23/05/2026
Ngayong araw, Mayo 23, 2026, ay ating ginugunita ang ika-108 taong kamamatayan ng isa sa mga bayaning Baliwagenyo na si Mariano Ponce Y Collantes.
----
Mariano Ponce
(March 22, 1863 - May 23, 1918)
Si Mariano Ponce ay isa sa mga pinakatanyag at iginagalang na bayani na nagmula sa Baliwag, Bulacan. Ipinanganak noong Marso 23, 1863, siya ay hindi lamang isang mag-aaral ng medisina kundi isang mahusay na mananalaysay, manunulat, at isa sa mga pangunahing haligi ng Kilusang Propaganda. Matapos ang kanyang panimulang pag-aaral sa Pilipinas, nagtungo siya sa Espanya, ngunit ang kanyang atensyon ay nahatak mula sa medisina patungo sa pag-ibig sa tinubuang lupa. Kasama sina Dr. Jose Rizal at Marcelo H. del Pilar, bumuo sila ng isang matibay na samahan na naglayong ipaglaban ang pantay na karapatan ng mga Pilipino at ilantad ang mga pang-aabuso ng mga prayle at ng pamahalaang Kastila sa Pilipinas.
Ang buhay at mga panulat ni Mariano Ponce ay malinaw na patunay na ang kalayaan ay hindi lamang ipinaglalaban sa pamamagitan ng pag-aaklas at sandata, kundi pati na rin sa talas ng isipan at galing sa pluma. Ang kanyang mga naiambag bilang isang repormista, mananalaysay, diplomatiko, at tagapagtaguyod ng kulturang Pilipino ay nananatiling buhay hanggang sa kasalukuyan. Ang kanyang dedikasyon sa pagsasaliksik at pangangalaga ng ating kasaysayan at mga kwentong-bayan ay nagsisilbing matibay na pundasyon ng panitikang Pilipino at isang walang-hanggang inspirasyon para sa mga taga-Baliwag at sa buong bansa.