05/09/2026
๐
๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐: โ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐โ โ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐
โAno na daw ang nangyari sa Friendship Bridge?โ
Ito ang tanong na patuloy na sinasagot ng Pamahalaang Panlalawigan ng Catanduanes habang nagsisikap ito na isulong ang isa sa pinakaambisyosong pangmatagalang pangarap sa imprastraktura ng lalawigan.
Sa halip na hayaang manatili na lamang bilang isang pangarap ang proyekto, tinutuklas ng PLGU ang isang bagong landas pasulongโtinatahak ang mga kinakailangang proseso, pakikipagtulungan, at mga paunang paghahanda upang maisakatuparan ang matagal nang pinapangarap na koneksyon.
Para kay Governor Patrick Alain T. Azanza, hindi isang proyektong maaaring maisakatuparan sa isang iglap ang Friendship Bridge. Mahaba ang proseso, maraming kailangang pag-aralan at aprubahan, at higit sa lahat, kinakailangan ang matibay na financial foundation.
Ngunit isang bagay ang malinaw: ๐ก๐ข๐ง๐๐ข ๐ข๐ญ๐จ ๐๐๐ฉ๐๐ญ ๐ญ๐ข๐ ๐ข๐ฅ๐๐ง.
โ๐๐๐ก๐๐๐๐ง๐ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฌ๐๐ฌ๐จ ๐ข๐ญ๐จ ๐๐ญ ๐ข๐ฌ๐๐ง๐ ๐ฅ๐จ๐ง๐ -๐ญ๐๐ซ๐ฆ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฃ๐๐๐ญ, ๐ฉ๐๐ซ๐จ ๐ค๐๐ข๐ฅ๐๐ง๐ ๐๐ง ๐ก๐ข๐ง๐๐ข ๐ญ๐ข๐ง๐ข๐ญ๐ข๐ ๐ข๐ฅ๐๐ง ๐๐ญ ๐ญ๐ฎ๐ฅ๐จ๐ฒ-๐ญ๐ฎ๐ฅ๐จ๐ฒ ๐๐ง๐ ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐
๐๐๐ฌ๐ข๐๐ข๐ฅ๐ข๐ญ๐ฒ ๐๐ญ๐ฎ๐๐ฒ, ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐๐๐ -๐๐ฌ๐.โ
Isa sa pinakamahalagang pinakabagong hakbang ng Gobernador ang kanyang follow-up sa Department of Public Works and Highways (DPWH) kaugnay ng bidding para sa Revised Feasibility Study ng Friendship Bridge.
Mahalaga ang bagong pag-aaral dahil hindi pumasa sa kinakailangang economic viability threshold ang unang feasibility study. Batay sa naunang pag-aaral, umabot lamang sa -7.8% ang Economic Internal Rate of Return (EIRR), malayo sa 10% o higit pang threshold na kinakailangan para sa investment evaluation.
Dahil dito, kinailangan ang isang panibagong feasibility study.
At dito pumapasok ang isang mahalagang development.
Ayon sa liham ni DPWH Secretary Vince Dizon kay Governor Azanza, may inilaan na โฑ86.8 milyon para sa bagong feasibility study sa ilalim ng National Expenditure Program (NEP).
Mahalagang linawin, ayon sa Gobernador, na ang NEP ay nagmumula sa Executive Branch, at hindi isang proposal na nagmula sa Kongreso.
At ang magandang balita: ๐ง๐๐ข๐ฌ๐๐ฆ๐ ๐ง๐ ๐๐ง๐ ๐ฉ๐จ๐ง๐๐จ ๐ฌ๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐ง๐๐ซ๐๐ฅ ๐๐ฉ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฉ๐ซ๐ข๐๐ญ๐ข๐จ๐ง๐ฌ ๐๐๐ญ (๐๐๐).
Ngunit para sa Gobernador, hindi sapat na magkaroon lamang ng pondo para sa feasibility study. Ang mas mahalagang tanong ay: ๐๐๐๐ง๐จ ๐ง๐๐ญ๐ข๐ง ๐ฆ๐๐ฌ๐ข๐ฌ๐ข๐ ๐ฎ๐ซ๐จ ๐ง๐ ๐ข๐๐ ๐๐ง๐ ๐ฆ๐๐ ๐ข๐ ๐ข๐ง๐ ๐ซ๐๐ฌ๐ฎ๐ฅ๐ญ๐ ๐ง๐ ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐ฉ๐๐ -๐๐๐ซ๐๐ฅ?
๐๐ ๐๐ซ๐ข๐๐ง๐ ๐ฅ๐ ๐๐๐ฏ๐๐ฅ๐จ๐ฉ๐ฆ๐๐ง๐ญ: ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐๐จ๐ง๐ฌ๐๐ฉ๐ญ๐จ, ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐๐ฉ๐ฉ๐ซ๐จ๐๐๐ก
Dito niya itinulak ang konsepto ng 3C Triangle Development Modelโisang development strategy na nag-uugnay sa Catanduanes, Camarines Sur at Camarines Norte.
Agad na nakipagpulong si Governor Azanza kina Camarines Sur Governor LRay Villafuerte at Camarines Norte Governor D**g Padilla upang iharap at pag-usapan ang konsepto.
Para sa Gobernador, mahalaga ang kanilang suporta dahil ang economic benefits ng Friendship Bridge ay kailangang tingnan hindi lamang mula sa perspektiba ng Catanduanes, kundi bilang bahagi ng mas malawak na regional connectivity at economic development.
Kung pareho lamang ang approach sa unang pag-aaral, ani Azanza, mahirap asahang magiging iba ang resulta.
โ๐๐ฎ๐ง๐ ๐ฐ๐๐ฅ๐๐ง๐ ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐ค๐จ๐ง๐ฌ๐๐ฉ๐ญ๐จ, ๐ก๐จ๐ฐ ๐๐๐ง ๐ฐ๐ ๐๐ฑ๐ฉ๐๐๐ญ ๐ ๐๐ข๐๐๐๐ซ๐๐ง๐ญ ๐ซ๐๐ฌ๐ฎ๐ฅ๐ญ?โ
Kaya naman malaking bagay ang agarang pagtanggap at suporta nina Governors Villafuerte at Padilla sa 3C concept.
Dahil dito, naitaas ang konsepto sa Bicol Regional Development Council (RDC), sa ilalim ng pamumuno ni Albay Governor Noel Rosal, kung saan naisama ang Friendship Bridge bilang isa sa mga priority projects.
๐๐ง๐ฌ๐ฉ๐ข๐ซ๐๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง ๐ฆ๐ฎ๐ฅ๐ ๐ฌ๐ ๐๐จ๐ซ๐ฌ๐จ๐ ๐จ๐งโ๐๐จ๐ซ๐ญ๐ก๐๐ซ๐ง ๐๐๐ฆ๐๐ซ ๐๐ซ๐ข๐๐ ๐
Isa rin sa mga tinitingnang modelo ng kasalukuyang administrasyon ang SorsogonโNorthern Samar Bridge, na nagkaroon ng mataas na EIRR na naiulat na umabot sa 42% sa isinagawang pag-aaral ng TY Lin, isang engineering firm based in San Francisco, USA.
Para kay Governor Azanza, mahalagang pag-aralan kung ano ang mga salik at development assumptions na nagbigay-daan sa positibong resulta ng nasabing proyekto.
Hindi lamang ito tungkol sa pangarap.
๐๐๐ฌ๐๐๐ซ๐๐ก. ๐๐ง๐๐ฅ๐ฒ๐ฌ๐ข๐ฌ. ๐
๐จ๐ฅ๐ฅ๐จ๐ฐ-๐ญ๐ก๐ซ๐จ๐ฎ๐ ๐ก.
Ito ang approach na nais niyang gamitin upang palakasin ang kaso ng Friendship Bridge.
๐๐ข๐ง๐๐ข ๐๐๐ญ๐๐ญ๐๐ฉ๐จ๐ฌ ๐ฌ๐ ๐
๐๐๐ฌ๐ข๐๐ข๐ฅ๐ข๐ญ๐ฒ ๐๐ญ๐ฎ๐๐ฒ ๐๐ง๐ ๐๐๐๐๐ง
Ngunit kahit makapasa ang Friendship Bridge sa EIRR, may isa pang malaking hamon: ๐ฉ๐จ๐ง๐๐จ ๐ฉ๐๐ซ๐ ๐ฌ๐ ๐ฆ๐ข๐ฌ๐ฆ๐จ๐ง๐ ๐ค๐จ๐ง๐ฌ๐ญ๐ซ๐ฎ๐ค๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง.
At ito, ayon kay Governor Azanza, ang isa sa pinakamahalagang bahagi ng kanyang kasalukuyang ginagawa.
Hindi sapat na sabihin lamang na kailangan ng Friendship Bridge at hilingin sa National Government o Kongreso na ilagay ang multi-billion-peso project sa national budget.
Kailangang tumulong ang Provincial Government na maghanap ng posibleng funding sources.
Maaaring manggaling ang financing sa Official Development Assistance (ODA), international development banks, Public-Private Partnership (PPP), Build-Operate-Transfer arrangements, o iba pang financing mechanisms sa ilalim ng RA 11966 o PPP Code.
โ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐๐๐๐๐๐?โ โ ito ang praktikal na tanong.
At ang sagot ng Gobernador: ๐๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฅ๐จ๐ง๐ ๐ฆ๐๐ ๐ก๐๐ง๐๐ฉ ๐ง๐ ๐ฉ๐จ๐ง๐๐จ.
๐๐จ๐ซ๐๐๐ง ๐๐ฑ๐ข๐ฆ๐๐๐ง๐ค: ๐๐ฌ๐๐ง๐ ๐๐๐ ๐จ๐ง๐ ๐๐ข๐ง๐ญ๐ฎ๐๐ง
Sa pinakahuling development, nakipagpulong ang Provincial Government sa mga kinatawan ng Korean Eximbank upang talakayin ang posibilidad ng financing support para sa Friendship Bridge.
Timing ang paglapit dahil kasalukuyang naghahanda ang Korean funding agency ng mga proyektong maaaring pondohan para sa 2027.
At ang unang magandang senyales?
Pumayag silang makipag-usap at pag-aralan ang proyekto.
Para kay Governor Azanza, mahalaga na mayroong mga institusyong handang makinig at suriin ang proposal.
Hindi ito garantiya ng pondoโngunit isa itong mahalagang hakbang patungo sa posibleng funding opportunity.
Bakit Korean Bridge Technology?
May partikular na dahilan kung bakit Korean technology at financing institutions ang isa sa mga ine-explore ng Provincial Government.
Ang Korea ay may karanasan sa malalaking infrastructure projects, kabilang ang mga bridge projects na gumagamit ng development approach na may pagkakahawig sa 3C Triangle Model.
Isa rito ang PanayโGuimarasโNegros (PGN) Island Bridges, isang proyekto na personal ding nakita at pinag-aralan ng Gobernador.
Kaya para kay Governor Azanza, hindi basta ideyang โtaking lang sa hanginโ ang 3C concept.
May mga umiiral na proyekto sa Pilipinas na maaaring magsilbing reference at pag-aralan bilang bahagi ng pagbuo ng mas matibay na proposal para sa Friendship Bridge.
๐๐ฎ๐ฅ๐ ๐ฌ๐ ๐๐๐ ๐๐ฑ๐ฉ๐๐ซ๐ข๐๐ง๐๐ ๐๐๐ญ๐ฎ๐ง๐ ๐จ ๐ฌ๐ ๐๐๐ญ๐๐ง๐๐ฎ๐๐ง๐๐ฌ
May isa pang dahilan kung bakit hands-on ang Gobernador sa usapin ng economic viability at project financing.
Bago pa man siya naging gobernador, nagsilbi siyang international consultant ng Asian Development Bank (ADB).
Bahagi ng kanyang dating trabaho ang pag-compute ng EIRR, pagsusuri ng project proposals para sa financing, at pagtulong sa iba't ibang bahagi ng project implementation.
Na-assign din siya noon sa isang ADB project sa Central Asia.
Ngayon, nais niyang gamitin ang kaalaman at karanasang iyon para sa sariling probinsya.
Hindi lamang upang makapaglatag ng proyekto, kundi upang *matutunan kung paano ito maisusulong hanggang sa posibleng financing at implementation.
โ๐๐๐ซ๐ ๐๐จ๐ซ๐คโ โ ๐๐ข๐ง๐๐ข โ๐๐-๐ฉ๐ข๐๐ญ๐ฎ๐ซ๐โ
Sa gitna ng mga tanong at pagdududa, simple ang mensahe ng Gobernador:
Ang Friendship Bridge ay nangangailangan ng hard work, research, tiyaga, koordinasyon at pakikipag-usap sa mga tamang institusyon.
Hindi ito proyekto na makukuha sa isang press conference o isang photo opportunity.
Kailangan itong ipaglaban sa feasibility studies, economic evaluation, regional development planning, government approvals atโpinakamahalagaโfunding discussions.
At dito, nais ng Gobernador na maging malinaw:
๐๐ข๐ง๐๐ข ๐ฉ๐ ๐ญ๐๐ฉ๐จ๐ฌ ๐๐ง๐ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฌ๐๐ฌ๐จ. ๐๐๐ซ๐จ ๐ ๐ฎ๐ฆ๐๐ ๐๐ฅ๐๐ฐ ๐๐ง๐ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ฌ๐๐ฌ๐จ.
๐๐ซ๐๐๐ข๐ญ ๐๐ก๐๐ซ๐ ๐๐ซ๐๐๐ข๐ญ ๐๐ฌ ๐๐ฎ๐
Sa lahat ng hakbang na ito, hindi rin inaangkin ng kasalukuyang administrasyon ang orihinal na ideya ng Friendship Bridge.
Paulit-ulit na binibigyang-kredito ni Governor Azanza ang dating gobernador na si former Governor Manay Cely Wong, na siyang nagpasimula ng konsepto ng proyekto.
Ang kontribusyon ng kasalukuyang administrasyon, ayon sa Gobernador, ay ang pagpapatuloy at paghanap ng mga bagong paraan upang maisulong itoโkabilang ang 3C Triangle Development Model, pakikipag-ugnayan sa RDC, DepDev at DPWH, pagsusulong hanggang sa investment evaluation process, at paghahanap ng posibleng funding partners.
๐๐จ๐ฏ๐ข๐ง๐ ๐๐ฅ๐จ๐ฐ๐ฅ๐ฒ, ๐๐ฎ๐ญ ๐๐ฎ๐ซ๐๐ฅ๐ฒ
Sa ngayon, wala pang tulay na makikita sa dagat.
Wala pang groundbreaking.
Wala pang bilyong pisong construction contract.
Ngunit mayroon nang bagong feasibility study na may pondong โฑ86.8 milyon, isang bagong development framework, suporta mula sa dalawang kalapit na gobernador, regional prioritization, at mga bagong pag-uusap sa posibleng international funding partner.
At marahil, ito ang pinakamahalagang sagot sa tanong na:
โAno na daw ang nangyari sa Friendship Bridge?โ
๐๐จ๐ฏ๐ข๐ง๐ ๐ฌ๐ฅ๐จ๐ฐ๐ฅ๐ฒโ๐๐ฎ๐ญ ๐ฌ๐ฎ๐ซ๐๐ฅ๐ฒ.
Hindi man mabilis, ngunit tuloy-tuloy.
โ๐๐๐๐-๐๐๐ ๐ฆ๐ข๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐ ๐ก๐ ๐๐ข๐๐ ๐ก๐ข๐๐๐ค๐๐ ๐๐, ๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐ข๐ ๐ค๐๐ ๐ก๐ ๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐ ๐๐โ๐๐๐๐๐ ๐๐ ๐ก๐๐๐๐๐๐๐ ๐๐๐ก๐๐๐๐โ๐ ๐๐๐๐ ๐๐๐๐๐ ๐๐๐ ๐ก๐๐ก๐โ๐๐๐๐.โ
At para sa isang proyektong nangangailangan ng bilyun-bilyong piso, matinding technical evaluation at international financing, maaaring ang pinakamahalagang bagay ngayon ay hindi ang bilis ng pagtakbo โ ๐ค๐ฎ๐ง๐๐ข ๐๐ง๐ ๐ฉ๐๐ญ๐ฎ๐ฅ๐จ๐ฒ ๐ง๐ ๐ฉ๐๐ -๐ฎ๐ฌ๐๐ ๐ฌ๐ ๐ญ๐๐ฆ๐๐ง๐ ๐๐ข๐ซ๐๐ค๐ฌ๐ฒ๐จ๐ง.
