Peace And Tolerance

Peace And Tolerance Deed is indeed, So please don't waste your time but Always invest your tim

This page made for the spread the message of peace love and brotherhood in the societies with the help of well quote of tolerance personality that show how a human can help others.

01/03/2026

Now it's time to wake up call for restoration relationship between IIC Members like leader Saudi Arabia and others ad well. In the support of Iran to protect Islam

01/03/2026

All world challenge to defeat "IRAN" Ye faqt ek mulk ki jang nhi balky ek nazrye ki jang hy, kufaar hmesha sy thy hee aesy jis trha aaj donlad trumpu hy

28/02/2026

This is very crucial time for all Muslim state leader who start protest against izrael unwanted action.

28/02/2026

Blackshame for all Muslim community because of attack on Capital city of "IRAN" by izrail.

29/07/2024

Faith Wins

Endless withdraw from rrt.cc , profitable platform from football game.https://rrt.cc/ #/pages/login/login?code=1464909
10/12/2023

Endless withdraw from rrt.cc , profitable platform from football game.
https://rrt.cc/ #/pages/login/login?code=1464909

19/10/2021

The One Of Best Example In Humanity
Peace & Tolerance Is
Hazrat Muhammad (S.A.W)
Once Up a time when one none Muslim women Throw garbage on the way of hazrat Muhammad s.a.w everyday but when one day Hazrat Muhammad s.a.w not see garbage on the way & asked from his followers, they reply that she was on bed & not able to throw anything because she is sick. Hazrat Muhammad s.a.w say to his followers to go her home & asked for her health when they reached her home she shocked & said i am that women who threw garbage on your way & You here for my health , She say's i am happy to accept Islam & recite
(kalma e shahadat).

30/07/2021

اسرائیل سے چار ممالک کی سرحدیں ملتی ہیں۔
اُردن، شام، لبنان اور مصر۔۔
اُردن کی آبادی تریسٹھ (63) لاکھ۔
شام کی آبادی دو کروڑ چوبیس لاکھ۔
لبنان کی آبادی چوالیس (44) لاکھ۔
اور مصر کی آبادی آٹھ کروڑ پینتالیس لاکھ ہے۔

غزہ سے صرف مصر کی کُل بارہ کلومیٹرکی سرحد ملتی ہے، جہاں جنرل سیسی کی حکومت ہے۔۔ یاد رکھیئے یہ وہی جنرل سیسی ہے جن کو اقتدار سنبھالتے (قبضہ کرتے) ہی ہمارے مقدّس و محترم سعودی عرب نے اربوں ڈالرز کی امداد دی ۔۔ اسکے علاوہ غزہ میں داخلے کا کوئی زمینی راستہ نہیں۔۔!! اور میری اطلاعات کے مطابق یہ 12 کلومیٹر بھی سیل کئے جا چکے ہیں۔۔!! گویا غزہ والوں کے پاس سوائے مرنے کے فرار کا کوئی راستہ نہیں ہے۔۔!!

جو لوگ دُھائیاں دے رہے ہیں کہ پاکستانی فوج کو غزہ جانا چاہیئے۔۔ انکی خدمت میں عرض ہے کہ غزہ جانے کا ایک ہی راستہ ہے۔۔ جو مصر سے گزرتا ہے۔۔ اور ہمارے برادر اسلامی ملک کی حکومت نے وہ راستہ بھی بند کیا ہوا ہے۔۔

اسرائیل کی کُل آبادی بیاسی لاکھ ہےجو کہ صرف 'کراچی' کی آبادی کا تقریباً 37 فیصد بنتا ہے۔۔!! اسرائیل کے پڑوسی "مسلم ممالک" کی کُل آبادی 11 کروڑ 76 لاکھ ہے۔۔ اسرائیل کی کُل آبادی اپنے "مسلم" پڑوسیوں کا صرف 7 فیصد ہے۔۔!! آسان الفاظ میں یوں کہہ لیجئے کہ اگر صرف اسرائیل کے پڑوسی ممالک کو دیکھیں تو 100 مسلمانوں کے مقابلے میں صرف 7 اسرائیلی ہیں !!

اسکے باوجود لوگ صرف بد دُعاؤں سے کام چلانے کی کوشش کر رہے ہیں ! شاباشے جوانا
منقول

12/07/2021

دل تو سب کا ہے۔۔۔۔۔۔۔تحریر: ندیم احمد دئیو
پاکستان پیپلزپارٹی کے چئیرمین کی حالیہ تصویر نے ایک ہیجان برپا کردیا ہے۔ ہر کوئ اس تصویر کے زریعے یہ باور کرانے کی کوشش کرہا ہے کہ پاکستان میں شہزادہ کی حثیت سے گھومنے والے اس نوجوان کو امریکہ میں کسمپرسی کی حالت میں دیکھا جاسکتا ہے۔ اگر آپ بھی ایسا سوچ رہے ہیں۔۔۔۔۔۔تو غلط سوچ رہے ہیں۔۔۔۔۔۔ کیونکہ اگرچہ بلاول زرداری ایک سیاسی لیڈر ہے لیکن اس کا بھی دل چاہتا ہوگا کہ وہ آزادی کے ساتھ بغیر حفاظتی حصار کے گھومے اور کبھی اپنی زندگی اپنے حساب سے بھی جئیے اور شاید اسی طرح اپنی زندگی کو اپنے حساب سے جیتے ہوئے لی گئ ایک تصویر نے بیچارے پاکستانیوں کو بحث کا ایک نیا موقع دے دیا۔ حالانکہ میری رائے کے مطابق یہ تصویر سکے کا وہ رخ ہے جس پر ہم سب کو سوچنا چاہیے بلاول زرداری صاحب کا بھی دل چاہتا ہوگا کہ وہ بھی کبھی کبھی کراچی کی سڑکوں پر خود کار چلا کر جائے کسی کتاب گھر سے کوئ کتاب خریدے کسی ہوٹل پر چائے کافی پیتے ہوئے اس کتاب کا مطالعہ کرے اپنے لیے کچھ شاپنگ کرے کیوں کہ چاہے وہ سندہ کی حکمران جماعت کے سربراہ ہیں مگر دل اور خواہشات تو سب کی ایک جیسی ہوتی ہیں جیسے کبھی کبھی ہمارا دل حکمرانی چاہتا یے ویسے ہی کبھی کبھی حکمرانوں کا دل آزادی چاہتا ہوگا۔ مگر عوام کی محبت اور خوف سے حکمران آزادی سے گھوم پھر نہیں سکتے اور پھراپنے دل کی خواہش دیار غیر جاکر پوری کرتے ہوں گے۔ دیار غیر کیا یہ مناظر اسلام آباد میں بھی اکثر دکھائ دے جاتے ہیں حکمران سیاسی جماعتوں کے سربراہان نہ سہی مگر اپنے حلقہ انتخاب میں ہٹو بچو کی آوازوں کے ساتھ گھومنے والے منتخب نمائندگان اکثر اسلام آباد کی سڑکوں اور مارکیٹوں میں ٹہلتے دکھائ دیتےہیں۔ اگر عوام حکمرانوں سے بڑی بڑی امیدیں لگانا چھوڑدیں تو یقین کریں حلقہ انتخاب میں بھی آپ کو منتخب نمائندگان نظر آجائیں گے مگر المیہ یہ ہے جیسی رعایا ویسے حکمران یہاں ہر شخص کو اپنی اہلیت سے بڑھ کر نوکری چاہیے ہر شخص کو جائز ناجائز کام میں مدد چاہیے بیچارے سیاستدانوں کی مجبوری یہ ہے کہ وہ آپ کو دوٹوک جواب نہیں دے سکتے۔ اسی لیے میں پیپلزپارٹی کے چئیرمین کی تصویر کو اس رخ سے دیکھ رہا ہوں کہ وہ دیار غیر میں کچھ وقت خود کو دینا چاہتے ہیں اپنے دل کی آزادی سے گھومنے کی خواہش کو پورا کرنا چاہتے ہیں اگر ایسا نہ ہوتا تو یقین جانئیے سندہ کی حکمران جماعت کے لیے دنیا کے کسی بھی ملک میں چالیس پچاس گاڑیاں اکٹھی کرنا مسلہ نہیں تھا۔
تحریر: ندیم احمد دئیو

عظيم آھين اُهي عورتون جيڪي پنهنجي سينگار جي پئسن مان ڪتاب خريد ڪنديون آھين اُهي قوم ۾ شعور به آڻينديون آھين.نقل
12/07/2021

عظيم آھين اُهي عورتون جيڪي پنهنجي سينگار جي پئسن
مان ڪتاب خريد ڪنديون آھين اُهي قوم ۾ شعور به آڻينديون آھين.
نقل

12/07/2021

اُٹھ شاہ حُسینا ویکھ لے اسیں بدلی بیٹھے بھیس
ساڈی جِند نمانی کُوکدی اسیں رُلّ گئے وِچّ پردیس
ساڈا ہر دم جی کُرلاوندا ، ساڈی نِیر وگاوے اَکّھ
اساں جیوندی جانے مر گئے، ساڈا مادھو ہویا وکھ
سانوں سپّ سمے دا ڈنّگدا ، سانوں پَل پَل چڑھدا زہر
ساڈے اندر بیلے خوف دے ، ساڈے جنگل بن گئے شہر
اساں شوہ غماں وِچ ڈُبدے، ساڈی رُڑھ گئی نائو پتوار
ساڈے بولنّ تے پابندیاں ، ساڈے سر لٹکے تلوار
اساں نیناں دے کھوہ گِیڑ کے کِیتی وتّر دل دی پَئوں
ایہھ بنجر رھئی نماننڑی ، سانوں سجّن تیری سَونھ
اساں اُتوں شانت جاپدے، ساڈے اندر لگی جنگ
سانوں چُپ چپیتا ویکھ کے ، پئے اکھن لوک ملنگ
اساں کُھبے غم دے کُھوبڑے ، ساڈے لمے ہو گئے کیس
پا تانے بانے سوچدے، اساں بُندے ریندے کھیس
ہُن چھیتی دوڑیں بُلھیا ، ساڈی سولی ٹنگی جان
تینوں واسطہ شاہ عنائت دا ، نہ توڑیں ساڈا مان
اساں پیریں پا لئے کُنگرو ، ساڈی پاوے جِند دھمال
ساڈی جان لباں تے اپّڑی ، ہُن چھیتی مُکھ وکھال
ساڈے سر تے سورج ہاڑھ دا ، ساڈے اندر سیت سیال
بن چھاں ہُن چیتر رُکھ دی ، ساڈے اندر پانبڑ بال
اساں مچ مچایا عشق دا ، ساڈا لوسیا اِک اِک لُوں
اساں خُود نوں بُھلّے سانولا، اساں ہر دم جپّیا توں
ساھنوں چِنتا چِیخا چڑاھوندی، ساڈے تِڑکن لَگے ھَڈّ
پَھڑ لیکھاں برچھی دُکھ دی ساڈے سینے دیتی گَڈ
اساں تُر تُوں دُکھڑے چاگدے ساڈے لیکھیں لِکھیا سوگ
ساڈی واٹ لمیری دُکھ دی،ساڈے عُمروں لمے روگ
ساڈے ویھڑے پھوڑی دُکھ دی،ساڈا رو رو چویا نور
ایہہ اوکڑ ساڈی ٹال دے، تیرا جیوے شھر قصور
آ ویکھ سُخن دیا وارثا،تیرے جنڈیالے دی خیر
اَج پُتر بولی ماں دے پئے ماں نال رکھن وَیر
اَج ھیر تیری پئی سھکدی، اَج قَیدو چڑھیا رنگ
اَج تخت ھزارے ٹہہ گئے،اَج اُجڑیا تیرا چَنگ
اَج بِیلے ہو گئے سونجڑے، اَج سُکیا ویکھ چنا
اَج پِھرن آذُردہ رانجھڑے، اَج کھیڑے کر دے چاء
اَج ٹُٹی ونجلی پریت دی، اَج مُکے سُکھ دے گِیت
بَن جوگی دَر دَر ٹولیا، سانوں کوئی نہ مِلیا مِیت
اساں اکھرموتی رول دے اساں در در لاندے واج
کوئی لبھے ھِیر سیالڑی جیھڑی رنگے اپنا تاج
ساھڈے ہتھ پیالا زہر دا اساں ویلے دے سُقراط
اساں کَھنڈ بنادے کھار نوں ساڈھی جگ توں وکھری بات
اُٹھ جاگ فریدا سُتّیا ھُن کر کوئی تدبیر
جِند ہِجر کریرے پَھس کے اَج ہو گئی لیرو لِیر
سانوں جوبن رُتّے ویکھ کے سَبھ آکھن بابا لوگ
کِس کھویا ساڈا جوبنا سانوں لگا کیھا روگ
اساں پیڑاں دا وَنجھ پالیا سانوں دُکھاں چاھڑی پان
سانوں غم دا پینجا پِنجدا ساڈے تُنبے اُڈدے جان
اساں بِیجے رُکھ انار دے سانوں لبّے تُمے کَوڑ
اساں مرن دیھاڑ اُڈیکدے ساڈی وَدّدی جاوے سَوڑ
ساڈے سِر تے رُکھ بلور دے ساڈی تُپوں گہری چھاں
ساڈے تَنبو ساڑھے سورجے ساڈی لُوسے دھرتی ماں
ساڈی اُجڑی حالت ویکھ کے پا رحمت دی اِک چات
ساڈے سر توں اَنھی رات نوں ھُن کر سائیاں شبرات
ھُن آ باھو سُلطانیا سانوں درداں لیا لتاڑ
اَج توڑ زنجیری دُکھ دی اَج ھُو دا نعرہ مار
سانوں الف بنا دے پیاریا ساڈی مُک جائے بے دی لُوڑ
مَن مُشّکے بوٹی عشق دی سب نِکلے دل دی کوڑ
ایتھے تِڑ دے سب ایمان تے ایتھے اُڈدی عشق دی تُوڑ
جو عشق سلامت منگدا پھڑ اُس نوں لیندے نُوڑ
ساڈا تالو جاوے سُکدا ساڈی ودھدی جاوے پیاس
بَن بدل ساون ماہ دا ساڈی پوری کر دے آس
اساں اپنی قبرے آپ ہی لئے لَہو دے دیوے بال
اساں بے بُریاں دے شہر وِچ ایھہ کیتا نواں کمال
سائیں دمڑی شاہ دیا پیاریا تیرا جیوے سیف ملوک
ساڈے دیدے ترسن دید نوں ساڈے دل چوں اُٹھدی ھوک
سانوں گُڑھتی دیدے سُخن دی ساڈی کر دے صاف زبان
سانوں بُکّل وِچ لپیٹ کے ھُن بخشو عِلم گیان
اساں راتیں اُٹھ اُٹھ پِٹدے ساڈے کالجے پئے گئی سوج
اساں چَھم چَھم روندے پیاریا سانوں ھر دم تیری کھوج
اساں موہرا پِیتا سچ دا ساڈے نِیلے ہو گئے بُل
اساں رہ گئے کلّم کلّڑے ساڈا ویری ہویا کُل
ساڈے نَینِیں نِیندر رُس کے جا پُہنچی کہڑے دیس
ہَر راتیں چَھویاں مار دے ساھنوں لیف سرھانے کھیس
آ کوٹ مِٹھن دیا والیا لے جبدے ساڈی سار
ھِک تِکھڑا نین نکِیلڑا ساڈے دل تِھیں ہویا پار
سانوں چڑھیا تَیّا ہِجر دا ساڈا کر لے کوئی توڑ
سانوں بِرہن جوکاں لگیاں ساڈا لِتا لہو نچوڑ
اساں اپنے ہی گل لگ کے نِت پائیے سو سو وَیں
ساھڈی یا قسمت نوں چِمڑی اِک پُکھاں ماری ڈین
ایہنوں کِیلے منتر پھوک کے ایہنوں کڈھو دیسوں دور
ایہہ پِچھل پیری اوتری ایتھے بن بن بیٹھے حور
اَج پئے گیا کال پریت دا اَج نفرت کیتا زور
کر تتّا لوگڑپریم دا ساڈے جُسے کرو ٹکور
ساڈی سوچ نوں پیندیاں دندلاں ساڈے چل چل ھف گئے ساہ
نِت پھندے بُن بُن سُخن دے اساں خُود نوں دیندے پھاہ
ساھنوں ویلا پَچھ لگاوندا اُتے کڑیاں پاون لُون
دن راتاں مَچھ مریلڑے سانوں غم دی دلدل تُون
سانوں لڑدے ٹھونویں یاد دے ساڈا جُسا نِیل و نِیل
سانوں کُوڑے کُوڑا آکھ دے کیہہ دیئے اساں دلیل
آ تلونڈی دے بادشاہ گرو نانک جی مھاراج
توں لاڈلا بولی ماں دا تیری جگ تے رھنی واج
لے فیض فرید کبیر توں کیتا اُلفت دا پرچار
توں نفرت دے وِچ ڈُبدے کئی بیڑے کیتے پار
تُوں مان وداھیا پُرش دا تُوں ونڈیا اَت پیار
پا سچ دی چھاننی پاپ چوں تُوں لِتا پُن نتار
تیرا وسے گُرو دوالڑا تیرا اُچا ھووے ناں
دِن راتیں سِیساں دیوندی تینوں نانک بولی ماں
اے شِو کمارا پیاریا منگ ماں بولی دی خیر
اساں ٹُر پئے تیری راہ تے اساں نپّی تیری پَیڑ
تُوں چھوٹی عُمرے پیاریا کیتا عمروں وَدھ کمال
تُوں ماں بولی دا بوٹڑا لیا لہو اپنے نال پال
توں پُنے پِیر پراگڑے توں پیتی گھول رسوئنت
تیرا لِکھیا گاہ نہ کڈھدے کئی سُر دے شاہ کلونت
پا چھاپاں چَھلے پینکھڑا لا ٹِکا نَتھ پازیب
تُوں ورت کے لفظ انوکھڑے بھری ماں بولی دی جیب
تُساں سب سُچجے سجڑے رل پیش کرو فریاد
رب ماں بولی دا اُجڑیا گھر فیر کرے آباد
چل چھڈ ندیمے قادری ھُن کر دے پُر کلام
تُوں سیوک بولی ماں دا تیرا جگ تے رھنا نام

بابا غلام حسین ندیم

12/07/2021

جيئن ئي اوڀر پاڪستان ۾ سياسي ڇڪتاڻ وڌڻ لڳي تيئن ئي 6 مارچ تي ڊيلي ٽيليگراف اخبار جو خاطو، سمن ڊرنگ(Simon Dring) هوائي جهاز رستي اچي ڍاڪا پهتو.
ڊرنگ جنهن جي عمر 27 سال آهي تنهن بيان ڪيو آهي ته، ڪيئن هُو، جاسوس پارٽين، جن غيرملڪي اخبار نويسن کي ملڪ نيڪالي ڏني هئي، تن کي اکين ۾ سورمون پائي اتي ترسيو، ۽ لڙائي واري ايراضي ۾ وڃي روبرو حالتون ڏسي، اکين ڏٺو احوال لکيو.
پوءِ هو ڍاڪا مان نڪري بئنگڪاڪ پهتو ۽ لکيائين:
”گذريل هفتي، شيخ مجيب الرحمان جي پنجويھ سال پراڻي آزادي جي هلچل دٻائڻ لاءَ، پاڪستاني فوج ڍاڪا ۾ وارد ٿي، ان ڏينهن هڪدم مڙنس پرڏيهي اخبار نويسن کي اچي انٽرنيشنل هوٽل ۾ بند ڪيو ويو، ۽ اتان ئي انهن کي ڪراچي موڪليو ويو.
البتہ مون هوٽل جي ڍت تي لڪي پاڻ کي نظربند ٿيڻ کان بچايو، پوءِ فوج ڪيترين ڪوششن جي باوجود ٻن غيرملڪي اخبار نويسن ، هڪ مان ۽ ٻيو ائسوسيئيٽڊ پريس فوٽو گرافر مچل لارينٽ(Michael Laurent) کي هٿ ڪري نه سگهي، پوءِ مون وڏي پئماني تي ٻرندڙ شهر جو گشت ڪيو ۽ ٿڏي تي پاڪستان جي حڪومت جو ڪرايل اهو قتل عام ڏٺو، جنهن کي هوءَ لڪائڻ جا جتن ڪري رهي آهي.
ڪالهه مان تلاشي وٺندڙ آفيسرن کان پاڻ بچائي اولهه پاڪستان ڏانهن ويندڙ جهاز ۾ چڙهڻ ۾ ڪامياب ٿي ويس، منهنجا ڪپڙا لهرايا ويا، منهنجي سامان جي ذري پرزي جي چڪاس ڪئي وئي، پر پنهنجا لکيل نوٽ بئنگڪاڪ تائين صحيح سلامت کڻي اچڻ ۾ مونکي ڪاميابي حاصل رهي، ۽ انهن ئي نوٽس مان پنهنجي هي رپرٽ پيش ڪري رهيو آهيان.

#رپورٽ
(لنڊن ڊيلي ٽيليگراف 30 مارچ، 1971 ع)

اڄ ڍاڪا خدا ۽ متحد پاڪستان جي نالي ۾ دٻيل ۽ حراسيل شهر آهي. چوويهن ڪلاڪن جي پاڪستاني لشڪر جي وحشي ۽ بي رحم بمباري ڪري ست هزار ماڻهو موت جو شڪار ٿي چڪا آهن ۽ پاڙن جا پاڙا زمين دوز ٿي ويا آهن، ۽ اوڀر پاڪستان جي آزادي جي جنگ جوڪٺورتا سان خاتمو آندو ويو آهي.
فوجي حڪومت جي سربراهه صدر يحيٰ خان جي انهي دعويٰ جي باوجود ته حالتون معمول تي آهن، هزارين لکين ماڻهو ٻهراڙي طرف ڀڄي رهيا آهن; شهرن جا رستان ويران ۽ سنسان آهن، ۽ پرڳڻي جي ٻين حصن ۾ خونريزي جاري آهي.
پر ان ۾ شڪ ناهي ته فوج جو وڏن شهرن تي ذري گهٽ پورو قبضو ٿي چڪو آهي، ۽ اتي ماڻهن جو مقابو نه هئڻ برابر آهي، انهي هوندي اڃان به معمولي ڇيڙ ڇاڙ يا گرٻڙ تي ماڻهن تي گوليون هلايون ٿيو وڃن، ۽ اڃان به انڌا ڌنڌ عمارتون ساڙيون ٿيون وڃن.
صاف نظر اچي رهيو آهي ته فوج اوڀر پاڪستان جي ساڍا ست ڪروڙ بنگالي آبادي تي پنهنجو ڌاڪو ڄمائڻ لاءِ هڙئي حيلا هلائڻ جو پختو ارادو ڪري چڪي آهي.
اهو ٻڌائڻ ناممڪن آهي ته ان ڪاروائي ۾ هڪ ڏينهن اندر ڪيترن بيگناهن جون حياتيون ضائع ٿيون، پر جيڪي اطلاع پهچي رهيا آهن تن مان اندازو ٿئي ٿو ته وڏن شهرن جهڙوڪ چٽاگانگ ، ڪوميلا، جيسور ۽ ڍسڪا ۾ مئلن جو تعداد پندرهن هزار آهي.
البتہ فوجي ڪارواين جي هيبت ۽ هولناڪي جو پورو پورو اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته شاگرد پنهنجي بسترن ۾ مئل ، ڪاسائي پنهنجي دڪانن ۾ ڪٺل، ضاعفن ۽ ٻارن جا گهرن ۾ سڙيل لاش، هندن جا هجوم جا هجوم گهرن کان ٻاهر ڪڍي ميدان تي گولين جا نشانا بنيل، بزاريون ۽ مارڪيٽ سڙي ۽ ڊهي پٽ تي پيل؛ ۽ اهڙي وايو منڊل ۾ مکيہ شهرن جي مڙني عمارتن مٿان پاڪستان جو جهنڊو جهولي رهيو هو.
هالي ته بنگالي بغاوت مڪمل طرح ختم ٿيل ڏسجي ٿي. شيخ مجيب کي فوج جي حراست ۾ ڏنو ويو، ۽ عواي ليگ جا گهڻو ڪري سڀ چوٽي جا اڳواڻ گرفتار ٿي چڪا آهن.
هچل جي مکيه اڳواڻن مان هڪڙا پڪڙجي ويا آهن ۽ ٻي صتل ٿي چڪا آهن. ٻه وڏيون اخبارون، جي شيخ جي تحريڪ جي پٺڀرائي ڪنديون هيون تن کي ناس ڪيو ويو آهي.
پر 25 مارچ جي رات تي جيئن ئي ٽئنڪون گهڙ ههاٽ ڪندي ڍاڪا ۾ گهڙيون، ته پهريون نشانو ٿيا شاگرد.
ڍاڪا تي ڪاهه ۾ ٽي پلڻون استعمال ڪيون ويون
هڪڙي ٽئنڪن واري، ٻي توبخاني پلٽڻ ۽ ٽين پيدل پلٽڻ. هنن رات جو ڏهين بجي ڇاوڻي ڇڏي ۽ يارهين بجي گوليبازي شروع ٿي وئي، گولين جو پهريون شڪار ٿيا اهي ماڻهو جي جلدي جلدي ۾ اونڌيون ٿيل موٽرن، وڻن جي ٿڙن، فرنيچر ۽ وڏين پائيپن سان رستي تي رڪاوٽون کڙيون ڪري رهيا هئا.
شيخ مجيب کي ٽيليفون تي چتاءُ ڏنو ويو ته ڪجهه ٿيڻ وارو آهي، پر هن پنهنجو گهر ڍڏڻ کان بابري واري، هن جواب ڏنو ته جيڪڏهن مان لڪي ويندس ته مونکي ڳولڻ لاءِ سڄو ڍاڪا جو شهر ساڙي ڇڏيدا.
شاگردن کي به خبردار ڪيو ته فوج اچي پيئي ، پر بچيل شاگردن مانڪن ٻڌايو ته هنن سمجهيو ته وڌ کان وڌ گرفتار ڪيو ويندو ، فوج جو هڪڙو دستو آمريڪا جي ڏنل ايم _ 24 ٻي مهاڀاري وارين ٽئنڪن جي اڳواڻي ۾ اڌ رات ڌسري سڌو ڍاڪا يونيورسٽي تي چڙهائي ڪري آيو. هن فوج جي برٽس ڪائونسل لئبريري جي عمارت تي قبضو ڪيو ۽ ان کي مورچو بنائي اتان هاسٽل کي ٽارگيٽ ڪيو.
هن اوچتي حملي ڪري اقبال هاسٽل تي سمهيل ٻه سؤ شاگرد اجل جو شڪار ٿي ويا، بم گولا عمارت جا ٽڪرا ٽڪرا ڪندا رهيا ۽ مشين گنون درن شيشن ۽ شاگردن جا سينا چيرينديون رهيون. هن هاسٽل ۾ فوجي تنظيم وارا ۽ حڪومت جي مخالف يونين وارا شاگرد رهندا هئا.
ٻه ڏينهن پوءِ پڻ ڀسم ٿيل ڪمرن ۾ سڙيل شاگردن جا لاش دُکي رهيا هئا، ٻيا لاشا ٻاهر ٽڙيل پکڙيل هئا ۽ ڪيترائي پاسي وري ڍنڍ ۾ تري رهيا هئا، هڪ آرٽس جو شاگرد پنهنجي کٽ تي ٽنگو ٽيڙيل حالت ۾ مئو پيو هو.
ست استاد پنهنجي ڪواٽتن ۾ ختم ٿيا پيا هئا، هڪ ٻارهن ڀاتين جو ڪٽنب ، جنهن نوڪرن جي ڪواٽر ۾ وڃي پناهه ورتي هئي، تنهن کي گوليون هڻي پروڻ ڪيو ويو.
فوج ڳچ لاشا اتان کڻائي وئي هئي، اتي فقط ٽيهه لاشا موجود هئا، پر رت جا تلاءُ ڏسي ماڻهو سمجهي ٿي سگهيو ته ايترو رت رڳو ٽيهه لاشن مان نه وهيو آهي.
ٻي هاسٽل ۾ شاگردن جي لاشن کي تڪڙ ۾ کوٽيل گهڻ لاشي قبر ۾ پوريو ويو ۽ ان مٿان ٽئنڪون هلائي ميدان ڪيو ويو.
يونيورسٽي آس پاس رهندڙ ماڻهو پڻ گولن ۽ گولين بُک بنيا، ۽ ريلوي لائين سان لاڳو ڀونگيون ڀسم ۽ جهڳا جهڻ ڪيا ويا.
فوجي پهريدارن پاسي واري مارڪيٽ ايراضي کي تباه ڪري ڇڏيو. دڪانن جي مالڪن کي ننڊ ۾ ئي ماريو ويو، ٻه پوءِ جڏهن ماڻهو ان ايراضي ۾ وڃي سگهيا تڌهن ڏٺو ويو ته ڪيترائي دڪاندار ائين پيا هئا ڄڻ ته ننڊ ۾ آهن، ۽ هنن جي مٿا کٿا ڍڪيل آهن.
شهر جي ساوئي حصي ۾ ڍاڪا ميڊيل ڪاليج تي ٽئنڪ مار توبن سان حملو ڪيو ويو، جنهن ڪري هڪڙي مسجد به بري طرح ڀڄي ڀري پيئي.
جنهن وقت ۾ وقت يونيورسٽي تي حملو ٿي رهيو هو ، ان وقت لشڪر جا ڪي دستا ، شهر جي ٻئي ڀر اوڀر پاڪستان جي پوليس جي راجا باغ واري هيڊ ڪوارٽر تي چڙهائي ويا،
پهرئين ٽئنڪن گوليون وسايون ۽ پوءِ وج اڳتي وڌي، آتشي گولا اڇلي ماڻهن جي رهڻ وارين جاين کي زمين دوز ڪيو ويو.
سامهون رهندڙ پاڙي وارا به اهو ڪونه ٻڌائي سگهيا ته ڪيترن انسانن جو خون ٿيو، پر عام رايو اهو ئي هو ته اتي رهندڙ يارهن سئو پوليس جي ماڻهن مان شايد ئي ڪو قسمت سان بچي نڪتو هجي.
ساڳئي وقت لشڪر جا ٻيا جٿا مجيب جي گهيرو کي گهيرو ڪري ويا ، رات جي هڪ بجي کان ٿورو اڳ هن ڪنهن پڇندڙ کي ٻڌايو ته ”مون تي ڪنهن به وقت چڙهائي ٿئي. ان ڪري مون پنهنجو خاندان ۽ ٻيا،ڪنهن محفوظ جڳهه ڏي موڪلي ڇڏيا آهن، فقط نوڪر ۽ پهريدار ساڻ آجن.“
پوءِ شيخ جي هڪ پاڙيسري کان معلوم ٿيو ته هڪ لڳي ڏهين منٽ هڪ ٽئنڪ ، جيپ ۽ سپاهين جون ڀيل ڪيتريون ئي ٽرڪون شيخ جي گهر مٿا هوائي فائر ڪنديون سهڙيون.
گهر جي ٻاهران هڪڙي فوجي عملدار زور سان رڙ ڪري چيو ”شيخ توکي اچڻ گهرجي.“
شيخ هڪدم ٻاهر نڪري وراڻيو ” هائو مان تيار آهيان، توهان کي گوليون ڇوڙڻ جي ڪا ضرورت ڪانه هئي ، مون کي ٽيليفون ڪيو ها پوءِ به هليو اچان ها.“
پوءِ اهو عملدار شيخ صاحب جي باغيچي ۾ گهڙي ويو ۽ شيخ کي چيائين توکي گرفتار ڪيو ٿو وڃي.“
پوءِ شيخ مجيب کي سندس نوڪرن ۽ نگهبانن سميت وٺي ويا. هڪڙي نگهبان ان فوجي آفيسر سان ڪجهه کهرو ڳالهيو ته ان کي بري طرح سان ماريو ويو.
جيئن ئي شيخ صاحب کي شايد فوجي هيڊ ڪواٽر ڏانهن نيو ويو ته فورن پٺيان سپاهي هن جي گهر ۾ ڪاهي پيا ۽ سڀ ڪاغظ پٽ هٿ ڪري کڻي ويا، گهر جي هر شيء کي پرزا پرزا ڪيائون ، باغيچي جي در کي تالو هنيائون، ۽ آزاد بنگلاديش جي سائي، پيلي ۽ ڳاڙهي جهنڊي کي گوليون هڻي ڪيرايائون ۽ پوءِ هليا ويا.
26 تاريخ صبح جو ٻين بجي شهر ۾ هر هنڌ باهيون ئي باهيون نظر اچي رهيون هيون. فوج يونيورسٽي ۽ ان جي آس پاس واري ايراضي تي قبضو ڪري چڪي هئي. ۽ هينئر باقي بچيل شاگردن کي ڳولي ڳولي گوليون هڻي ماري رهي هئي، ساڳي ئي وقت آزاد بنگلاديش جا جهنڊا لاهي انهن جي جاءِ تي پاڪستان جا جهنڊا چاڙهي رهي هئي.
اڃان به ڪن هنڌن تي زبردست گولاباري ٿي رهي هئي ، پر هونء ظاهري طرح لڙائي جو زور گهٽ ٿيندو ٿي ويو. انٽرڪانٽينينٽل هوٽل جي سامهو ڍاڪا جي اخبار پيپل(People) جي خالي آفيس ۽ ڀر وارن گهرن کي ناس ڪرڻ ۾ فوج مصروف هئي، اتي موجود هڪ اڪيلي چوڪيدار کي ولين سان ماريو ويو،.
پرهه فٽي کان ٿورو اڳ گوليبازي گهڻي قدر ختم ٿي وئي هئي، ۽ جيئن ئي سج ڪني ڪڍي تيئن شهر تي هو عجيب ڊيڄاريندڙ ماٺ ڇائنجي وئي، فقط ڪانون جي ڪان ڪان ۽ وقتي سپاهين جي ٽولي جي لنگهڻ ڪري بوٽن جو آواز.
پر قهر اڃان پوءِ ٿيڻو هو، ئنجهد جو بنا ڪنهن چتاء جي فوج جا دستا پراڻي شهر جي ور وڪڙ کائيندڙ گهٽين طرف وڌڻ لڳا، هن ٽڪري ۾ ڏهه لک کن ماڻهو رهن ٿا ۽ جي شيج صاحب جا پڪا پوئلڳ آهن ، پوءِ لاڳيتو يارهن ڪلاڪ هن آبادي کي نيست ۽ نابود ڪرڻ لاءِ ڪاروائي ڪئي وئي.
انگريزي روڊ، فرنچ روڊ، نار بزار ، سٽي بزار ... بي معنيٰ نالا پر هزارين انسانن جو اجهو ... تن کي باهيون ڏئي ڀسم ڪيو ويو.
فرينچ روڊ ۽ نيار فزار واري ايراضي ۾ رهندڙ ٻڍڙي ٻڌايو ” اوچتو ئي اوچتو سپاهي گهٽي ۾ ظاهر ٿيا ۽ هڪدم هڙني گهرن کي باهيون ڏيندا ساڙيندا ويا.“
سپاهين جي پهرئين جٿي پٺيان ٻئي جٿي جي هٿن ۾ پئٽرول جا دٻا هئا. جن ماڻهن ڀڄڻ جي ڪوشش ٿي ڪئي تن کي گوليون هڻي ماريو ٿي ويو، جيڪي بيٺا ٿي رهيا انهن کي جيئري ئي جلايو ٿي ويو، ٻن ڪکاڪن اندر اٽڪل ست سئو مرد عورتون ۽ ٻارڙا ماريا ويا .
ساڳي ڪار ٽن ٻين پاڙن سان به ڪئي وئي ، هرهڪ جي ايراضي اڌ چورس ميل کن هئي،.
سپهي مئل ماڻهن جي لاشن سان ٽرڪون ڀريندا اڳتي ٻيو حملو ڪرڻ لاءَ اڳتي ٿي وڌيا، پر پراڻي شهرن جي پوليس چونڪين تي به چڙهائي ڪئي وئي.
هڪڙو پوليس اندپيڪٽر جو هنن ڊنل ۽ سڙيل گهٽين ۾ وائڙن وانگر ٿي گهميو، تنهن چيو منهنجي حد ۾ 240 پوليس وارا آهن پر هن محل تائين صرف ٽيهه پوليس نوجوان ڳولي سگهيو آهيان... پر ٽيهه ئي مئل آهن.
هن ساري ڪاروائي جو وڏي ۾ وڏو ڪوس ڍاڪا جي پراڻي ڪوس هندو پاڙي ۾ ٿيو آهي، اتي هندن کي گهرن مان سڏي هڪ هنڌ هجوم جي هجوم کي گولين جو نشانو بنايو ويو، پڇاڙي ۾ هن ايراضي کي به باهيون ڏئي زمين وز ڪيو ويو .

ڪتاب : جيڪي بنگال سان ٿيو
ليکڪ : رسول بخش پليجو
چونڊ : عاشق سنڌي
نوٽ: ان رپورٽ جو باقي ڳچ حصو اوهان سنگت سان ٻئي دفعا ونڊ ڪبو..

Address

Karachi

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Peace And Tolerance posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category