31/07/2026
🇳🇵 हामी सबै भन्दा पहिले नेपाली हौँ। त्यस पछि मात्र हाम्रो धर्म, जात, भाषा, संस्कृति वा राजनीतिक विचार आउँछ। आज राष्ट्रमा देखिएको सामाजिक तथा धार्मिक तनावले हामी सबैलाई गम्भीर आत्मचिन्तन गर्न बाध्य बनाएको छ। यस्तो अवस्था एक दिनमा सिर्जना हुँदैन। वर्षौँसम्म शिक्षा, सामाजिक चेतना, समान अवसर, न्याय र समावेशी नीतिमा देखिएका कमजोरीहरू, साथै आपसी अविश्वास र विभाजनका प्रवृत्तिहरूले समाजलाई संवेदनशील बनाउँदै लैजान सक्छन्। त्यसैले समाधान खोज्दा दोषारोपण भन्दा पनि भविष्यका लागि साझा बाटो निर्माण गर्नु आवश्यक छ।
भनिन्छ, "कागतीको बोटमा सुन्तलाको फल फल्दैन।" समाजमा दशकौँ सम्म विभाजन, असमानता, संवादको अभाव र अविश्वासका बीउ रोपियो भने त्यसको परिणाम कुनै न कुनै रूपमा समाजले भोग्नु पर्छ। त्यसैले अब विगतबाट पाठ सिकेर नयाँ पुस्ताका लागि विश्वास, न्याय, समानता र सद्भावको आधार निर्माण गर्नु हाम्रो साझा जिम्मेवारी हो।
यदि एउटै भूमिमा बस्ने नागरिकहरूलाई समान सम्मान, समान अवसर र निरन्तर संवादको वातावरण सिर्जना गरिएको भए, धेरै तनावहरू सुरुमै समाधान हुन सक्थे। लोकतन्त्रको वास्तविक शक्ति बल प्रयोगमा होइन, नागरिकको विश्वास जित्न सक्ने क्षमतामा हुन्छ।
सबै भन्दा पीडादायी सत्य के हो भने-हिंसामा कसैले जित्दैन। कुनै पनि व्यक्तिको मृत्यु केवल एउटा तथ्यांक होइन, त्यो कसैको छोरा, छोरी, बुबा, आमा, दाजु, बहिनी वा जीवनसाथीको बिछोड हो। एउटा जीवन समाप्त हुँदा कुनै न कुनै आमाको काख रित्तिन्छ, कुनै परिवारको भविष्य बदलिन्छ, र समाजले पनि एउटा सम्भावना गुमाउँछ। त्यसैले क्रोध, घृणा र हिंसाको बाटोले कहिल्यै स्थायी समाधान दिँदैन।
हामी सबै नश्वर छौँ। जन्मेपछि मृत्यु निश्चित छ। तर हाम्रो जीवनको मूल्य हामीले कति घृणा फैलायौँ भन्नेमा होइन, कति मानिसलाई आशा, विश्वास र शान्तिको सन्देश दियौँ भन्नेमा मापन हुन्छ। त्यसैले आफ्नो अमूल्य जीवन हिंसा, प्रतिशोध र विनाशमा होइन, समाज निर्माण, सेवा, प्रेम र मानवताको पक्षमा समर्पित गरौँ। अब समय आएको छ-राज्यले न्यायलाई बलियो बनाओस्। राजनीतिले विभाजन होइन, एकता सिकाओस्। शिक्षाले घृणा होइन, विवेक र सहिष्णुता विकास गरोस्। धर्मले मानवता र करुणाको मार्ग देखाओस्। र हामी नागरिकले एक-अर्कालाई शत्रु होइन, सहयात्रीका रूपमा हेरौँ।
बुद्धको करुणा, सगरमाथाको अटलता र "सयौँ थुँगा फूलका हामी, एउटै माला नेपाली" भन्ने राष्ट्रिय भावनालाई आत्मसात् गर्दै शान्त, समता मूलक, समावेशी र सभ्य नेपाल निर्माणको संकल्प गरौँ। घृणाले राष्ट्र बन्दैन। करुणा, न्याय, संवाद र सद्भावले मात्र समृद्ध नेपाल निर्माण हुन्छ। ॐ शान्तिः। बुद्धं शरणं गच्छामि। जय नेपाल!