20/05/2026
Please share para sa kasayuran sa uban, ilabi na sa mga nabiktima.
Ang Republic Act No. 9262 (Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004) o VAWC law usa ka balaod sa Pilipinas nga nanalipod sa kababayen-an ug mga anak batok sa lain-laing klase sa pang-abuso nga gihimo sa ilang BANA, UYAB, EX-PARTNER, EX-UYAB, ka LIVE-IN, o AMAHAN sa bata bisan dili pinakaslan.
MGA IMPORTANTENG BAHIN SA VAWC.
1. PROTEKSYON SA BABAYE OG ANAK
Gipanalipdan niini ang:
• asawa o ex-asawa;
• uyab o ex-uyab;
• ka-live-in;
• babayeng adunay anak sa lalaki bisan dili sila kadado;
• mga anak (legitimate o illegitimate)
2. GIILA ANG LAIN-LAING KLASE SA VIOLENCE O PAG PANG ABUSO
Ang VAWC dili lang physical abuse. Apil usab:
• Physical violence – pagsumbag, pagsipa, pagsakit sa lawas;
• Sexual violence – pagpugos sa s*x o malaswang binuhatan;
•Psychological violence – pagpakaulaw, panghadlok, sige’g insulto, pangabit nga makahatag ug grabeng emosyonal nga pag-antos;
• Economic abuse – dili paghatag sustento, pagkontrol sa kwarta, pagpugong sa trabaho o negosyo.
3. PROTECTION ORDERS
Ang biktima puwede mangayo ug:
• Barangay Protection Order (BPO)
• Temporary Protection Order (TPO)
• Permanent Protection Order (PPO)
Aron mapugngan ang suspek nga moduol o manghilabot sa biktima.
4. DILI KINAHANGLAN MINYO
Maski uyab pa lang o live-in relationship, sakop gihapon sa balaod.
5. GIUNSA PAGKAKOMIT SA VAWC?
Makomitar ang VAWC pinaagi sa bisan unsang aksyon nga makapasakit o makadaot sa babaye o anak, sama sa:
• pagsakit o pagbunal;
• pagpanghulga;
• pagpakaulaw sa publiko o online;
• sige’g text/chat nga pagpangdaot;
• pagpugos sa s*xual acts;
• pagbiya sa pamilya nga walay sustento;
• pagkuha o pagkontrol sa sweldo sa babaye
pagpugong sa pagtrabaho;
• pagdala ug kabit nga hinungdan sa emosyonal pag antos.
PANANGLITAN:
Ang bana nga dili mohatag ug sustento bisan kaya niya → ECONOMIC ABUSE;
Ang uyab nga sige’g insulto ug hulga → PSYCHOLOGICAL VIOLENCE;
Ang partner nga mangulata → PHYSICAL VIOLENCE
6. MGA SILOT O PENALTIES
Depende sa gibuhat nga abuse, ang silot mahimong:
• Pagka bilanggo
• Multa (fines)
Mandatory counseling o psychiatric treatment
protection orders batok sa akusado.
Kung mas grabe ang violence, mas bug-at usab ang silot.
7. IMPORTANTENG HINUMDUMAN
• Ang VAWC usa ka criminal case, busa puwedeng madakpan ug mapriso ang nakasala.
• Ang psychological ug economic abuse tinuod nga krimen bisan walay physical injury.
• Ang bata nga makakita o maka-experience sa violence mahimo usab nga biktima ubos sa balaod.