name het onderzoek naar voornamen in Groningen speelt daarbij een belangrijke rol.
Het Oldambt neemt in de Oudfriese geschiedenis van onze provincie een bijzondere plaats in, vanwege de Oudfriese versie van het middeleeuwse Oldambtster Landrecht, dat eeuwenlang onvindbaar was, maar in 2001 teruggevonden werd. Daarmee hebben we een proeve van de taal die onze voorouders 600 jaar geleden spraken en schreven.
De Oudfriese taal is tegenwoordig bijna spoorloos verdwenen in het Oldambt, al herkennen we in veel typische Oldambtster voornamen nog ons middeleeuwse verleden.

Datum: disndag 19 mei as
Aanvang: 20.00 uur
Locatie: MFC Noordsuythoeve, Schoollaan 2, Noordbroek
Leden HKM gratis, niet leden € 4,00

27/02/2026

Lezing Arend Hazekamp, Vrije socialisten in verzet 1940-1945.

De in het Friese Burgum woonachtige Arend Hazekamp publiceerde in november 2025 het boek Vrije socialisten in verzet 1940-1945. Daarin wordt het verhaal vertelt van het geweldloos verzet van de geestverwanten van Ferdinand Domela Nieuwenhuis in ons land tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Deze vrije, niet partijgebonden socialisten waren in de periode tussen de beide wereldoorlogen overtuigd geraakt van geweldloze strijdmiddelen. Hun ideaal van een socialistische samenleving kon niet bereikt worden met de wapenen van de barbaren.

Zij waren verklaarde tegenstanders van oorlog. Als dienstweigeraars zaten zij in de gevangenis hun straf uit. Als vredesactivisten maakten ze zelfs uitvoerige plannen hoe oorlogen te kunnen verhinderen. Zij waarschuwden voortdurend voor het uitbreken van een nieuwe wereldoorlog.

Wat konden zij uitrichten tegen de Duitsers, die gedurende de bezetting steeds bruter optraden?

De vrije socialisten in Nederland hebben zich verzet met behulp van ondergrondse verzetsbladen, illegale publicaties en door de hulp aan onderduikers. Zij boden onderdak aan iedereen die het nodig had, zoals de vervolgde Joden, en hielpen hen aan vervalste persoonsbewijzen en bonkaarten.

In zijn lezing gaat Arend Hazekamp in op het geweldloze verzet in de noordelijke provincie en in Groningen in het bijzonder. Na de lezing is er de mogelijkheid om het boek te kopen.

Deze lezing is na afloop van de Algemene Leden Vergadering

Datum: woensdag 25 maart a.s
Aanvang lezing: 20.15 uur (Algemene Leden Vergadering start om 19.30 uur)

Locatie: De Broeckhof, |WA Scholtenweg 18, Zuidbroek
Leden HKM gratis, niet leden € 4,00

20/02/2026

https://www.facebook.com/share/p/187VzKBPzW/

28/12/2025

Derde Kerstdag wandeling door Martenshoek

Na een aantal zeer koude dagen leek het vooruitzicht om op Derde Kerstdag te gaan wandelen niet bepaald aantrekkelijk. Maar

21/12/2025

Er zijn al veel aanmeldingen binnen voor de kerstwandeling op 27 december, maar we zitten nog niet vol. Mocht je nog mee willen, meld je dan z.s.m. aan.
Het belooft weer een zeer interessante wandeling te worden (lengte 4 km, duur ca 2 uur). We starten om 13.00 uur bij het Nationaal Busmuseum aan de Produktieweg 13 in Hoogezand.

Voor leden van de HKM is deelname gratis, niet leden betalen een bijdrage van € 4,00

Aanmelden via [email protected]

Aangezien het om de laatste aanmeldingen gaat, krijg je een bevestiging wanneer je mee kan lopen.

05/12/2025

Zoek je nog een leuk kado voor kerst? Er zijn nog enkele exemplaren van Dörp van Worrelkopp'n, prijs €30,--. Ook Verhalen uit de Tweede Wereldoorlog is nog aanwezig, prijs €25--. Let op, het gaat bij beide titels om de laatste exemplaren. Mail naar [email protected] . We nemen dan zo snel mogelijk contact met je op.

24/11/2025

Het boeiende leven van Willem Albert Scholten.

Hendrik A. Hachmer (directeur van het Veenkoloniaal Museum) is de gastspreker. Hij vertelt over de levensloop van W.A. Scholten, de eerste internationale landbouw-industrieel, de stichter van vele aardappelzetmeelfabrieken, maar ook van een fabriek waar aardappelmout werd gemaakt voor de moutwijn, van een suikerraffinaderij in de Stad en van een turfstrooiselmaatschappij te Klazienaveen. Het belooft een boeiende middag te worden.

Datum: 30 november 2025
Aanvang 14.00 uur. Inloop vanaf 13.30 uur.
Plaats: De Stainkroeg, Ommelanderwijk 51a, 9644 TA Veendam.
Entree: €5.00 (incl. koffie/thee en bezoek museum)

Dit wordt niet georganiseerd door de Historische Kring Menterwolde.

21/11/2025

Nieuw bij ons in de winkel: Leven langs Winschoterdiep!
Een prachtig boek geschreven door Teade Smedes waarin de geschiedenis en verhalen langs het Winschoterdiep tot leven komen. Vanaf vandaag ligt het boek officieel in de winkel voor 25 euro. Mis het niet!

Kom je langs om jouw exemplaar te halen.📚✨

25/10/2025