20/07/2026
โ๐ฆ๐บ๐ถ๐น๐ฒ ๐ฝ๐ผ!โ
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Iyan an pauru-utro kong sinasabi sa kada pitik kan sakong kamera.
Pero sa kada โSmile po!โ, igwang nagkakapira an nakangurosdot pa nanggad. An iba garo napipirot. May mga malaymay pa.
Primero ko ining makaibanan an haros sanribong parauma gikan sa mga banwaan kan Camarines Sur. Tigtiripon sinda sa sarong lugar tanganing sarabay na magresibe nin titulo kan daga. Nakua man ninda an Certificates of Condonation with Release of Mortgageโmga dokumentong nagpapara kan mga utang na nakakabit sa mga dagang pigdistribuir sa paagi kan agrarian reform program kan gobyerno nasyonal.
Dakulon an tao. Dakulon an nangyayari. Dakul man an sakong nakuang retrato. Mala ta labo-labo an papitik-pitik ko sa kamerang kapot ko.
Naturalmente, dakul an mga paraumang kaogmahan an namamatean.
Pero narisa ko man na may mga lalawgon na dai mo talaga maipinta an hitsura. Baka dara kan kapagalan matapos an halawig na byahe gikan sa manlaen-laen na rona kan probinsya. An iba, amay nagbyahe hale pa sa mga hararayong baybayon na banwaan o ๐ค๐ฐ๐ข๐ด๐ต๐ข๐ญ ๐ต๐ฐ๐ธ๐ฏ๐ด kan Partido.
Posible man na an iba, supog lang talaga ta may kamera.
Pigpabayaan ko sana sinda. Sagkod sa may nakaolay akong sarong parauma.
Nagkasabatan an hiling mi mientras naghahanap ako nin puedeng kuanan nin retrato.
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Pinakapotan ko saiya an electronic title na nakamit niya hale sa Support to Parcelization of Lands for Individual Titling (SPLIT) Project kan DAR, tanganing mapahiling niya ini sa kamera.
Kundi, arog kan iba, dai man nakangirit si Nanay.
Napahapot ako sa sadiri ko. Bakong dapat maogma sinda ta igwa na sindang titulo? An haloy na nindang pighahalat, uya na sa kamot ninda?
Tano ta garo dai ko nahihiling an liwanag sa saindang mga mata?
Dai na ako nakatios. Pighapot ko si Nanay kun puede ko siyang ma-interbyu, dawa makaskas sana.
Nakubanan siya. Garo nagduduwa-duwa.
โMadali man sana po ini, Nay,โ sabi ko saiya.
Matapos an pirang pag-asegurar, nagtugot man giraray si Nanay. Naka abra-siyete kaming nagbaba sa hagyan asin naghanap nin medyo matuninong na lugar tanganing malinaw an samong pag olay-olay.
โPasensya ka na, Ne,โ biglang hinghing ni Nanay sako na may halong supog. โMayo kaya kaming kaaram-aram.โ
Napapundo ako.
Dai ako nakagirong tolos.
Sa isip-isip ko, sinda baya an bida kan aldaw na ini. Sinda an rason kun tano igwa nin DAR. Para sa pag-angat asin pag-uswag kan saindang buhay an paglapigot kan ahensya na maitao sainda an titulong minamawot.
Dai ko marurip tano ta imbes na kaogmahan, supog pa giraray an saindang namamate?
Mientras pababa kami, nadadangog mi an sabi ni Undersecretary Kazel Celeste.
โAn mga parauma an solamenteng kaipo kan kada pamilyang Pilipino, tolong beses sa sarong aldaw, pitong aldaw sa sarong semana.โ
โKaya dai po nindo isipon na parauma sana kamo. Kamo po an mga paraumang Pilipino na nagpapakakan sa satuyang nasyon,โ dagdag pa niya.
Dai ko na napugolan an sadiri kong magtaram mientras pigpapakaray an kamera sa tripod.
โMay aram po kamo, Nay. An pag-uuma po an kaaraman nindo. Dae po gabos na tawo tatao magtrabaho sa uma.โ
Sa isip ko, an bilog na nasyon nag-aasa sa kaaraman na iyan.
Napahiling sako si Nanay. Sabay hinghing, โIyo ngaya, ano?โ
Dawa maluhay sana an boses niya, pero malinaw ko itong nadangog sa tahaw kan maribokon na palibot.
Pinatindog ko na siya sa atubangan kan kamera, sabay pindot kan ๐ณ๐ฆ๐ค๐ฐ๐ณ๐ฅ ๐ฃ๐ถ๐ต๐ต๐ฐ๐ฏ.
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Ngunyan, nakangirit na si Nanay.
โ๐ฆ๐บ๐ถ๐น๐ฒ ๐ฝ๐ผ!โ
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Iyan an pauru-utro kong sinasabi sa kada pitik kan sakong kamera.
Pero sa kada โSmile po!โ, igwang nagkakapira an nakangurosdot pa nanggad. An iba garo napipirot. May mga malaymay pa.
Primero ko ining makaibanan an haros sanribong parauma gikan sa mga banwaan kan Camarines Sur. Tigtiripon sinda sa sarong lugar tanganing sarabay na magresibe nin titulo kan daga. Nakua man ninda an Certificates of Condonation with Release of Mortgageโmga dokumentong nagpapara kan mga utang na nakakabit sa mga dagang pigdistribuir sa paagi kan agrarian reform program kan gobyerno nasyonal.
Dakulon an tao. Dakulon an nangyayari. Dakul man an sakong nakuang retrato. Mala ta labo-labo an papitik-pitik ko sa kamerang kapot ko.
Naturalmente, dakul an mga paraumang kaogmahan an namamatean. Pero narisa ko man na may mga lalawgon na dai mo talaga maipinta an hitsura. Baka dara kan kapagalan matapos an halawig na byahe gikan sa manlaen-laen na rona kan probinsya. An iba, amay nagbyahe hale pa sa mga hararayong baybayon na banwaan o ๐ค๐ฐ๐ข๐ด๐ต๐ข๐ญ ๐ต๐ฐ๐ธ๐ฏ๐ด kan Partido. Posible man na an iba, supog lang talaga ta may kamera.
Pigpabayaan ko sana sinda. Sagkod sa may nakaolay akong sarong parauma.
Nagkasabatan an hiling mi mientras naghahanap ako nin puedeng kuanan nin retrato.
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Pinakapotan ko saiya an electronic title na nakamit niya hale sa Support to Parcelization of Lands for Individual Titling (SPLIT) Project kan DAR, tanganing mapahiling niya ini sa kamera.
Kundi, arog kan iba, dai man nakangirit si Nanay.
Napahapot ako sa sadiri ko. Bakong dapat maogma sinda ta igwa na sindang titulo? An haloy na nindang pighahalat, uya na sa kamot ninda? Tano ta garo dai ko nahihiling an liwanag sa saindang mga mata?
Dai na ako nakatios. Pighapot ko si Nanay kun puede ko siyang ma-interbyu, dawa makaskas sana.
Nakubanan siya. Garo nagduduwa-duwa.
โMadali man sana po ini, Nay,โ sabi ko saiya.
Matapos an pirang pag-asegurar, nagtugot man giraray si Nanay. Naka abra-siyete kaming nagbaba sa hagyan asin naghanap nin medyo matuninong na lugar tanganing malinaw an samong pag olay-olay.
โPasensya ka na, Ne,โ biglang hinghing ni Nanay sako na may halong supog. โMayo kaya kaming kaaram-aram.โ
Napapundo ako.
Dai ako nakagirong tolos.
Sa isip-isip ko, sinda baya an bida kan aldaw na ini. Sinda an rason kun tano igwa nin DAR. Para sa pag-angat asin pag-uswag kan saindang buhay an paglapigot kan ahensya na maitao sainda an titulong minamawot.
Dai ko marurip tano ta imbes na kaogmahan, supog pa giraray an saindang namamate?
Mientras pababa kami, nadadangog mi an sabi ni Undersecretary Kazel Celeste.
โAn mga parauma an solamenteng kaipo kan kada pamilyang Pilipino, tolong beses sa sarong aldaw, pitong aldaw sa sarong semana.โ
โKaya dai po nindo isipon na parauma sana kamo. Kamo po an mga paraumang Pilipino na nagpapakakan sa satuyang nasyon,โ dagdag pa niya.
Dai ko na napugolan an sadiri kong magtaram mientras pigpapakaray an kamera sa tripod.
โMay aram po kamo, Nay. An pag-uuma po an kaaraman nindo. Dae po gabos na tawo tatao magtrabaho sa uma.โ
Sa isip ko, an bilog na nasyon nag-aasa sa kaaraman na iyan.
Napahiling sako si Nanay. Sabay hinghing, โIyo ngaya, ano?โ
Dawa maluhay sana an boses niya, pero malinaw ko itong nadangog sa tahaw kan maribokon na palibot.
Pinatindog ko na siya sa atubangan kan kamera, sabay pindot kan ๐ณ๐ฆ๐ค๐ฐ๐ณ๐ฅ ๐ฃ๐ถ๐ต๐ต๐ฐ๐ฏ.
โ๐๐ฎ๐ช๐ญ๐ฆ ๐ฑ๐ฐ!โ
Ngunyan, nakangirit na si Nanay.
