29/05/2026
आर्थिक वर्ष २०८३-८४ मा शिक्षा तथा खेलकुद क्षेत्रको लागि भएको बजेट विनियोजनबारे हाइलाइट्स
आज प्रस्तुत बजेटमार्फत शिक्षामा रूपान्तरणको जग र खेलकुदमा सुशासनको आधार तय गर्ने प्रयास गरिएको छ।
शिक्षा क्षेत्रमा
१) एआईको तीव्र विस्तारलाई ध्यानमा राख्दै गणित, विज्ञान, प्रविधि तथा ‘एड टेक’ लाई नयाँ शैक्षिक आधारका रूपमा प्राथमिकता दिइएको छ।
२) विद्यालयको राष्ट्रिय नक्साङ्कन, शैक्षिक पूर्वाधार अडिट, शिक्षक क्षमता परीक्षण तथा एआई तत्परता मूल्याङ्कनमार्फत गुणस्तरीय र प्रविधिमैत्री शिक्षा प्रणाली निर्माणको आधार तयार गरिनेछ।
३) वैदेशिक रोजगारीका कारण अध्ययन रोकिएका खाडी लगायत विभिन्न मुलुकमा रहेका युवाहरूलाई खुला विश्वविद्यालयमार्फत अध्ययनको अवसर उपलब्ध गराइनेछ।
४) सामुदायिक विद्यालयहरूको पूर्वाधार म्यापिङका लागि रु. १ अर्ब विनियोजन गरिएको छ।
५) विद्यालय तहदेखि उच्च शिक्षासम्मका लक्षित विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्तिमा रु. ८ अर्ब ६० करोड विनियोजन गरिएको छ।
६) अनुसन्धान, नवप्रवर्तनमुखी उच्च शिक्षा तथा सीपमूलक शिक्षालाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ।
७) चिकित्सा, नर्सिङ तथा सूचना प्रविधि शिक्षामा कोटा वृद्धि गरिनेछ।
८) सुदूरपश्चिमस्थित गेटा मेडिकल कलेजमा एमबीबीएससहित चिकित्सा शिक्षाका कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
९) अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका उच्च श्रेणीका विश्वविद्यालयलाई नेपालमा शाखा क्याम्पस सञ्चालन गर्न नीतिगत तथा कानुनी व्यवस्था गरिनेछ।
१०) पारिश्रमिकसहितको इन्टर्नसिप प्रणालीमार्फत नयाँ पुस्तालाई विश्व प्रतिस्पर्धाका लागि तयार गर्ने लक्ष्य लिइएको छ।
शिक्षा क्षेत्रका लागि कुल रु. २ खर्ब १८ अर्ब ३० करोड विनियोजन गरिएको छ।
खेलकुद क्षेत्रमा
१२) आगामी तीन वर्षभित्र कम्तीमा ८ हजार दर्शक क्षमताका १० वटा फुटबल रङ्गशालालाई फ्लडलाइटसहित स्तरोन्नति गरिनेछ।
१३) प्रमुख ८ शहरमा आधुनिक क्रिकेट रङ्गशाला तथा ७ शहरमा इनडोर मल्टिपर्पोज स्टेडियम निर्माण गरिने लक्ष्य लिइएको छ।
१४) विद्यालय तहबाटै खेल प्रतिभा पहिचान गरी आवासीय प्रशिक्षणको व्यवस्था गरिनेछ।
१५) अन्तर्राष्ट्रिय पदक विजेता खेलाडीलाई आजीवन निःशुल्क स्वास्थ्य उपचारको व्यवस्था गरिनेछ।
खेलकुद क्षेत्रका लागि रु. ४ अर्ब ३ करोड विनियोजन गरिएको छ।
