20/08/2025
๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
-๐๐๐ก๐๐ฅ๐๐ ๐๐ก๐๐ง ๐ง๐ ๐๐จ๐ง๐๐ค๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐ฌ๐ ๐๐๐
Totoo na mahalaga ang pagkonekta ng mga establisimyento sa Sewage Treatment Plant (STP) upang matugunan ang suliranin sa wastewater ng El Nido, subalit kailangang linawin ang kasalukuyang kalagayan ng operasyon ng STP. Ang simpleng pagkonekta ng mga gusali sa STP ay hindi awtomatikong nakalulutas ng lahat ng isyu sa wastewater; kinakailangan ng maayos na operasyon, regular na maintenance, at mahusay na pamamahala sa kapasidad upang ito ay maging epektibo. Madalas ring nagkakaroon ng madalas na pagkasira at pagputok ng linya ng STP, na nagpapakita ng mga teknikal at operasyonal na hamon na dapat tugunan.
-๐๐๐ ๐ฆ๐๐ฆ๐๐ฒ-๐๐ซ๐ข, ๐๐๐ฆ๐๐ฆ๐๐ก๐๐ฅ๐, ๐๐ญ ๐ฆ๐ ๐ ๐๐๐ฌ๐ฉ๐จ๐ง๐ฌ๐ข๐๐ข๐ฅ๐ข๐๐๐
Bagamaโt kapwa pag-aari ng Pamahalaang Panlalawigan ng Palawan (PGP) at ng LGU ng El Nido ang STP, ang operasyon at pamamahala nito ay eksklusibong nasa ilalim ng PGP.
Ayon sa Artikulo 1 ng Memorandum of Agreement (MOA) sa pagitan ng PGP at LGU ng El Nido, ang PGP ang inatasang mamahala at magsuperbisa sa STP, kabilang ang pagtalaga ng tauhan, paggawa ng mga alituntunin sa operasyon, at pagtitiyak na may sapat na teknikal na kakayahan ang mga tauhan para sa epektibong pamamahala. Bagamaโt pinapahintulutan ng Seksyon 6 ang LGU na magtalaga ng regular na empleyado mula sa El Nido Water and Sanitation System (ENWSS) upang makatulong sa operasyon, limitado ito ng mga regulasyon ng civil service, sapagkat ang ENWSS ay itinuturing na economic enterprise.
-๐๐ ๐ ๐๐ง๐ข๐ฌ๐ฒ๐๐ญ๐ข๐๐จ ๐ง๐ ๐๐๐
Simula 2023, aktibong nakikipag-ugnayan ang LGU-El Nido sa mga stakeholder sa pamamagitan ng mga technical conference upang maisulong at mapahusay ang koneksyon sa STP. May ilang establisimyento pa ring hindi nakakonekta dahil sa hindi pa natatapos na konstruksiyon ng mga sewer line at dahil na rin sa mga isyu sa mataas na taripa. Patuloy na nakikipag-ugnayan ang LGU sa PGP upang kanilang muling suriin ang mga singil para mas marami pang establisimyento ang makakonekta, habang sinusuportahan o sinasubsidyuhan ng LGU ang kasalukuyang taripa hanggang sa katapusan ng taon. Gayunpaman, matatapos ang subsidyang ito ngayong taon at inaasahang lalo pang tataas ang taripa pagsapit ng susunod na taon.
-๐๐ซ๐๐ฏ๐๐ง๐ญ๐ข๐ฏ๐ ๐๐๐ข๐ง๐ญ๐๐ง๐๐ง๐๐
Mahalaga ang preventive maintenance sapagkat sa pamamagitan ng regular na inspeksiyon, pagserbisyo, at agarang pagkukumpuni ay naiiwasan ang pagkasira ng planta, napapanatili ang kahusayan ng paggamot ng wastewater, natutugunan ang pagdami ng volume ng tubig, at naiiwasan ang pagbabara mula sa langis at grasa na maaaring makaapekto sa sistema.
-๐๐ค๐จ๐ฅ ๐ฌ๐ ๐๐๐ก๐๐ฒ๐๐ ๐ง๐ ๐๐๐ข๐ค๐จ๐ค๐จ๐ง๐๐ค๐ญ๐ ๐๐ง๐ ๐๐๐ก๐๐ญ ๐ฌ๐ ๐๐จ๐จ๐ ๐ง๐ ๐๐๐ฅ๐๐ฐ๐๐ง๐ ๐๐ฎ๐ฐ๐๐ง
Tungkol sa mga pahayag na lahat ng establisimyento ay maaaring makonekta sa loob lamang ng dalawang buwan, mahalagang bigyang-diin na ang koneksyon lamang ay hindi sapat upang malutas ang mga hamon sa wastewater. Kinakailangan ng maingat na pagpaplano, pagsunod sa pamantayang teknikal, at maayos na koordinasyon sa kasalukuyang mga linya ng sewer at tubig upang maiwasan ang kontaminasyon o labis na pagkarga sa sistema. Mayroon ding mga koneksyon na hindi pa natatapos dahil sa kakulangan sa sewer line ng ilang gusali at dahil sa mga isyu sa alignmentโtulad ng sa kalsada mula Metrobank hanggang sa pantalan, kung saan humiling ang LGU ng as-built plans mula sa pamunuan ng STP upang ligtas na mailipat ang mga waterline. Ang mabilisang koneksyon nang hindi isinasaalang-alang ang mga teknikal, operasyonal, at pangkaligtasang rekisito ay maaaring makasama sa kahusayan at kaligtasan ng STP.
๐ฉ๐๐๐๐๐โ๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐๐
๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ฌ๐ ๐ต๐๐
๐. ๐จ๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐
๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ท๐ฎ๐ท ๐๐ ๐ณ๐ฎ๐ผ, ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐-๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐
๐๐, ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐.
===================================================================================================
-๐๐ฆ๐ฉ๐จ๐ซ๐ญ๐๐ง๐๐ ๐จf ๐๐๐ ๐๐จ๐ง๐ง๐๐๐ญ๐ข๐จ๐ง
While it is true that connecting establishments to the Sewage Treatment Plant (STP) is important in addressing El Nidoโs wastewater problem, the operational situation of the STP must also be clarified. Simply connecting buildings to the STP does not automatically solve all wastewater issues; proper operation, maintenance, and capacity management are necessary to handle wastewater effectively. It is well-known that STP lines have experienced frequent breakages and bursts, highlighting the technical and operational challenges that must be addressed.
-๐๐ฐ๐ง๐๐ซ๐ฌ๐ก๐ข๐ฉ, ๐๐๐ง๐๐ ๐๐ฆ๐๐ง๐ญ, ๐๐ง๐ ๐๐๐ฌ๐ฉ๐จ๐ง๐ฌ๐ข๐๐ข๐ฅ๐ข๐ญ๐ข๐๐ฌ
Although the STP is co-owned by the Provincial Government of Palawan (PGP) and the LGU of El Nido, its operation and management are solely under the PGP.
Under Article 1 of the Memorandum of Agreement (MOA) between the PGP and the LGU of El Nido, the PGP is tasked with managing and supervising the STP, including staffing, creating operational guidelines, and ensuring personnel possess the technical expertise necessary for effective management. While Section 6 allows the LGU to detail regular El Nido Water and Sanitation System (ENWSS) employees to assist operations, this is limited by civil service regulations, as ENWSS is classified as an economic enterprise.
-๐๐๐ ๐๐ง๐ข๐ญ๐ข๐๐ญ๐ข๐ฏ๐๐ฌ ๐๐ข๐ง๐๐ ๐๐๐๐
Since 2023, the LGU-El Nido has been actively coordinating with stakeholders through technical conferences to facilitate and improve STP connections. Some establishments remain unconnected due to pending construction of sewer lines and concerns over high tariffs. The LGU has been constantly engaging the PGP to review rates so that more stakeholders will connect, while subsidizing current rates until the end of this year. However, as said this subsidy will expire by the end of the year, and tariffs are expected to further increase starting next year.
-๐๐ซ๐๐ฏ๐๐ง๐ญ๐ข๐ฏ๐ ๐๐๐ข๐ง๐ญ๐๐ง๐๐ง๐๐
Preventive maintenance is a key factor, as regular inspections, servicing, and timely repairs prevent plant breakdowns, maintain treatment efficiency, handle increased wastewater volumes, and avoid the buildup of oil and grease that can compromise the system.
-๐๐ง ๐๐ฅ๐๐ข๐ฆ๐ฌ ๐จf ๐๐ฐ๐จ-๐๐จ๐ง๐ญ๐ก F๐ฎ๐ฅ๐ฅ ๐๐จ๐ง๐ง๐๐๐ญ๐ข๐จ๐ง
Regarding claims that all establishments can be connected within two months, it is important to note that connection alone does not resolve wastewater challenges. Proper connection requires careful planning, compliance with technical standards, and coordination with existing sewer and waterlines to avoid contamination or system overload. Some connections are also pending due to incomplete building sewer lines and alignment issues, such as along the street from Metrobank to the port, where the LGU has requested as-built plans from the STP Management to safely relocate waterlines. Rapid connection without addressing these technical, operational, and safety requirements could compromise the efficiency and safety of the STP.
๐พ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐ฌ๐ ๐ต๐๐
๐โ๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐. ๐ฌff๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐
๐๐๐๐๐๐
๐ff๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐ท๐ฎ๐ท ๐๐๐
๐ณ๐ฎ๐ผ, ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐๐f๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐
๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐
๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐, ๐๐๐๐๐๐๐๐
๐ ๐๐๐๐
๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐
๐๐๐๐ff ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐.