18/03/2026
HAPPY FIESTA, Barangay Pulang Daga 🎉
Halinat alamin ang makulay at makasaysayang kwento ng ating mahal na Barangay Pulang Daga. Sama-sama nating balikan ang mga kwento ng pag-asa, pananampalataya, at pagsusumikap na humubog sa ating komunidad.☺️✝️📝
ENGLISH VERSION:
The history of Barangay Pulang Daga is a rich tapestry woven from the oral traditions passed down through generations. Although there is no formal documentation, the most widely accepted version of its history comes from the accounts of its founder, Eulalio Llanza Lomitao, known to locals as Lolo Lalio.
Originally, Pulang Daga was a part of Barangay Sagrada Nacacale and was known as Sitio Mapulang Daga. During the Japanese Occupation, the residents of Sitio Mapulang Daga would transport their farm produce to the nearest market in Barangay Nierva, Nabua, using a carabao-driven sled. Given the significant distance, they would rest in a place noted for its red clay soil, which led to the area being named Mapulang Daga, later shortened to Pulang Daga.
During this time, the locals faced many hardships, particularly in their livelihood. Seeking divine intervention, Lolo Lalio and other elders built a Catholic chapel in 1942, dedicated to Señor San Jose (St. Joseph), who became the patron saint of the community. This chapel’s establishment marked the beginning of their annual fiesta celebration every March 18th in honor of St. Joseph.
Following the creation of the Municipality of Balatan in 1951, Don Gregorio Oliver Balatan encouraged Lolo Lalio to establish Pulang Daga as an independent barangay, separate from Sagrada Nacacale. With the support of the community elders, Pulang Daga was officially recognized as a barangay, and Lolo Lalio became its first Kapitan del Barrio. He generously donated the land where the Barangay Hall, Chapel, Plaza, and Elementary School are located today.
In 1962, Pulang Daga Elementary School opened, providing education to the local children. The first road connecting Pulang Daga to the town proper of Balatan was opened during Mayor Candido Montenegro’s term in 1989. Before this, residents had to traverse rocky and muddy trails, often on carabao. In 1993, the first Water Supply System was inaugurated, serving the majority of the barangay population. The electrification of Pulang Daga was realized in 1999 with the assistance of Cong. Ceriaco “Boboy” Alfelor and Mayor Jimmy B. Villarea.
The inauguration of Pulang Daga High School in 2006 furthered the development of the area, serving not only Pulang Daga but also nearby barangays.
From its founding through the end of Martial Law and beyond, Pulang Daga has steadily progressed as an independent barangay. The community has benefited from various government infrastructures and social services initiated by successive barangay leaders, marking the continuous development and growth of this resilient community.
TAGALOG NA BERSYON:
Ang kasaysayan ng Barangay Pulang Daga ay isang makulay na kwento na hinabi mula sa mga sali-saling sabi na ipinasa mula sa isang henerasyon patungo sa susunod. Bagaman walang pormal na dokumentasyon, ang pinaka-tinatanggap na bersyon ng kasaysayan nito ay mula sa salaysay ng tagapagtatag nitong si Eulalio Llanza Lomitao, na kilala ng mga lokal bilang si Lolo Lalio.
Noong una, ang Pulang Daga ay bahagi ng Barangay Sagrada Nacacale at kilala bilang Sitio Mapulang Daga. Noong panahon ng pananakop ng mga Hapon, ang mga residente ng Sitio Mapulang Daga ay nagdadala ng kanilang ani sa pinakamalapit na pamilihan sa Barangay Nierva, Nabua, gamit ang paragos na hinihila ng kalabaw. Dahil sa kalayuan ng biyahe, sila ay nagpapahinga sa isang lugar na kilala sa pulang lupa o “pulang raga” na naging dahilan upang tawagin itong Mapulang Daga, na kalaunan ay pinaikli sa Pulang Daga.
Sa panahong iyon, maraming hirap ang dinanas ng mga residente, lalo na sa kanilang kabuhayan. Upang humingi ng tulong sa Diyos, si Lolo Lalio at ang iba pang mga nakatatanda ay nagtayo ng isang kapilyang Katoliko noong 1942, na inialay kay Señor San Jose (San Jose), na naging patron ng kanilang komunidad. Ang pagtatayo ng kapilya ang nagmarka ng simula ng kanilang taunang pista tuwing ika-18 ng Marso bilang parangal kay San Jose.
Nang itatag ang Bayan ng Balatan noong 1951, hinikayat ni Don Gregorio Oliver Balatan si Lolo Lalio na gawing isang independiyenteng barangay ang Pulang Daga, hiwalay sa Sagrada Nacacale. Sa suporta ng mga nakatatanda ng komunidad, opisyal na kinilala ang Pulang Daga bilang isang barangay, at si Lolo Lalio ang naging unang Kapitan del Barrio. Ipinagkaloob ni Lolo Lalio ang lupa kung saan nakatayo ang Barangay Hall, Kapilya, Plaza, at Elementarya hanggang sa kasalukuyan.
Noong 1962, binuksan ang Pulang Daga Elementary School upang magbigay ng edukasyon sa mga kabataan ng lugar. Ang unang daan na nagdudugtong sa Pulang Daga sa bayan ng Balatan ay binuksan noong panahon ni Mayor Candido Montenegro noong 1989. Bago ito, ang mga residente ay naglalakbay sa mabato at maputik na mga daan, kadalasan ay sakay ng kalabaw. Noong 1993, inilunsad ang unang sistema ng patubig na naglingkod sa karamihan ng populasyon ng barangay. Ang elektripikasyon ng Pulang Daga ay naisakatuparan noong 1999 sa tulong ni Cong. Ceriaco “Boboy” Alfelor at Mayor Jimmy B. Villarea.
Ang pagbubukas ng Pulang Daga High School noong 2006 ay lalo pang nagpabuti sa pag-unlad ng lugar, na nagsilbi hindi lamang sa Pulang Daga kundi pati na rin sa mga kalapit na barangay.
Mula sa pagkakatatag nito hanggang sa pagtatapos ng Martial Law at higit pa, ang Pulang Daga ay patuloy na umunlad bilang isang independiyenteng barangay. Ang komunidad ay nakinabang sa iba’t ibang imprastraktura ng pamahalaan at mga serbisyong panlipunan na ipinagkaloob ng mga sumunod na lider ng barangay, na nagmarka ng patuloy na pag-unlad at paglago ng masiglang pamayanan na ito.
Kayo, Ano ang alam ninyong kwento? Tara comment na. 🙂
