21/06/2026
भीड होइन, विश्वासको मूल्य
जीवन एउटा लामो यात्रा हो, जहाँ हरेक मोडमा नयाँ अनुहारहरू भेटिन्छन्। कोही केही क्षणका लागि आउँछन्, कोही केही वर्षका लागि, र कोही यस्ता पनि हुन्छन् जसले हाम्रो जीवनको कथा नै बदलिदिन्छन्। तर समयको सबैभन्दा ठूलो शिक्षा यही हो कि जीवनमा सबै भेटिएका मानिसहरू आफ्नो हुँदैनन्, र सबै टाढा भएका मानिसहरू पराइ पनि हुँदैनन्।
मानिसहरू प्रायः सम्बन्धको संख्या गन्छन्। सामाजिक सञ्जालमा हजारौं साथी, सयौं शुभचिन्तक र अनगिन्ती चिनजानका मानिसहरू भएकोमा गर्व गर्छन्। तर जब जीवनले कठिन प्रश्न सोध्न थाल्छ, जब मन थाकेर भित्रभित्रै टुक्रिन थाल्छ, जब सफलताको चमक हराएर संघर्षको धुलो मात्र बाँकी रहन्छ, तब ती हजारौं अनुहारमध्ये धेरैजसो हराउँछन्। त्यही बेला थाहा हुन्छ—हाम्रो जीवनमा वास्तवमा कति मानिसहरू थिए र कति केवल परिस्थितिका यात्री थिए।
संसारको सबैभन्दा ठूलो दुःख एक्लोपन होइन, गलत मानिसहरूको भीडमा हराउनु हो। किनकि कहिलेकाहीँ हजारौं मानिसहरूको बीचमा उभिँदा पनि मन एक्लो हुन्छ। तर कुनै एउटा सच्चा आत्माले "म तिम्रो साथमा छु" भनिदिँदा सम्पूर्ण संसार आफ्नो पक्षमा उभिएको जस्तो महसुस हुन्छ।
सम्बन्धहरू शब्दले होइन, समयले प्रमाणित गर्छ। किनकि शब्द त मौसमजस्तै बदलिन्छन्, तर व्यवहारले वास्तविकता देखाउँछ। धेरै मानिसहरू तपाईंको खुसीमा सहभागी हुन्छन्, तर तपाईंको पीडामा सहभागी हुन सक्दैनन्। धेरैले तपाईंको सफलताको उत्सव मनाउँछन्, तर तपाईंको संघर्षको यात्रा सँगै हिँड्न सक्दैनन्। कारण स्पष्ट छ—सफलतामा सबैलाई चमक मन पर्छ, तर संघर्षको अँध्यारोमा बस्न साहस सबैसँग हुँदैन।
मानिसको वास्तविक चरित्र उसको व्यवहारबाट होइन, तपाईं कमजोर भएको बेला उसको व्यवहारबाट चिनिन्छ। जब तपाईंसँग पैसा हुँदैन, पद हुँदैन, शक्ति हुँदैन, तब पनि जो तपाईंलाई सम्मान गर्छ, उसले तपाईंलाई होइन, तपाईंको आत्मालाई सम्मान गरेको हुन्छ। किनकि स्वार्थले नजिकिएका मानिसहरू परिस्थिति बदलिँदा टाढा जान्छन्, तर प्रेम र विश्वासले जोडिएका मानिसहरू परिस्थिति जस्तोसुकै भए पनि साथ छोड्दैनन्।
साँचो सम्बन्धको अर्को विशेषता के हो भने त्यसमा अभिनय हुँदैन। जहाँ अभिनय हुन्छ, त्यहाँ सम्बन्ध बाँच्छ तर आत्मीयता मर्छ। जहाँ सत्य हुन्छ, त्यहाँ कहिलेकाहीँ विवाद हुन सक्छ, तर विश्वास कहिल्यै मर्दैन। त्यसैले तपाईंलाई सधैँ सही देखाउनेभन्दा तपाईंको गल्ती देखाउने मानिस धेरै मूल्यवान् हुन्छ। किनकि चापलुसीले केही समय खुसी दिन्छ, तर सत्यले जीवन बदल्न सक्छ।
आज धेरै मानिसहरू प्रेम खोजिरहेका छन्, सम्मान खोजिरहेका छन्, साथ खोजिरहेका छन्। तर एउटा प्रश्न आफैँलाई सोध्न बिर्सिरहेका छन्—"म आफैँ कत्तिको विश्वासयोग्य छु?" किनकि हामीले जस्तो मानिस खोजिरहेका छौँ, पहिले त्यस्तै मानिस बन्न सक्नुपर्छ। विश्वास माग्नुभन्दा पहिले विश्वास दिन सक्नुपर्छ। वफादारी चाहनुभन्दा पहिले वफादार बन्न सक्नुपर्छ। संसारले हामीलाई जे दिनुपर्छ भन्ने अपेक्षा गर्छौँ, त्यो गुण पहिले आफैँमा विकास गर्नुपर्छ।
जीवनको अर्को गहिरो सत्य के हो भने सबैले साथ छोड्दा पनि आफूले आफूलाई साथ दिन सिक्नुपर्छ। किनकि बाहिरको सम्बन्धभन्दा ठूलो सम्बन्ध आफ्नै आत्मासँगको सम्बन्ध हो। यदि मानिसले आफैँलाई बुझ्न, स्वीकार्न र सम्मान गर्न सिक्यो भने उसलाई संसारको अस्वीकारले सजिलै तोड्न सक्दैन। जो भित्रबाट बलियो हुन्छ, ऊ बाहिरको भीडबाट प्रभावित हुँदैन।
समयले हामीलाई धेरै कुरा गुमाउँछ, तर समयले नै धेरै कुरा सिकाउँछ पनि। उमेर बढ्दै जाँदा मानिसहरूको संख्या घट्छ, तर सम्बन्धहरूको मूल्य बढ्छ। पहिले हामीलाई धेरै मानिस चाहिन्थे, पछि बुझिन्छ—शान्ति दिने दुई जना मानिस हजार चिनजानका मानिसभन्दा धेरै मूल्यवान् रहेछन्। पहिले हामीलाई प्रशंसा चाहिन्थ्यो, पछि बुझिन्छ—इमानदार सुझाव नै वास्तविक उपहार रहेछ। पहिले हामीलाई भीड मन पर्थ्यो, पछि बुझिन्छ—साँचो साथ त एक-दुई आत्माले मात्र दिन सक्दा रहेछन्।
अन्ततः जीवनको हिसाब गर्दा हाम्रो वरिपरि कति मानिस थिए भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुँदैन। महत्त्वपूर्ण त यो हुन्छ कि तीमध्ये कति जना सच्चा थिए। कति जना हाम्रो सफलतामा होइन, हाम्रो संघर्षमा उभिएका थिए। कति जना हाम्रो मुस्कानमा होइन, हाम्रो आँसुमा साथ दिएका थिए।
किनकि अन्तिम समयमा मानिसले सम्पत्ति गन्दैन, सम्बन्ध सम्झिन्छ। पद सम्झिँदैन, प्रेम सम्झिन्छ। भीड सम्झिँदैन, विश्वास सम्झिन्छ।
त्यसैले जीवनमा सम्बन्ध बनाउँदा अनुहार होइन, चरित्र हेर्नुहोस्। शब्द होइन, व्यवहार हेर्नुहोस्। संख्या होइन, नीयत हेर्नुहोस्।
किनकि हजारौं मानिसहरूको भीडले दिन नसक्ने शान्ति, एउटा सच्चा मनले दिन सक्छ।
भीड जम्मा गर्नु सजिलो छ, विश्वास जित्नु कठिन छ।
र विश्वास जित्ने मानिसहरू नै जीवनका वास्तविक धन हुन्।
✍️ कुमार खड्का
Kumar Khadka Kbk
