02/09/2026
Atong mga batan-on karon ba. Naa jud koy nabantayan labina naa nay social media.
⭕️ “Ka laay ba” - Ingon ani ghapon ko sauna. Pero sa tinuod lang, dili man dapat exciting ang kinabuhi kada adlaw. Dili gyud. Mao gyud na siya. Usahay malinawon. Pero mga bata karon, dili kapuyo. Mao ng mugawas gyud, maglaag gyud, mangita gyud ug tagay ug uban pa. Sa sige pangita ug excitement nanga padulong nas di mao nga bisyo. CHILL. Sige ka laag unsa diay plano? Plano nimo mag laag hangtud sa maka undang, maburusan o mapadulong sa bisyo? UNSAY PLANO? Ug unsay ga buhaton nimo para mahitabo ang plano?
⭕️ Problema sa kwarta - mahimong dako ang problema sa kwarta kung daghan kag gusto buhaton. It’s not the same sa tanan kay naa man gyuy mga bata ga lisud. Pero mas lisud ang kinabuhi kung daghan bisyo. Sige reklamo sa facebook dayon ug maka kwarta gamay tuas tagay. Unsa man gyud? Wala ta kasabot sa atong problema? Kwarta baya. Unya nganong tua man sige laag2 gasto2? So kinsa nag himo sa problema? Kita ra ghapon. Dawbe nganong mag yawyaw man? Dili siguro mo mag agree sa ako pero ang pinaka sayon nga problema sa kalibutan kay KWARTA. Ngano? Ug makakita kag kwarta, mahuman drecho ang problema. Kabalo ka unsay lisud na problema? Problema sa relasyon, problema sa pamilya, uyab, parente etc. Kabalo ka unsa pay lain? Problema sa sakit. Kung ma sakit ka, maayo untag ma tubag sa kwarta. Pero nay mga sakit nga dili kaya paliton. So mamalandong siguro ta noh? Nag problema na gani tas kwarta, gadugang pa gyud tas atong problema.
⭕️ Social Media Validation - Mao ni ang modern day papansin, sa halos tanan butang. We go to social media para makakuha ug validation, dapat maka feel ko nga gwapa/gwapo ko, dapat ma pansin ko ni crush, dapat dghan tawo mag like sa akong posts, dapat daghan views, ug usahay “dapat maluoy sila sa akong kahimtang”. You will never get that online, trust me. Find real people. Talk to real people. Those who like and comment are usually there being nosy about your business. The more you post, the more miserable you become, ug dili ma solbad kanang imong problema. Most often than not, social media will never be the answer to your problems.
⭕️ Dili kapuyo hangtud dili makauyab - Lahi man gyud ang gugma labina kung bata pa ka. We all think na dapat naa gyuy someone para sa ato. Someone nga higugmaon ta, dawaton ta, suportahan ta. Pero usahay mao pd ni mahimong dugang sa problema. Tanaw nimo madungan nimo ang problema sa kwarta ug relasyon? 1 month man gani ka di kakaon kung bulagan ka. For now, ask your self, is it really necessary? Mas makahuman kaha kog skwela kung mag uyab2 ko? Or mas ma distract ko kay naa koy dugang tawo problemahon. Samot siguro ko dili katuon kung ga hilak2 kos kwarto during midterms. Dba? Unya nana kung kaya na nimo mabuhi imong kaugalingon siguro.
✅ Here’s my unsolicited advice. LIFE IS A PROBLEM-SOLVING GAME. You are presented with a problem, you do not have time to cry or what, you just solve that problem. And this is true in many ocassions. For example, thesis, need ka ug 500 para maka bayad sa thesis defense? What do you do? Of course mangita ug 500? Next question is where and how? Makakita kaha kog 500 if mag tutor ko ug bata? Or magbantay ug tindahan? Or mag working? Or mamaligya ug unsa man? Manglampas ba kaha? Once makita nimo unsay pwd nimo buhaton base sa imong kakayahan, you will get that money. Pero lagi it’s not always that simple. Pero trust me, the formula works more often than not.
So Tlthat’s life. Life is not about whinning. Life is about FACING PROBLEMS HEAD ON, ANALYZING THAT PROBLEM, AND IDENTIFYING POSSIBLE SOLUTIONS.
Wala na gtudlo sa school. Pero sa 37yrs nako aning development work, mao nay simplified framework na mahatag nako sa bisan unsa na problema nga imong ma tabuan.
So pag mata nimo ugma. Huna hunaa sa makapila kung unsa gyud imong gsto mahitabo sa imong kinabuhi. Ug sakto ba imong mga gabuhaton arun mahitabo imong mga plano. Wake up with a plan.