Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków

Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku

Ma 115 lat i wciąż niestrudzenie odmierza czas – zegar w budynku sopockiego magistratu przy ul. Kościuszki 25/27.Orygina...
25/08/2026

Ma 115 lat i wciąż niestrudzenie odmierza czas – zegar w budynku sopockiego magistratu przy ul. Kościuszki 25/27.

Oryginalny mechanizm zegara rzadko można oglądać z bliska – nawet gdy budynek urzędu działał (obecnie czeka na rozpoczęcie prac remontowych), nie był zbyt często udostępniany gościom urzędu.

🏫 Na obudowie mechanizmu zegara znajduje się tabliczka znamionowa „Ed. Korfhage & Söhne, Buer i. Hann”. Siedziba firmy znajdowała się właśnie w Buer koło Melle, w Dolnej Saksonii. Rodzina Korfhage zajmowała się zegarmistrzostwem w Buer już od początku XIX wieku, a Eduard Korfhage rozwinął produkcję zegarów wieżowych. Około 1880 r. właściciel firmy opracował rozwiązanie nazwane „Konstante Kraft” (rozwiązanie mechaniczne mające zapewnić zegarowi stałą siłę napędową mechanizmu chodu, niezależnie od tego, jak bardzo opuszczone są ciężary napędowe), za które w 1883 r. firma otrzymała złoty medal na wystawie światowej w Amsterdamie. Około 1910 r. firma produkowała również elektryczne urządzenia do naciągu mechanicznych zegarów wieżowych.

Co ciekawe, publikacje dotyczące historii sopockiego ratusza nie poświęcały wiele miejsca samemu zegarowi. W Archiwum Państwowym w Poznaniu znajduje się teczka dotycząca ratuszowego zegara, opisana jako „Wiederherstellung des Rathauses. Ausführung der Turmuhren, Zifferblätter, Spielwerk”, czyli „Remont ratusza. Wykonanie zegara ratuszowego, tarczy zegarowej i mechanizmu”.

📖 Sopocki ratusz oficjalnie rozpoczął działalność 16 stycznia 1911 r. Powstał według projektu miejskiego architekta Paula Puchmüllera w miejscu dawnej willi. W okresie międzywojennym ratusz mieścił nie tylko władze miejskie. W budynku działały m.in. gabinet burmistrza, rada miejska, policja, kasa oszczędnościowa, urząd stanu cywilnego, biblioteka, urząd budowlany i wydział mierniczy.

W 1936 r. budynek przeznaczono na siedzibę NSDAP okręgu Sopot–Oliwa, a w 1941 r. część piwnic zaadaptowano na schrony przeciwlotnicze. Po zakończeniu wojny, od kwietnia 1945 r. do końca 1946 r., sopocki ratusz pełnił także funkcję siedziby urzędu wojewódzkiego. W 1958 r. stał się siedzibą Urzędu Miasta Sopotu.

📄 Do rejestru zabytków budynek ratusza trafił w 2017 roku.

📷M.Tymiński/WUOZ w Gdańsku

Bardzo ciekawe znalezisko w Pruszczu Gdańskim ❗Podczas prac ziemnych przy zabytkowym budynku Powiatowej i Miejskiej Bibl...
12/08/2026

Bardzo ciekawe znalezisko w Pruszczu Gdańskim ❗

Podczas prac ziemnych przy zabytkowym budynku Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej przy ul. Wojska Polskiego znaleziono kamień z wyrytym gmerkiem - znakiem własnościowym o prostej, geometrycznej kompozycji (linie, strzały, krzyże, runy), którą znakowano dobytek, narzędzia, dokumenty czy nagrobki, potwierdzając własność lub tożsamość np. rodu.

Znalezisko waży około 300 kilogramów. Ktoś, najprawdopodobniej praworęczny, pomiędzy wczesnym średniowieczem a początkiem epoki nowożytnej wykonał na nim krzyż.

Naszego "bohatera" odkrytego pod płytką podmurówką płotu z lat 70. XX wieku, wcześniej najprawdopodobniej przeniesiono z innego miejsca jako podwalinę pod pierwotne ogrodzenie XVIII wiecznej pastorówki - dziś biblioteki. To najstarszy budynek mieszkalny w Pruszczu Gdańskim, do rejestru zabytków trafił w 1962 roku.

Niewykluczone, że kamień pochodzi z cmentarza, do XIX wieku znajdującego się po drugiej stronie ulicy. Może też być dawnym kamieniem granicznym.

O odkryciu poinformowali nas urzędnicy UM w Pruszczu Gdańskim. Wydział ds. zabytków archeologicznych naszego urzędu przeprowadził oględziny 🕵 - kamień pozostanie na razie na terenie biblioteki. Gdzie docelowo trafi? O tym zdecyduje PWKZ Dariusz Chmielewski.

Miasto Pruszcz Gdański
Dawny Pruszcz Dom Wiedemanna - Krótka 6

📷 Kamień, budynek biblioteki, wejście na cmentarz od strony kanału rzeki Raduni, oraz kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, przy którym znajdowała się nekropolia.

Radość, duma, szacunek - modernistyczne centrum Gdyni na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO ❗😀💐"Wczesnym rankiem z nie...
27/07/2026

Radość, duma, szacunek - modernistyczne centrum Gdyni na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO ❗😀💐

"Wczesnym rankiem z niedzieli na poniedziałek (26/27 lipca) Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO oficjalnie uznał modernistyczne centrum Gdyni za dobro o wyjątkowym znaczeniu dla całego świata. Dokładniej: za dobro posiadające Wyjątkową Uniwersalną Wartość (czyli tzw. Outstanding Universal Value – z j. ang.), co jest najważniejszym warunkiem wpisu" i informuje portal gdynia.pl.

"Międzynarodowe grono ekspertów, które obradowało w koreańskim Busan przez ostatni tydzień dokładnie przyjrzało się gdyńskiemu, uzupełnionemu wnioskowi (przypomnijmy, że modernistyczne Śródmieście było jedynym polskim kandydatem do wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa) i potwierdziło, że Gdynię wyróżniają cechy niespotykane w innych miastach z podobną architekturą".

Układ urbanistyczny Śródmieścia Gdyni od 2007 roku znajduje się w rejestrze zabytków, a w 2015 roku zyskał status Pomnika Historii.

Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO (World Heritage List, WHL), to prestiżowy i najbardziej znany na świecie zbiór budynków, zabytków i tradycji, które zachowują historię dla następnych pokoleń.

To pierwsza polska pozycja na Liście WHL obejmująca architekturę modernistyczną całego zespołu urbanistycznego. Do tej pory znalazło się na niej 17 obiektów z Polski. Woj. pomorskie na Liście UNESCO Gdynia reprezentuje teraz razem z zamkiem w Malborku.

Gratulujemy ‼ ❤

📷B. Ponikiewski, M. Sałatowski / Gdynia

Człowiek, który życie poświęcił zabytkom i historii. Wiesław Stępień to archeolog, etnograf, konserwator zabytków, pasjo...
22/07/2026

Człowiek, który życie poświęcił zabytkom i historii. Wiesław Stępień to archeolog, etnograf, konserwator zabytków, pasjonat fotografii i historii wciąż niepoznanych.

Na wniosek Zarządu Głównego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków, za zasługi w upowszechnianiu i ochronie kultury, Wiesław Stępień decyzją Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej odznaczony został odznaką honorową "Zasłużony dla Kultury Polskiej" 🏅. Aktu dekoracji dokonała Wojewoda Pomorska Beata Rutkiewicz. Nasz urząd reprezentowała Zastępca PWKZ Bogumiła Wantoch-Rekowska.

Ciekawostka 👉 p. Stępień od 1994 roku jest właścicielem jednego z najstarszych domów kaszubskich w regionie, chaty mieszkalno- gospodarczej w Swarzewie z końca XVIII wieku. Ten unikatowy dom, do rejestru zabytków trafił w 1985 roku.

Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków Zarząd Główny
Pomorski Urząd Wojewódzki
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

📷M.Tymiński/WUOZ w Gdańsku

Prace archeologiczne przy ul. Jaglanej w Gdańsku odkryły drewnianą podłogę dawnego spichlerza oraz próg, który okazał si...
16/07/2026

Prace archeologiczne przy ul. Jaglanej w Gdańsku odkryły drewnianą podłogę dawnego spichlerza oraz próg, który okazał się fragmentem portalu, według wstępnych ocen, prawdopodobnie z połowy XV wieku. Widoczny jest na nim napis "Maria", ornamenty oraz gmerk (osobisty lub rodowy znak własnościowy, którym w dawnych czasach oznaczano m.in. przedmioty czy budowle). Być może historykom uda odkryć się, gdzie znajdował się pierwotnie, zanim stał się częścią progu przy wejściu do spichlerza.

📷ArcheoScan Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska, M.Tymiński/WUOZ w Gdańsku

Jedna z naszych ostatnich kontroli - Szaniec Jezuicki w Gdańsku.Zabytkiem od 2014 roku opiekuje się Stowarzyszenie Motoc...
13/07/2026

Jedna z naszych ostatnich kontroli - Szaniec Jezuicki w Gdańsku.

Zabytkiem od 2014 roku opiekuje się Stowarzyszenie Motocyklowe Cruiseriders MC Poland Chapter Gdańsk — teren pozostaje formalnie w zasobach Gdańskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych, a miasto użycza go stowarzyszeniu nieodpłatnie.

Tegoroczna kontrola wypadła pozytywnie 👍

Od 2014 roku motocykliści z Cruiseriders systematycznie porządkują i remontują fort — wywieźli setki worków śmieci, odnowili instalację elektryczną i wodną oraz jedną z kaponier.

Mimo to obiekt wciąż wymaga wielomilionowych nakładów, a miejskie plany rewitalizacji (do 2030 r.) na razie nie obejmują jego odnowy.

📖 Szaniec Jezuicki (niem. Jesuiterschanze) to zabytkowy fort trapezowy przy ul. Kolonia Anielinki na Starych Szkotach założony przez Prusaków w 1829.

W forcie stacjonował pułk piechoty aż do demilitaryzacji twierdzy gdańskiej w 1920 r., a w czasie II wojny światowej zainstalowano na tam baterię przeciwlotniczą osłaniającą miasto od południa.

Podczas walk w 1945 r. część obiektów uległa zupełnemu zniszczeniu. Po wojnie ocalałe budowle popadały w zapomnienie (w pomieszczeniach szańca hodowano m.in. kury i pieczarki).

W rejestrze zabytków Szaniec Jezuicki figuruje od 1968 roku.

📷M.Tymiński/WUOZ w Gdańsku

Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków co tydzień uczestniczy w radzie budowy mostu tczewskiego. Podczas tych cykliczn...
06/07/2026

Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków co tydzień uczestniczy w radzie budowy mostu tczewskiego. Podczas tych cyklicznych spotkań z udziałem wszystkich podmiotów zaangażowanych w projekt, omawiane są wszystkie kwestie związane z tym wymagającym remontem. 🏗️.

W czasie ostatniego spotkania z udziałem PWKZ omawiano m.in. montaż okładzin na przyczółkach mostu od strony Tczewa, sposób demontażu i przeniesienia powojennych przęseł konstrukcji, a także propozycje projektowe odtworzenia przęseł od strony Lisewa. Podczas remontu zachowane zostaną fragmenty mostu, na których widać ślady działań w czasie II wojny światowej.

📷Dariusz Chmielewski PWKZ

Wpisaliśmy do rejestru zabytków 📃 historyczne przedmieście południowe Gdańska obejmujące układ urbanistyczny Oruniwraz z...
03/07/2026

Wpisaliśmy do rejestru zabytków 📃 historyczne przedmieście południowe Gdańska obejmujące układ urbanistyczny Oruni
wraz z reliktami dawnych układów ruralistycznych Oruni i Starych Szkotów.

Co chronimy i dlaczego? Pełna treść decyzji wraz z załącznikami graficznymi w pierwszym komentarzu.

📷M.Tymiński/WUOZ w Gdańsku

📢  Kilka dni temu okazała się książka Niny Herzberg-Zielezińskiej i Radosława Kamińskiego pt. „Dwory i pałace Pomorza – ...
24/06/2026

📢 Kilka dni temu okazała się książka Niny Herzberg-Zielezińskiej i Radosława Kamińskiego pt. „Dwory i pałace Pomorza – Powiat Wejherowski”.

Powiat wejherowski to kraina, w której historia Pomorza zapisała się nie tylko w kronikach, lecz także w murach dawnych rezydencji, parkowych alejach i folwarcznych dziedzińcach. Przewodnik Dwory i pałace Pomorza: powiat wejherowski przedstawia 78 zachowanych dworów i pałaców - od obiektów starannie odrestaurowanych i pełniących dziś funkcje hoteli, restauracji czy instytucji publicznych, po dawne siedziby ziemiańskie zamienione na mieszkania, opuszczone budynki i rezydencje w stanie ruiny… Co ciekawe, 20 z nich znajduje się na terenie gminy Choczewo. 📖👍

Autorzy prowadzą czytelnika przez historię majątków północnych Kaszub, opisując ich właścicieli, losy po 1945 roku, przemiany architektoniczne oraz obecny stan zachowania. W książce znalazły się zarówno znane pałace, jak i miejsca rzadko pojawiające się w popularnych opracowaniach, często ukryte wśród drzew, na uboczu wsi lub w krajobrazie dawnych folwarków. To przewodnik dla miłośników historii, zabytków i lokalnych odkryć. Łączy rzetelną dokumentację z opowieścią o świetności, upadku i odradzaniu się dawnych rezydencji. Zachęca, by ruszyć w teren i zobaczyć, jak wiele śladów ziemiańskiego Pomorza wciąż istnieje w powiecie wejherowskim.

🙋‍♀️🙋 Spotkanie autorskie promujące przewodnik "Dwory i Pałace Pomorza. Powiat wejherowski" odbędzie się 26.06.2026 (piątek)o godz. 18:00 w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

Patronat nad publikacją objął Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Dwory i Pałace Polski
Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie

Bardzo ciekawe znalezisko❗W czasie legalnych poszukiwań odnaleziono...Miecz 🗡️. Wykonany brązu. Datujemy go na V okres e...
17/06/2026

Bardzo ciekawe znalezisko❗W czasie legalnych poszukiwań odnaleziono...

Miecz 🗡️. Wykonany brązu. Datujemy go na V okres epoki brązu ok. 900-700 p.n.e.

Na terenie Nadleśnictwa Gdańsk odnalazł go p. Marcin Wiśniewski, detektorysta, którego poznaliśmy przy okazji odkrycia skarbu z epoki brązu, również w gdańskich lasach. Panu Marcinowi po raz kolejny gratulujemy i dziękujemy za wzorową współpracę z urzędem 👍.

Po zgłoszeniu odkrycia pracownicy naszego Wydziału ds. Zabytków Archeologicznych podjęli znalezisko z zastosowaniem metodyki archeologicznej we współpracy ze znalazcą.

Co ciekawe, nie jest to pierwsze znalezisko z terenów dzisiejszego Nadleśnictwa Gdańsk. W latach 20 XX w. na terenie torfowiska w Rynarzewie odkryto dwa miecze antenowe wykonane z brązu.

Zabytki trafiły wówczas do Muzeum Prowincjonalnego w Gdańsku. Zaginęły w trakcie II wojny światowej.

O przekazaniu "naszego" miecza do placówki muzealnej zdecyduje PWKZ Dariusz Chmielewski.

Na 📷 akcja wydobycia zabytku.
Fot.WUOZ w Gdańsku

Adres

Ulica Dyrekcyjna 2-4
Gdansk
80-852

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 07:45 - 15:45
Wtorek 07:45 - 15:45
Środa 07:45 - 15:45
Czwartek 07:45 - 15:45
Piątek 07:45 - 15:45

Telefon

+48583016267

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków:

Skróty

Udostępnij