15/05/2026
Gode sambygdingar
No er det over fire år sidan Russland gjekk til fullskala krig mot Ukraina. I fire år har det ukrainske folket kjempa mot ei av dei største militærmaktene i verda. Tapa på begge sider er enorme. Dei siste tala eg finn over døde, sakna og såra, er om lag 1,2 millionar på russisk side og 600 000 på ukrainsk side. Dette er ufattelege tal som viser den enorme menneskelege lidinga krigen fører med seg – og for kva? Krig er oftast meiningslaus, og det må seiast at denne er det.
I ungdomstida mi fanst det eit sterkt framtidshåp, med leiarar som Gorbatsjov i Sovjetunionen, Bush den eldre i USA, Thatcher i Storbritannia og Kohl i Tyskland. Dette var visjonære menneske som skapte tru på framtida. No har me Donald, Putin og Xi – sterke menn, eller diktatorar, som somme vil kalle dei. Dei er opptekne av å styrkje seg sjølve og sine eigne. Europa er framleis eit lys i mørket mot desse kreftene, men me er ikkje så samla som me burde vere.
Likevel har me grunn til framtidstru. Verda blir litt betre for dei fleste av oss kvar dag. Ny teknologi bringer oss framover, det kjem stadig nye vaksinar mot sjukdomar, og det blir produsert meir mat enn før. Dei fleste menneske i verda lever framleis i fred og tryggleik, sjølv om talet på krigar er høgt.
Her hos oss skal me snart feire grunnlovsdagen vår. Det er dagen då me viser stoltheit over nasjonen me saman har bygd opp til det han er i dag. Arven frå 1814 er noko me kan vere stolte av. Den gongen tok mange av dei fremste mennene i landet ansvar for å utforme ei grunnlov som har vore ei ledestjerne for nasjonen vår heilt fram til i dag.
Den moderne feiringa av 17. mai vart etablert i 1870 etter initiativ frå skulestyrar Peter Qvam og diktaren Bjørnstjerne Bjørnson. Etter kvart vart dette ein gledens dag, særleg for born og unge. Leik og feiring høyrer dagen til for barna, medan ungdomane får sitt gjennom russefeiringa. På Fedje er det alltid kjekt å sjå kvar russen har plassert Anton – skuleskjelettet frå naturfagsalen – samstundes som me les dei små tekstane dei har laga, som oftast handlar om lærarane deira.
Nyhende frå Eskjeret
Hermann er framleis plaga av Gustav, som meiner Hermann er noko han trygt kan bite på. Hermann har periodevis hatt sår langs kjevane, under strupen og i øyra. Likevel tek han aldri igjen. Vert det for plagsamt, reiser han seg og går ut, men stort sett ligg han roleg og toler bitinga. Ei slik tolmod hadde eg ikkje trudd var mogleg om eg ikkje hadde sett det sjølv. På det verste renn det blod frå Hermann, men framleis held han ut. Dyrlegen seier at dette ikkje er så unormalt, og at det vil gå seg til etter kvart. Eg trur Hermann håpar dyrlegen har rett.
Lamminga har gått veldig bra. På 22 sauer har me fått 40 lam, noko som er særs bra for gammalnorsk spælsau, som er rasen me har. Lamma spring no rundt husa heime, sidan det framleis er lite mat på beita. Våren har så langt vore kald, og det gjer at eg framleis må fore dyra to gonger om dagen.
Vêrmeldinga for 16. mai ser flott ut, med både sol og litt varme. Det blir litt kaldare 17. mai, men det ser framleis fint ut. Eg håpar flest mogleg blir med og feirar nasjonaldagen vår.
God syttande mai alle saman!
Helsing
Stian Herøy
Ordførar i Fedje
