Batangas PGENRO

09/07/2026

The Batangas PGENRO convened the 𝗕𝗥𝗔𝗩𝗢 (𝗕𝗮𝘁𝗮𝗻𝗴𝗮𝘀 𝗥𝗲𝗰𝗼𝗴𝗻𝗶𝘁𝗶𝗼𝗻 𝗔𝘄𝗮𝗿𝗱𝘀 𝗳𝗼𝗿 𝗩𝗲𝗿𝗱𝗲 𝗜𝘀𝗹𝗮𝗻𝗱 𝗣𝗮𝘀𝘀𝗮𝗴𝗲'𝘀 𝗢𝘂𝘁𝘀𝘁𝗮𝗻𝗱𝗶𝗻𝗴 𝗠𝗮𝗿𝗶𝗻𝗲/𝗠𝗮𝗻𝗴𝗿𝗼𝘃𝗲 𝗣𝗿𝗼𝘁𝗲𝗰𝘁𝗲𝗱 𝗔𝗿𝗲𝗮 𝗮𝗻𝗱 𝗕𝗲𝘀𝘁 𝗕𝗮𝗻𝘁𝗮𝘆 𝗗𝗮𝗴𝗮𝘁) 𝗘𝘃𝗮𝗹𝘂𝗮𝘁𝗼𝗿𝘀' 𝗣𝗿𝗲𝗽𝗮𝗿𝗮𝘁𝗼𝗿𝘆 𝗠𝗲𝗲𝘁𝗶𝗻𝗴, on July 8, 2026 at the PGENRO Conference Hall to finalize the shortlisted nominees, evaluation criteria and implementation schedule for this year's recognition program.

Joining the meeting were evaluators and partners from Batangas State University, University of Batangas, De La Salle Lipa, VIP CORALS, Malampaya Foundation and Bauan Divers , whose expertise from the academe and marine conservation sector will help ensure a transparent, objective and meaningful evaluation process.

The BRAVO Awards continues to honor the outstanding contributions of Marine Protected Area managers and Bantay Dagat volunteers who champion the protection and sustainable management of the Verde Island Passage—one of the world's richest centers of marine biodiversity.

05/07/2026

01/07/2026

🌳𝐅𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝐓𝐫𝐞𝐞 07 | 𝐃𝐚𝐨 𝐓𝐫𝐞𝐞 𝐃𝐚𝐨 𝐓𝐫𝐞𝐞 (𝘋𝘳𝘢𝘤𝘰𝘯𝘵𝘰𝘮𝘦𝘭𝘰𝘯 𝘥𝘢𝘰 (𝐁𝐥𝐚𝐧𝐜𝐨) 𝐌𝐞𝐫𝐫. & 𝐑𝐨𝐥𝐟𝐞): 𝐍𝐚𝐭𝐢𝐯𝐞 𝐅𝐨𝐫𝐞𝐬𝐭 𝐆𝐢𝐚𝐧𝐭

Ang 𝐃𝐚𝐨 ay isa sa pinakamalalaking katutubong puno sa Pilipinas. Umaabot ito sa mahigit 40 metro ang taas at kilala sa malalawak nitong buttress roots—mga ugat na tila natural na haligi na sumusuporta sa puno at tumutulong patatagin ang lupa ng kagubatan. Ngunit higit pa sa laki nito, mahalaga ang Dao dahil ito ay isa sa mga pangunahing "𝒻ℴℴ𝒹 𝓉𝓇ℯℯ𝓈" ng ating mga kagubatan.

Ang mga bunga nito ay nagsisilbing pagkain ng mga ibon, paniki, civet at iba pang wildlife. Habang kinakain nila ang mga bunga, naipapakalat din nila ang mga buto ng 𝐃𝐚𝐨 sa iba't ibang bahagi ng kagubatan, na tumutulong sa natural na pagtubo ng mga bagong puno at pagpapanatili ng biodiversity.

Sa Batangas, ang 𝐃𝐚𝐨 ay bahagi ng ating mga natitirang kagubatan at watershed na nagbibigay ng malinis na tubig, tirahan ng wildlife at iba pang mahahalagang serbisyo ng kalikasan. Gayunman, dahil sa pagkawala ng mga natural na kagubatan, inilarawan na rin ang Dao bilang isang "𝘷𝘢𝘯𝘪𝘴𝘩𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘪𝘮𝘣𝘦𝘳" sa Pilipinas—isang paalala na ang mga higanteng punong ito ay nangangailangan ng ating pangangalaga.

𝘉𝘰𝘵𝘢𝘯𝘪𝘤𝘢𝘭 𝘕𝘰𝘵𝘦: 𝘈𝘯𝘨 "(𝘉𝘭𝘢𝘯𝘤𝘰) 𝘔𝘦𝘳𝘳. & 𝘙𝘰𝘭𝘧𝘦" 𝘴𝘢 𝘋𝘳𝘢𝘤𝘰𝘯𝘵𝘰𝘮𝘦𝘭𝘰𝘯 𝘥𝘢𝘰 (𝘉𝘭𝘢𝘯𝘤𝘰) 𝘔𝘦𝘳𝘳. & 𝘙𝘰𝘭𝘧𝘦 𝘢𝘺 𝘪𝘴𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳 𝘤𝘪𝘵𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯. 𝘐𝘱𝘪𝘯𝘢𝘱𝘢𝘬𝘪𝘵𝘢 𝘯𝘪𝘵𝘰 𝘢𝘯𝘨 𝘮𝘨𝘢 𝘣𝘰𝘵𝘢𝘯𝘪𝘴𝘵 𝘯𝘢 𝘶𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨𝘭𝘢𝘳𝘢𝘸𝘢𝘯 𝘢𝘵 𝘬𝘢𝘭𝘢𝘶𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨𝘳𝘦𝘣𝘪𝘴𝘢 𝘴𝘢 𝘰𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 𝘯𝘢 𝘴𝘪𝘺𝘦𝘯𝘵𝘪𝘱𝘪𝘬𝘰𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘯𝘨𝘢𝘭𝘢𝘯 𝘯𝘨 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘪𝘦𝘴."










References:
• IUCN Red List of Threatened Species
• Royal Botanic Gardens, Kew – Plants of the World Online (POWO)
• World Agroforestry (ICRAF)
• PROSEA – Plant Resources of South-East Asia

Photo Source: University of Santo Tomas-Manila Campus Plant Database
https://www.ust.edu.ph/ust-manila-plant-databse/dao/

01/07/2026

𝐁𝐚𝐭𝐚𝐧𝐠𝐚𝐬 𝐏𝐆𝐄𝐍𝐑𝐎 𝐚𝐭 𝐭𝐡𝐞 𝐂𝐚𝐩𝐢𝐭𝐨𝐥 𝐨𝐧 𝐖𝐡𝐞𝐞𝐥𝐬 - 𝐌𝐚𝐥𝐯𝐚𝐫, 𝐁𝐚𝐭𝐚𝐧𝐠𝐚𝐬

30/06/2026

🌳𝐅𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝐓𝐫𝐞𝐞 𝟎𝟔 | 𝐁𝐚𝐥𝐢𝐛𝐚𝐠𝐨 𝐨 𝐌𝐚𝐥𝐚𝐛𝐚𝐠𝐨 𝐓𝐫𝐞𝐞 (𝑯𝒊𝒃𝒊𝒔𝒄𝒖𝒔 𝒕𝒊𝒍𝒊𝒂𝒄𝒆𝒖𝒔 𝑳.)

Bago pa man magkaroon ng nylon ropes, may isang katutubong punong nagbibigay na ng matitibay na hibla para sa paggawa ng mga lubid, lambat, at maging ng mga bangka ng ating mga ninuno. Isa rito ang Balibago o Malabago Tree.

Higit pa sa pagiging isang native flowering tree, ang 𝑩𝒂𝒍𝒊𝒃𝒂𝒈𝒐 ay naging mahalagang bahagi ng pamumuhay ng mga sinaunang pamayanang baybayin. Sa loob ng maraming henerasyon, ginamit ang matitibay nitong hibla sa paggawa ng mga lubid, lambat at iba pang kagamitang pangkabuhayan, habang ang kahoy nito ay ginagamit sa paggawa ng maliliit na bangka at iba pang kagamitang pandagat.

Isa sa mga lugar sa Batangas na nagtataglay ng pangalan nito ay ang 𝑺𝒊𝒕𝒊𝒐 𝑩𝒂𝒍𝒊𝒃𝒂𝒈𝒐 𝒔𝒂 𝑩𝒂𝒓𝒂𝒏𝒈𝒂𝒚 𝑩𝒊𝒏𝒖𝒃𝒖𝒔𝒂𝒏, 𝑳𝒊𝒂𝒏. Bagama't wala pang natatagpuang opisyal na tala na tahasang nagsasaad na ipinangalan ang lugar sa punong Balibago, kapansin-pansing ang species na ito ay likas na tumutubo sa mga baybaying-dagat, estuwaryo, at tabing-ilog - mga kapaligirang matagal nang humubog sa kasaysayan, kabuhayan at pamumuhay ng mga pamayanang baybayin ng Lian.

Bukod sa makukulay nitong bulaklak na unti-unting nagbabago mula dilaw, patungong kahel at mapulang-kayumanggi habang tumatanda. Mahalaga rin ang Balibago sa ating kalikasan. Tumutulong itong patatagin ang mga pampang ng ilog at baybayin, nagbibigay ng tirahan sa iba't ibang uri ng wildlife at may mahalagang papel sa pagpapanumbalik at pangangalaga ng ating mga coastal at riparian ecosystems.

𝘉𝘰𝘵𝘢𝘯𝘪𝘤𝘢𝘭 𝘕𝘰𝘵𝘦: 𝘈𝘯𝘨 "𝘓." 𝘴𝘢 𝘏𝘪𝘣𝘪𝘴𝘤𝘶𝘴 𝘵𝘪𝘭𝘪𝘢𝘤𝘦𝘶𝘴 𝘓. 𝘢𝘺 𝘵𝘶𝘮𝘶𝘵𝘶𝘬𝘰𝘺 𝘬𝘢𝘺 𝘊𝘢𝘳𝘭 𝘓𝘪𝘯𝘯𝘢𝘦𝘶𝘴, 𝘢𝘯𝘨 𝘬𝘪𝘯𝘪𝘬𝘪𝘭𝘢𝘭𝘢𝘯𝘨 "𝘈𝘮𝘢 𝘯𝘨 𝘔𝘢𝘬𝘢𝘣𝘢𝘨𝘰𝘯𝘨 𝘛𝘢𝘬𝘴𝘰𝘯𝘰𝘮𝘪𝘺𝘢." 𝘈𝘯𝘨 "𝘓." 𝘢𝘺 𝘪𝘴𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳 𝘤𝘪𝘵𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯, 𝘯𝘢 𝘯𝘢𝘯𝘨𝘢𝘯𝘨𝘢𝘩𝘶𝘭𝘶𝘨𝘢𝘯𝘨 𝘴𝘪𝘺𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘶𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨𝘭𝘢𝘵𝘩𝘢𝘭𝘢 𝘯𝘨 𝘰𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 𝘯𝘢 𝘴𝘪𝘺𝘦𝘯𝘵𝘪𝘱𝘪𝘬𝘰𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘯𝘨𝘢𝘭𝘢𝘯 𝘯𝘨 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘪𝘦𝘴.











References:
• Royal Botanic Gardens, Kew – Plants of the World Online (POWO)
• PROSEA – Plant Resources of South-East Asia
• Co's Digital Flora of the Philippines
• StuartXchange – Malabago (𝘏𝘪𝘣𝘪𝘴𝘤𝘶𝘴 𝘵𝘪𝘭𝘪𝘢𝘤𝘦𝘶𝘴 𝘓.)
• Historical Data of Binubusan, Lian, Batangas

Photo Source: StuartXchange
https://www.stuartxchange.org/Malabago

30/06/2026

Bilang bahagi ng patuloy na pagpapahusay ng technical capabilities ng Batangas Environment Laboratory (BEL), sumailalim ang mga laboratory personnel sa 2-𝒅𝒂𝒚 𝑻𝒓𝒂𝒊𝒏𝒊𝒏𝒈 𝒐𝒏 𝑰𝒏𝒅𝒖𝒄𝒕𝒊𝒗𝒆𝒍𝒚 𝑪𝒐𝒖𝒑𝒍𝒆𝒅 𝑷𝒍𝒂𝒔𝒎𝒂 𝑨𝒕𝒐𝒎𝒊𝒄 𝑬𝒎𝒊𝒔𝒔𝒊𝒐𝒏 𝑺𝒑𝒆𝒄𝒕𝒓𝒐𝒎𝒆𝒕𝒓𝒚 (𝑰𝑪𝑷-𝑨𝑬𝑺) 𝒏𝒐𝒐𝒏𝒈 𝑯𝒖𝒏𝒚𝒐 22–23, 2026, na pinangunahan ni 𝐌𝐫. 𝐅𝐫𝐚𝐧𝐜𝐨 𝐕𝐢𝐭𝐭𝐨𝐫𝐨 𝐓. 𝐒𝐢𝐧𝐠𝐬𝐨𝐧, 𝐑𝐂𝐡, Senior Application Chemist ng Shimadzu Philippines Corporation.

Sa pagsasanay, tinalakay ang mga batayang konsepto, tamang operasyon, aplikasyon, troubleshooting at maintenance ng ICP-AES - isang makabagong analytical technique na ginagamit sa pagsusuri ng elemental composition ng freshwater, groundwater, wastewater at marine water samples.

Sa pamamagitan ng patuloy na pagpapalawak ng kaalaman at kasanayan ng mga laboratory personnel, higit na napapalakas ng Batangas PGENRO ang kakayahan ng Batangas Environment Laboratory sa pagbibigay ng maaasahan at science-based environmental laboratory services para sa pangangalaga ng kalikasan at kapakanan ng mga Batangueño.

29/06/2026

🌳𝐅𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝐓𝐫𝐞𝐞 𝟎𝟓 | 𝐊𝐚𝐥𝐮𝐦𝐩𝐚𝐧𝐠 𝐓𝐫𝐞𝐞 (𝑺𝒕𝒆𝒓𝒄𝒖𝒍𝒊𝒂 𝒇𝒐𝒆𝒕𝒊𝒅𝒂 𝑳.)

𝘚𝘢 𝘵𝘶𝘸𝘪𝘯𝘨 𝘣𝘪𝘯𝘢𝘣𝘢𝘯𝘨𝘨𝘪𝘵 𝘯𝘢𝘵𝘪𝘯 𝘢𝘯𝘨 𝘊𝘢𝘭𝘶𝘮𝘱𝘢𝘯𝘨 𝘙𝘪𝘷𝘦𝘳, 𝘯𝘢𝘪𝘴𝘪𝘱 𝘮𝘰 𝘯𝘢 𝘣𝘢 𝘬𝘶𝘯𝘨 𝘴𝘢𝘢𝘯 𝘯𝘢𝘨𝘮𝘶𝘭𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘯𝘨𝘢𝘭𝘢𝘯 𝘯𝘪𝘵𝘰?

Pinaniniwalaang hinango ang pangalan ng Calumpang River sa Kalumpang Tree (𝑺𝒕𝒆𝒓𝒄𝒖𝒍𝒊𝒂 𝒇𝒐𝒆𝒕𝒊𝒅𝒂 𝑳.), isang malaking katutubong puno na likas na tumutubo sa mga pampang ng ilog, floodplains at mabababang kagubatan. Noong unang panahon, bago pa magkaroon ng mga lansangan at permanenteng palatandaan, karaniwang ipinapangalan ang mga ilog at pamayanan sa mga punong kilala at likas na tumutubo sa kanilang paligid.

Ngunit higit pa sa pangalan ng isang ilog, may mas malalim pa itong kaugnayan sa ating lalawigan.

Ayon sa kasaysayan ng Batangas, ang Calumpang River ang nagsilbing daanan ng mga inaanod na malalaking troso o "𝘣𝘢𝘵𝘢𝘯𝘨." Ang mga troso ring ito ang pinagmulan ng pangalang "𝑩𝒂𝒕𝒂𝒏𝒈𝒂𝒏," na kalauna'y naging Batangas.

Kaya sa isang paraan, ang Kalumpang Tree ay hindi lamang bahagi ng kuwento ng Calumpang River - bahagi rin ito ng kasaysayan at pagkakakilanlan ng ating lalawigan.

𝘉𝘰𝘵𝘢𝘯𝘪𝘤𝘢𝘭 𝘕𝘰𝘵𝘦: 𝘈𝘯𝘨 "𝘓." 𝘴𝘢 𝘚𝘵𝘦𝘳𝘤𝘶𝘭𝘪𝘢 𝘧𝘰𝘦𝘵𝘪𝘥𝘢 𝘓. 𝘢𝘺 𝘵𝘶𝘮𝘶𝘵𝘶𝘬𝘰𝘺 𝘬𝘢𝘺 𝘊𝘢𝘳𝘭 𝘓𝘪𝘯𝘯𝘢𝘦𝘶𝘴, 𝘢𝘯𝘨 𝘬𝘪𝘯𝘪𝘬𝘪𝘭𝘢𝘭𝘢𝘯𝘨 "𝘈𝘮𝘢 𝘯𝘨 𝘔𝘢𝘬𝘢𝘣𝘢𝘨𝘰𝘯𝘨 𝘛𝘢𝘬𝘴𝘰𝘯𝘰𝘮𝘪𝘺𝘢." 𝘈𝘯𝘨 "𝘓." 𝘢𝘺 𝘪𝘴𝘢𝘯𝘨 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳 𝘤𝘪𝘵𝘢𝘵𝘪𝘰𝘯, 𝘯𝘢 𝘯𝘢𝘯𝘨𝘢𝘯𝘨𝘢𝘩𝘶𝘭𝘶𝘨𝘢𝘯𝘨 𝘴𝘪𝘺𝘢 𝘢𝘯𝘨 𝘶𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨𝘭𝘢𝘵𝘩𝘢𝘭𝘢 𝘯𝘨 𝘰𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 𝘯𝘢 𝘴𝘪𝘺𝘦𝘯𝘵𝘪𝘱𝘪𝘬𝘰𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘯𝘨𝘢𝘭𝘢𝘯 𝘯𝘨 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘪𝘦𝘴.










References:
• Royal Botanic Gardens, Kew – Plants of the World Online (POWO)
• PROSEA – Plant Resources of South-East Asia
• Philippine Plants Database
• StuartXchange – Kalumpang (𝘚𝘵𝘦𝘳𝘤𝘶𝘭𝘪𝘢 𝘧𝘰𝘦𝘵𝘪𝘥𝘢 𝘓.)
• Provincial Government of Batangas – History of Batangas
• Calumpang River Historical Etymology

Photo Source: StuartXchange – Kalumpang (𝘚𝘵𝘦𝘳𝘤𝘶𝘭𝘪𝘢 𝘧𝘰𝘦𝘵𝘪𝘥𝘢 𝘓.)
https://www.stuartxchange.org/Kalumpang

29/06/2026

𝐓𝐈𝐍𝐆𝐍𝐀𝐍 | Pinangunahan ng PGENRO Biodiversity Management Section ang isinagawang assessment sa buong kahabaan ng Pansipit River na sumasaklaw sa mga bayan ng San Nicolas, Agoncillo, Taal, at Lemery nong Hunyo 15, 2026.

Bilang tugon sa direktiba ni Governor Vilma Santos-Recto kaugnay ng isang Facebook post na nag-ulat ng pagberde ng tubig sa ilang bahagi ng Pansipit River, agad na nagsagawa ng aerial at ground assessment ang Provincial Government Environment and Natural Resources Office (PGENRO) upang beripikahin ang sitwasyon at matukoy ang mga posibleng sanhi nito.

Sa paunang assessment, napagmasdan ang pagberde ng tubig sa ilang bahagi ng ilog na maaaring may kaugnayan sa paglago ng algae. Isa sa mga posibleng salik ang pagdami ng nutrients sa tubig gaya ng ammonia, nitrate, nitrite at phosphate, na maaaring nagmumula sa agricultural runoff o paggamit ng abono, domestic wastewater, livestock wastes at iba pang kaugnay na aktibidad sa paligid ng ilog. Maaari ring nakaapekto ang pagkakaroon ng mga sagabal o obstructions sa ilang bahagi ng ilog na nagpapabagal sa daloy ng tubig at lumilikha ng mga kondisyong pabor sa pagdami ng algae.

Gayunman, kinakailangan pa ng karagdagang monitoring at ibang teknikal na pagsusuri upang matukoy at makumpirma ang eksaktong sanhi ng naturang kondisyon.

Patuloy na magsasagawa ang Batangas PGENRO ng mga naaangkop na hakbang at koordinasyon upang mapangalagaan ang kalagayan ng Pansipit River at matiyak ang pangmatagalang pangangalaga sa ating likas na yaman.

28/06/2026

🌳𝐅𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝐓𝐫𝐞𝐞 𝟎𝟒 | 𝐁𝐚𝐥𝐞𝐭𝐞 𝐓𝐫𝐞𝐞 (𝑭𝒊𝒄𝒖𝒔 𝑩𝒂𝒍𝒆𝒕𝒆)

Kapag narinig mo ang salitang Balete, ano agad ang pumapasok sa isip mo?

👻 𝙈𝙜𝙖 𝙚𝙣𝙜𝙠𝙖𝙣𝙩𝙤? 𝙈𝙜𝙖 𝙠𝙪𝙬𝙚𝙣𝙩𝙤𝙣𝙜-𝙗𝙖𝙮𝙖𝙣?

Sa kulturang Pilipino, matagal nang iniuugnay ang Balete sa iba't ibang alamat at paniniwala. Ngunit higit pa rito, ang Balete ay isa sa pinakamahalagang katutubong puno sa ating kagubatan.

Alam mo rin ba na ang Bayan ng Balete, Batangas ay ipinangalan din sa mga punong Balete na noon ay saganang tumutubo sa lugar? Bilang tampok sa ating serye, ipinakikilala natin ang 𝑭𝒊𝒄𝒖𝒔 𝒃𝒂𝒍𝒆𝒕𝒆 𝑴𝒆𝒓𝒓., isa sa mga katutubong species ng Balete na matatagpuan lamang sa Pilipinas.

Bilang isang keystone species, ang Balete ay may mahalagang papel sa kalikasan. Ang mga bunga nito ay nagsisilbing pagkain ng mga ibon, paniki at iba pang wildlife sa buong taon, habang ang malawak nitong ugat at makapal na canopy ay tumutulong sa pagpapanatili ng malusog na kagubatan at biodiversity.

Kaya sa susunod na makakita ka ng isang 𝐁𝐚𝐥𝐞𝐭𝐞, alalahanin na higit pa ito sa isang alamat - ito ay isang mahalagang bahagi ng ating likas na pamana na nararapat nating tuklasin, pahalagahan at pangalagaan.

𝘽𝙤𝙩𝙖𝙣𝙞𝙘𝙖𝙡 𝙉𝙤𝙩𝙚: 𝘈𝘯𝘨 "𝘔𝘦𝘳𝘳." 𝘴𝘢 𝘍𝘪𝘤𝘶𝘴 𝘣𝘢𝘭𝘦𝘵𝘦 𝘔𝘦𝘳𝘳. 𝘢𝘺 𝘵𝘶𝘮𝘶𝘵𝘶𝘬𝘰𝘺 𝘬𝘢𝘺 𝘌𝘭𝘮𝘦𝘳 𝘋𝘳𝘦𝘸 𝘔𝘦𝘳𝘳𝘪𝘭𝘭, 𝘢𝘯𝘨 𝘈𝘮𝘦𝘳𝘪𝘬𝘢𝘯𝘰𝘯𝘨 𝘣𝘰𝘵𝘢𝘯𝘪𝘴𝘵 𝘯𝘢 𝘶𝘯𝘢𝘯𝘨 𝘯𝘢𝘨𝘭𝘢𝘳𝘢𝘸𝘢𝘯 𝘢𝘵 𝘯𝘢𝘨𝘣𝘪𝘨𝘢𝘺 𝘯𝘨 𝘰𝘱𝘪𝘴𝘺𝘢𝘭 𝘯𝘢 𝘴𝘪𝘺𝘦𝘯𝘵𝘪𝘱𝘪𝘬𝘰𝘯𝘨 𝘱𝘢𝘨𝘭𝘢𝘭𝘢𝘳𝘢𝘸𝘢𝘯 𝘴𝘢 𝘴𝘱𝘦𝘤𝘪𝘦𝘴.











References:
• IUCN Red List of Threatened Species
• Kew Science – Plants of the World Online
• National Parks Development Committee (Inventory of Trees)
• Municipality of Balete, Batangas

Photo Source: National Parks Development Committee
https://npdc.gov.ph/inventory-of-trees/2023/03/03/ficus-balete/

27/06/2026

🌳 𝐅𝐞𝐚𝐭𝐮𝐫𝐞𝐝 𝟎𝟑 | 𝐓𝐚𝐥𝐢𝐬𝐚𝐲 𝗧𝗿𝗲𝗲 (𝑇𝑒𝑟𝑚𝑖𝑛𝑎𝑙𝑖𝑎 𝑐𝑎𝑡𝑎𝑝𝑝𝑎)

𝙎𝙖 𝙠𝙖𝙨𝙖𝙮𝙨𝙖𝙮𝙖𝙣, 𝙢𝙖𝙧𝙖𝙢𝙞𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙢𝙖𝙮𝙖𝙣𝙖𝙣 𝙨𝙖 𝙋𝙞𝙡𝙞𝙥𝙞𝙣𝙖𝙨 𝙖𝙣𝙜 𝙞𝙥𝙞𝙣𝙖𝙣𝙜𝙖𝙡𝙖𝙣 𝙨𝙖 𝙢𝙜𝙖 𝙝𝙖𝙡𝙖𝙢𝙖𝙣𝙜 𝙨𝙖𝙜𝙖𝙣𝙖 𝙨𝙖 𝙠𝙖𝙣𝙞𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙡𝙪𝙜𝙖𝙧. 𝙄𝙨𝙖 𝙧𝙞𝙩𝙤 𝙖𝙣𝙜 𝘽𝙖𝙮𝙖𝙣 𝙣𝙜 𝙏𝙖𝙡𝙞𝙨𝙖𝙮, 𝘽𝙖𝙩𝙖𝙣𝙜𝙖𝙨.

Ayon sa kasaysayan ng bayan, bago pa man maitayo ang kampanaryo ng simbahan, ang kampana ay nakasabit muna sa isang malaking puno ng Talisay. Tuwing may nagtatanong kung saan nanggagaling ang tunog ng kampana, ang sagot ay "𝑆𝑎 𝑚𝑎𝑦 𝑇𝑎𝑙𝑖𝑠𝑎𝑦." Kalaunan, ang pangalan ng punong ito ang naging pangalan ng buong bayan.

Hindi lamang bahagi ng ating kasaysayan ang Talisay Tree. Kilala rin ito na isang beach forest tree na mayroong malapad na canopy na nagbibigay ng lilim, tumutulong sa pagprotekta sa mga baybayin laban sa malalakas na hangin, at nagsisilbing pagkain at tirahan ng iba't ibang uri ng ibon at iba pang wildlife.

Sa Batangas, ang Talisay Tree ay nananatiling paalala na ang ating kasaysayan at kalikasan ay magkaugnay, at kapwa nararapat nating pahalagahan at pangalagaan.










References:
• IUCN Red List of Threatened Species
• Municipality of Talisay, Batangas
• Philippine Native Plants Conservation Society
• StuartXchange

Photo Source: Forestry.com
https://forestry.com/trees/talisay-tree/