Wieża książęca w Siedlęcinie / Ducal tower in Siedlecin (Poland)

Wieża książęca w Siedlęcinie / Ducal tower in Siedlecin (Poland) PL Zapraszamy do odwiedzenia XIV-wiecznej książęcej wieży mieszkalnej, w której zachowały się malowid ENG We invite you to visit the 14th cent.
(266)

PL Zapraszamy do odwiedzenia XIV-wiecznej książęcej wieży mieszkalnej, w której zachowały się jedyne na świecie malowidła z legendą o Lancelocie z Jeziora. ducal tower house with unique arthurian wallpaintings inside - the only in the world, presenting the story of sir Lancelot of the Lake.

AKTUALIZACJA:Dziękujemy za deklaracje pomocy i słowa wsparcia. Właśnie zakupiliśmy (okazyjnie) takie samo palenisko i je...
13/08/2026

AKTUALIZACJA:
Dziękujemy za deklaracje pomocy i słowa wsparcia. Właśnie zakupiliśmy (okazyjnie) takie samo palenisko i jest szansa, że dotrze do nas na początku warsztatów. Pozdrawiamy wszystkich (poza złodziejami).

Okradziono nas!
Dziś w nocy ktoś ukradł palenisko do jednej z naszych kuźni, które przygotowujemy na obóz dla wolontariuszy (ważyło 100 kg, więc raczej nie zrobiła tego jedna osoba). W niedzielę przyjadą do nas ludzie poświęcić swój czas na działania na rzecz wieży - zaplanowaliśmy warsztaty kowalskie i ciesielskie, a jednym z efektów będą nowe ławy dla turystów oglądających malowidła.
Musimy szybko znaleźć zastępcze palenisko, bo w to, że złodziei ruszy sumienie, nie wierzymy. Prosimy o sygnał kogoś, kto mógłby nam pożyczyć/podarować/sprzedać palenisko jak na obrazku (pochodziło z demobilu wojska).
Prosimy udostępniajcie!!!

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 7️⃣ / 7️⃣ - Warsztat dendrochronologaOstatnie z pięter wieży, a w zasadzie jej...
08/08/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 7️⃣ / 7️⃣ - Warsztat dendrochronologa

Ostatnie z pięter wieży, a w zasadzie jej strych, skrywał przed zwiedzającymi nie lada łamigłówki. Wiązały się one ze szczególnym rodzajem badań, które przeprowadzono w drewnianej konstrukcji naszej wieży w latach 2015-2016 przez Aleksandra Koniecznego. Nazywamy je dendrochronologią - jest to jedna z metod datowania drewnianych obiektów.

Może zwiedzając piętra wieży Waszą uwagę zwróciły niewielkie okrągłe wydrążenia w belkach stropów czy schodów? To ślady po pobieranych próbkach, które wykorzystano do badań dendrochronologicznych. Dzięki analizie ich słojów oraz porównaniu z innymi próbkami tych samych gatunków drzew rosnących w tym samym regionie możliwe było precyzyjne określenie wieku wykorzystanego przy budowie drewna.

Nasza wieża jest jednym z nielicznych zabytków w Polsce i Europie tak dokładnie przebadanych tą metodą! W wyniku prac analizowane były: schody, belki stropów, konstrukcje wspierające, drewniane elementy otworów okiennych i drzwiowych a także więźba dachowa. Dzięki badaniom poznaliśmy nie tylko wiek ściętych drzew ale także ich gatunki: jodłę oraz świerk.

Pod drewnianą więźbą dachową nasi gracze otrzymywali jedną z trzech zagadek, w ramach której wcielali się w badacza datującego przekrój drzewa. Zadaniem najmłodszych było policzenie słojów na ilustracji przekroju drzewa. Wiedząc, że jedna gruba linia odpowiada jednemu roku z życia drzewa, uczestnicy mogli łatwo obliczyć jego wiek. Kolejne poziomy zadania nie były już tak proste, opierały się bowiem na skalach dendrochronolgicznych. To właśnie zestawione ze sobą przekroje różnych drzew pozwalają dendrochronologom określać moment ścięcia danego drzewa.

W ramach jednego z zadań uczestnicy musieli przyjrzeć się schematowi przyrostów drzewa z lat 1920-1977 i podać rok zaznaczony jako “?”. Na najodważniejszych czekało zadanie dwuetapowe: odnalezienie odpowiedniego układu słojów na tablicy informacyjnej oraz wydatowanie zaznaczonego punktu.

Wykonując zadanie zwiedzający mogli nie tylko zachwycać się naszą więźbą dachową ale też podziwiać okolice wieży przez okna znajdujące się między zębami dawnego krenelaża.

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 6️⃣ / 7️⃣ - Odtwarzanie ornamentówNieraz wykopaliska archeologiczne przynoszą ...
06/08/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 6️⃣ / 7️⃣ - Odtwarzanie ornamentów

Nieraz wykopaliska archeologiczne przynoszą niezwykłe odkrycia. Tak stało się w przypadku dziesięciu fragmentów naczyń z tzw. grupy Falkego, odnalezionych w Siedlęcinie. Obiekty z tej grupy to kamionkowe szare i ciemno-szare naczynia pokryte najczęściej brązową glazurą. Ich cechą charakterystyczną jest zdobienie, na które składa się bogata dekoracja geometryczna wykonana przy pomocy stempelków.

Aby lepiej zrozumieć ten rodzaj zdobienia oraz technikę jej wykonania uczestnicy gry terenowej mieli za zadanie odtworzyć dekorację wybranego naczynia siedlęcińskiego na płaskiej powierzchni pokrytej gliną. W trakcie wykonywania ćwiczenia mogli nie tylko doświadczyć pracy w materiale, ale też zobaczyć jak reaguje on na nacisk stempla. Przy odpowiednim odbiciu na powierzchni gliny mógł powstać wzór, którym mógłby poszczycić się niejeden artysta!

Poznawanie w ten sposób rzemiosła nawiązywało do jednej z metod prac archeologicznych, jaką jest archeologia eksperymentalna. To właśnie doświadczenie jest najlepszym nauczycielem 🙂

Po wykonaniu zadania gracze mogli powrócić na parter wieży i odnaleźć fragmenty kamionkowych naczyń w jednej z gablot prezentującej znaleziska archeologiczne.

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 5️⃣ / 7️⃣ - Odkrywanie polichromiiJednym z wyjątkowych elementów wieży książęc...
04/08/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 5️⃣ / 7️⃣ - Odkrywanie polichromii

Jednym z wyjątkowych elementów wieży książęcej w Siedlęcinie są XIV-wieczne polichromie ukazujące legendę sir Lancelota z Jeziora. To jedyny znany i zachowany na miejscu przykład malowidła z tego czasu przedstawiający niezwykłą historię rycerza Okrągłego Stołu. Odkrycie oraz późniejsze konserwacje dzieła są związane z pracą wielu badaczek i badaczy, w tym archeologów.

Przez stulecia siedlęcińskie polichromie pozostawały zakryte za warstwami nakładanych warstw tynku i farb. Dopiero pod koniec XIX wieku, w 1887 roku odkrył je Wilhelm Klose, który rok później opublikował ich pierwszy opis i rysunek. Pełne odsłonięcie przedstawienia nastąpiło jednak dopiero w XX wieku.

Zanim jednak odkryje się dawne malowidła konieczna jest wstępna analiza, która pozwala na ich zlokalizowanie. Niegdyś do podstawowych metod pracy należało wykonywanie niewielkich odkrywek na ścianach, jednak obecnie posiadamy też inne, nowoczesne narzędzia. Należy do nich m.in. analiza w podczerwieni, czy świetle ultrafioletowym. Metody te umożliwiają spojrzeć “w głąb” ścian, na niewidoczne wcześniej warstwy.

Dopiero po precyzyjnym zlokalizowaniu malowideł możliwe jest przejście do procesu zdejmowania wtórnych warstw tynku i farby. Właśnie tego doświadczyć mogli uczestnicy gry terenowej. Za ścianę posłużyła im zalaminowana i pomalowana karta, a za skalpele - drewniane patyczki. Proces zdrapywania nie należał do najszybszych, istotna była dokładność i cierpliwość – niezbędne cechy konserwatorek i konserwatorów, archeolożek i archeologów. Po odkryciu polichromii na graczy czekał nie tylko fragment malowidła do odnalezienia, ale także litery składające się na hasło: “polichromie”.

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 4️⃣ / 7️⃣ - Odbudowa piecaPodczas zwiedzania wieży może dziwić nas fakt, że ni...
02/08/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 4️⃣ / 7️⃣ - Odbudowa pieca

Podczas zwiedzania wieży może dziwić nas fakt, że nie zachowały się w niej elementy dawnego wyposażenia. Zadaniem archeologów jest również szukanie ich śladów - tak właśnie stało się w przypadku XVII-wiecznego pieca kaflowego, który przez setki lat ogrzewał chłodne wnętrza rezydencji.

Pierwsze informacje o siedlęcińskim piecu pochodzą z końca XIX wieku i zawierają dane o jego pierwotnym położeniu. Najważniejszym źródłem jest zdjęcie pieca w jego pierwotnej lokalizacji z 1911 roku. Najpewniej akumulacyjny, dwuskrzyniowy piec kaflowy pierwotnie znajdował się w północno-zachodnim narożniku wschodniego pomieszczenia na pierwszym piętrze wieży. Węższy bok skrzyni dolnej przylegał do ściany, być może umożliwiając palenie w nim przez otwór z sąsiedniego pomieszczenia. Całość dekorowały czarne glazurowane kafle z motywem muszli oraz alegorycznymi przedstawieniami cnót: Wiary, Sprawiedliwości i Siły. Dodatkowo, w zwieńczeniu znalazł się półokrągły kafel z wyobrażeniem jeźdźca na koniu.
We wspomnianym powyżej 1911 roku zabytek został na polecenie właścicieli - Schaffgotschów - rozebrany i przeniesiony do ich pałacu w Cieplicach (należącego dzisiaj do Politechniki Wrocławskiej). Szczęśliwie znajduje się tam do dziś, zmieniono jednak nieco jego wymiary i konstrukcję, masywny cokół zastępując nóżkami pieca w formie lwów.
Zdjęcie zabytku z 1911 roku stało się podstawą do jego rekonstrukcji rysunkowej.

Przed uczestnikami gry postawiono zadanie, którego dotychczas nie podjęli się archeolodzy. Na podstawie archiwalnej fotografii mieli oni podjąć się odtworzenia pierwotnego układu kafli. Wyzwanie stało się pretekstem do zadawania pytań, z którymi na co dzień mierzą się badacze: Co może być przydatne podczas procesu rekonstrukcji? Czy mogą to być tylko źródła obrazowe? Gdzie szukać inwentarzy i innych tekstów z epoki?

Pierwsze piętro wieży kryje jednak wiele innych tajemnic. Dociekliwi mogli dowiedzieć się więcej o dawnych systemach grzewczych z wystawy przygotowanej podczas zeszłorocznego obozu wolontariackiego. Wolontariusze prowadzący grę chętnie opowiadali też o historii i dawnej funkcji pomieszczenia. Dzięki zachowanemu fragmentowi polichromii z przedstawieniem Marii z Dzieciątkiem możemy podejrzewać, że znajdowała się tu kaplica, a wnęki w ścianie mogły służyć do prezentowania i przechowywania naczyń liturgicznych.

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 3️⃣ / 7️⃣ - Rekonstrukcja rysunkowaRzadko zdarza się, że z odnalezionych fragm...
31/07/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 3️⃣ / 7️⃣ - Rekonstrukcja rysunkowa

Rzadko zdarza się, że z odnalezionych fragmentów zabytków archeologicznych udaje się złożyć cały przedmiot. Najczęściej brakujące elementy zostały utracone na zawsze. Jednym ze sposobów odtworzenia oryginalnego wyglądu artefaktów jest rekonstrukcja rysunkowa, dzięki której możemy stworzyć obraz przedmiotu z przeszłości. Wymaga to jednak dużo specjalistycznej wiedzy o życiu w minionych epokach i odrobiny wyobraźni.
Takie wyzwania postawiliśmy przed graczami zwiedzającymi wystawę archeologiczną na parterze wieży. Zaprosiliśmy ich do dokładnego obejrzenia zabytków z wykopalisk, a następnie do dorysowania brakujących elementów. Do wyboru mieli fragment szklanego kielicha, glinianego kubka lub ceramicznej płytki.

Nasi gracze mogli polegać jedynie na swojej inwencji twórczej. Na co dzień jednak archeolożki i archeolodzy tworzą rekonstrukcje wzorując się na podobnych przedmiotach znanych z przeszłości (analogiach historycznych), danych pomiarowych i źródłach pisanych. Metodę wykorzystały również badaczki i badaczy wieży książęcej w Siedlęcinie, którzy z jej pomocą odtworzyli prawdopodobny wygląd wieży na przestrzeni wieków. Była też podstawą naszego zeszłorocznego obozu dla wolontariuszy, podczas którego odtworzyliśmy proces powstawania ceramicznych kafli piecowych. Mając jedynie zachowany fragment oryginalnego XV wiecznego kafla przedstawiający kobietę w koronie i z batem w dłoni, mogliśmy zrekonstruować prawdopodobny wygląd całej płytki z wizerunkiem Filis i Arystotelesa, polegając na rysunku przygotowanym przez dr. Jadwigę Olbrot.

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Gra terenowa „Zostań archeologiem”Zadanie 2️⃣ / 7️⃣ - Wyklejanie naczyńPo zakończonych wykopaliskach archeolożki i arche...
29/07/2026

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 2️⃣ / 7️⃣ - Wyklejanie naczyń

Po zakończonych wykopaliskach archeolożki i archeolodzy odkładają łopaty 🪏, otrzepują się z ziemi i przechodzą do badania odkrytych znalezisk w pracowniach i laboratoriach, by wydobyć ukryte w nich informacje o przeszłości. Jednym z najczęściej znajdowanych zabytków archeologicznych są fragmenty ceramiki – tak było zarówno w przypadku naszej piaskownicy, jak i badań prowadzonych w Siedlęcinie. Ze znalezionych fragmentów, przy odrobinie szczęścia, udaje się czasem odtworzyć pierwotny kształt przedmiotów. Tego właśnie wyzwania podjęli się gracze uczestniczący w Europejskich Dniach Archeologii!

Na co dzień nad procesem rekonstrukcji czuwają doświadczone konserwatorki i konserwatorzy. Aby połączyć pasujące do siebie fragmenty grupuje się je pod względem cech takich jak kolor czy grubość. Przy ich porządkowaniu niezastąpiony jest plan wykopalisk. Informacja, które fragmenty znaleziono obok siebie ułatwia zidentyfikowanie elementów pochodzących z tego samego naczynia. Niezwykle pomocne są również wszystkie znaki szczególne, takie jak ornamenty, czy nawet ślady palców garncarzy.
Gdy uda się dopasować do siebie elementy, można je skleić. Używa się w tym celu specjalnych klejów, które nie uszkodzą obiektów i są łatwo rozpuszczalne, gdyż ingerencja konserwatorska musi być odwracalna.
Nie jest to łatwe zadanie, o czym przekonali się uczestnicy naszej gry. Wymaga dużo precyzji i cierpliwości. Ćwiczy wyobraźnię przestrzenną i przypomina o lekcjach plastyki, podczas których klej złośliwie mocniej lepił się do palców niż do papieru. Rzadko też zdarza się, że uda się złożyć naczynie w całości. Dużo częściej w formie pozostają ubytki, które następnie można uzupełnić lub też pozostawić w zachowanym stanie.
Na szczęście gracze nie musieli rozwiązywać tego dylematu! Wszystkie naczynia udało się połączyć w całość a za trudy otrzymać można było piękną naklejkę, która bezproblemowo przyklejała się do karty gry!

Zadanie publiczne „Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.
Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa

Minął już miesiąc od Europejskich Dni Archeologii, a nam zebrało się na wspominki. Postanowiliśmy więc wrócić pamięcią d...
27/07/2026

Minął już miesiąc od Europejskich Dni Archeologii, a nam zebrało się na wspominki. Postanowiliśmy więc wrócić pamięcią do gry terenowej “Zostań archeologiem”, która pozwoliła zwiedzającym spojrzeć na wieżę w Siedlęcinie okiem badacza.
Tych którzy nie mogli być z nami 14 czerwca zapraszamy do poznania siedmiu wyzwań, których podjęli się gracze.

Gra terenowa „Zostań archeologiem”
Zadanie 1️⃣ / 7️⃣ - Piaskownica archeologiczna

Zawód archeologa ma wiele twarzy, choć większości z nas kojarzy się on z wykopaliskami - zasłużenie, bo metody terenowe odgrywają szczególną rolę w badaniu śladów przeszłości. Tak było również w przypadku naszej wieży, gdzie pierwsze badania prowadzono jeszcze przed II wojną światową. Współczesne prace wykopaliskowe, prowadzone od 2008 roku przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, pozwoliły na odkrycie nieznanych wcześniej budowli, ich datowanie, a także zgromadzenie zbioru zabytków, świadczących o codziennym życiu dawnych mieszkańców.

Podczas gry terenowej zwiedzający mieli okazję wcielić się w rolę badaczy pracujących na wykopaliskach. Przed wieżą czekała na nich piaskownica archeologiczna, w której odnaleźć mogli fragmenty naczyń. Do odnalezienia artefaktów oraz ich późniejszego oczyszczenia posłużyły uczestnikom łopatki oraz pędzle. Repertuar narzędzi wykorzystywanych przez archeologów jest jednak oczywiście szerszy. Zależnie od tego, z jakiego okresu pochodzi dane stanowisko i jaka jest jego specyfika, stosowane będą inne narzędzia - od dużych łopat i kilofów po niewielkie kielnie i łopatki.
Na tym jednak nie kończy się praca badawcza. Kolejnym z zadań adeptów archeologii było wykonanie pomiarów oraz wypełnienie metryczki - karty zawierającej podstawowe informacje o obiekcie: opis znaleziska, datę wykopu, lokalizację i nazwisko badacza. Tak opisane zabytki mogą być wykorzystane w pracach nad datowaniem warstw i obiektów, w których zostały odnalezione.

Uczestnicy mieli okazję przekonać się, jak ważne są precyzja i skrupulatność w pracy archeologa - w końcu nie tylko odnalezienie, ale również szczegółowe opisanie obiektu stanowi podstawę dalszych badań.

Praca podczas wykopalisk wymaga odporności na różne wyzwania, również te związane z pogodą. Przelotne deszcze nie stłumiły jednak zapału uczestników gry - w końcu to czysta przyjemność pracować z takim widokiem i świadomością, że przed nami dzień pełen wyzwań.

Zadanie publiczne “Poznaj z nami dziedzictwo archeologiczne Dolnego Śląska - EDA 2026 w Siedlęcinie” współfinansowane przez Województwo Dolnośląskie - Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Dolny Śląsk Kulturalny Dolny Śląsk Narodowy Instytut Dziedzictwa Institute of Archaeology, Jagiellonian University (Cracow)

Piszą o nas sąsiedzi zza górki 😉
25/07/2026

Piszą o nas sąsiedzi zza górki 😉

Adres

Siedlęcin, Długa 21
Siedlecin
58-508

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 18:00
Wtorek 09:00 - 18:00
Środa 09:00 - 18:00
Czwartek 09:00 - 18:00
Piątek 09:00 - 18:00
Sobota 09:00 - 18:00
Niedziela 09:00 - 18:00

Telefon

+48882964805

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Wieża książęca w Siedlęcinie / Ducal tower in Siedlecin (Poland) umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij