Polski Związek Bibliotek powstał jako stowarzyszenie, w 1999 roku, z inicjatywy Jana Krajewskiego - dyrektora Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chełmży oraz grupy dyrektorów polskich bibliotek publicznych. Celem stowarzyszenia jest konsolidacja polskich bibliotek i reprezentowanie ich wobec władz parlamentarnych, rządowych i samorządowych, zmierzanie do poprawy funkcjonowania polskich
bibliotek, w szczególności poprzez:
podejmowanie działań zmierzających do pogłębiania w świadomości i opinii publicznej wiedzy o potrzebach i warunkach działania bibliotek w Polsce,
opracowanie projektów i prowadzenie badań z zakresu bibliotekarstwa,
kierowanie wniosków prawnych, organizacyjnych i finansowych do organów stanowiących prawo biblioteczne oraz organizatorów instytucji kultury,
wspieranie inicjatyw promujących książkę i czytelnictwo,
popieranie wprowadzenia nowoczesnych technik informacyjnych,
inicjowanie współpracy bibliotek oraz innych instytucji i organizacji związanych z książką, prowadzenie działalności wydawniczej. Istotnym osiągnięciem PZB jest wpływ na zapis w ustawie o bibliotekach o zakazie łączenia bibliotek z innymi instytucjami kultury a w 2010 roku uzyskanie gwarancji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na wprowadzenie zabezpieczeń ustawowych gwarantujących polskim bibliotekom stabilność i podmiotowość. Polski Związek Bibliotek jest inicjatorem powszechnej mobilizacji polskich bibliotek w obronie samodzielnosci bibliotek i walce z zapisami projektu ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalnosci kulturalnej z 1999 roku. W wyniku protestu bibliotek i trwajacego 3 lata sporu z rządem a później parlamentem jedynie biblioteki wywalczyły zapis ustawowy zabezpieczający je przed samodzielnym włączeniem do nowych samorządowych instytucji kultury.