06/10/2025
HEADLINES : Nilinaw ng Gobernador ng Marinduque ang $100 M na settlement ng Barrick Gold sa Marcopper.
BOAC, MARINDUQUE – October 6, 2025 – Muling nabuhay ang usapin ukol sa hustisya para sa Marinduque matapos mag labas ng pahayag ang kasalukuyang Gobernador Mel Go tungkol sa $100 milyong settlement na inaalok ng Barrick Gold, ang korporasyong may-ari na ngayon ng Marcopper. Sa isang talumpati, tinawag ni Go na "hilaw" ang kasunduan na unang ipinirisinta ng nakaraang administrasyon bilang isang malaking tagumpay.
Ang desisyon ay may malaking bigat para sa mga residente, lalo na sa bayan ng Mogpog, kung saan araw-araw na namumuhay sa takot ang mga pamilya.
"Sa bawat panahon ng bagyo, nangangamba kami," ayon sa isang residente. "Nariyan ang Maguila-guila dam,Makulapnit Dam, pero alam naming hindi nito kayang pigilan ang nakalalasong putik kung sakaling may dumating na sakuna. Sa loob ng 32 taon, pinalalabas na ito ay tungkol lang sa kaso at korte. Hindi, Ito ay tungkol sa aming kaligtasan sa tuwing bubuhos ang ulan."
Ang Nakaraan ng $100M Alok
Nilinaw na hindi na bago ang $100 milyong settlement. Ito ang parehong kasunduan na inanunsyo ni dating Gobernador Presby Velasco noong Hunyo 29, isang araw bago siya bumaba sa puwesto. Ipinakilala niya ito bilang isang "matagumpay" na kasunduan matapos ang mahigit dalawang taong negosasyon sa Placer Dome at Barrick Gold, at ibinenta bilang isang "breakthrough" na magbibigay sa Marinduque ng kabayaran para sa pinsalang idinulot ng Marcopper.
Sa ilalim ni Gob. Velasco, nagsampa ang probinsya ng P11 bilyong kaso laban sa Marcopper para sa pagkasira ng mga ilog ng Mogpog at Boac, at ng Calancan Bay. Ipinagdiwang din ng kanyang administrasyon ang pagkumpiska sa mga delinquent na lupain ng Marcopper sa pamamagitan ng isang auction. Kaya't nang ianunsyo niya ang $100M settlement, ipinakita ito bilang bahagi ng mas malawak na laban para sa hustisya.
Ang hindi isinapubliko ay ang mga kondisyon ng alok. May mga opisyal pa diumanong pinapirma ng non-disclosure agreements (NDAs) upang itago ang mga tunay na detalye.
Malinaw ang gusto ng Barrick Gold: linisin ang kanilang pangalan sa buong mundo sa pamamagitan ng pagbabayad ng maliit na bahagi ng pinsala at tuluyan nang makaalis sa responsibilidad.
Bakit 'Hindi Muna Sang-Ayon’ sa Kasunduan?
Ngayon, nagbago ang pananaw sa ilalim ng bagong pamunuan. Sa kanyang talumpati sa PCL Night, ipinaliwanag ni Gobernador Mel Go kung bakit siya sumasang-ayon sa ilang kondisyon na nakapaloob sa settlement agreement na alok.
“Ngayon po, nakasalang ang kinabukasan natin sa usapin ng settlement sa Marcopper. Naririnig ninyo ang sinasabi ng nakalipas na gobernador tungkol sa $100 million. Ngunit sa totoo lang, hilaw pa po ang alok na iyan,” pahayag ni Go.
Ayon sa gobernador, may tatlong pangunahing dahilan:
1. Kulang ang Halaga: Ayon sa independent environmental group na Canada Watch, ang tunay na pinsala sa Marinduque ay aabot sa $400 milyon, apat na beses na mas malaki kaysa sa $100 milyong alok.
2. Mahigpit na Kondisyon: Sa ilalim ng kasunduan, $50 milyon lamang ang unang ibibigay, at mangyayari lamang ito kapag binawi na ng Marinduque ang lahat ng kaso laban sa kumpanya.
3.Mataas na Bayad sa Abogado: Humihingi umano ang mga abogado ng 25% cut mula sa kabuuang halaga, na hindi katanggap-tanggap para sa gobernador.
“Ang kasong ito ay nagsimula pa noong 2004–2005, at ngayon lamang sila pumasok. Hindi ako sang-ayon na 25% ng $100 million ay mapunta lang sa kanila,” diin ni Go.
“Nang iharap sa korte, sinabi nilang sampung beses na silang nag-usap tungkol dito. Sabi ko sa hukom, ngayon lang po namin nalaman ang tungkol sa settlement na iyon. Kaya ipinahayag ko sa Barrick: maglagay muna kayo ng pera bago kami pumirma,” dagdag pa ni Governor Mel Go.
Ang pangunahing motibasyon ng Barrick Gold ay hindi lamang ang pagbabayad-pinsala. Nais nilang isara ang isa sa pinakamalalang sakuna sa kanilang kasaysayan upang mapanatili ang tiwala ng mga investor at ng buong mundo. Kung tatanggapin ng Marinduque ang isang mahinang kasunduan, makakalaya ang Barrick habang mananatiling marumi ang mga ilog at nasa panganib ang mga komunidad. | Via Christopher De Los Santos
Marinduque Online TV (90.3 Magik FM LUCENA)