06/07/2020
Zapraszamy do zapoznania się z ostatnią odsłoną kronik jaką przygotowaliśmy w roku szkolnym 2019/2020. Wpis jest poświęcony historii budynków naszej szkoły.
Początki budynku zlokalizowanego przy ulicy Kolejowej sięgają końca XIX wieku. W pierwszym fragmencie dowiadujemy się o istnieniu wcześniej innego budynku szkolnego, który uległ spaleniu. Po tym wypadku nauka odbywała się tymczasowo w ratuszu.
„Na koniec nauka we własnym budynku szkolnym z miejskiego materyału przez strony konkurencyjne od niepamiętnych czasów wystawionym w przedmiotach naukowych w Księdze niniejszej w lit D wyrażonych obecnie przez nauczycieli P. Ignacego Ligaszewskiego i pomocnika P. Jana Nep. Laskiego do czasu spalenia się przypadkowym sposobem owego mianowicie do dnia 2 Czerwca 1868 udzielana bywała na teraz zaś nauka ta w własnym budynku gminnym tak zwany ratusz miejski do czasu wystawienia nowego budynku wykładana bywa”. (fot. 1)
Dalej w tej samej części kroniki poznajemy szczegóły powstania obecnego budynku. Możemy też dowiedzieć się jakie inne instytucje poza szkołą zostały w nim zlokalizowane.
„Rok 1890
Szczególne szczęście mam do pisania kronik szkolnych. Przy trzeciej szkole jako kierownik pracuję i przy trzeciej zastaje nieuzupełnione kroniki. Od roku 1868 przechodziła szkoła tutejsza różne fazy, a nigdzie o tem wspomnienia nie ma. W roku 1868 była szkoła tutejsza parafialną jedno-klasową. Dzisiaj jest już 3-klasową etatową, co jest nadzieja, że w niedługim czasie przekształcona zostanie w 4-klasową. Dawniej mieściła się w ratuszu na rynku, dzisiaj ma swój piętrowy budynek, podobno kosztem 22000zł wystawiony - Nie mogę jednak ani kosztorysu, ani aktu poświęcenia znaleźć. Przecież akta te gdzieś się znajdować muszą. Udawałem się już w tym celu i do ck. Rady szkolnej okręgowej i do Wydziału Rady powiatowej w Myślenicach i do tutejszej Rady gminnej, lecz nigdzie nic o nich nie wiedzą. Nie wiadomo więc w którym roku budynek ten wystawiony został.
Obecnie w budynku tym mieści się gmach szkoły ck. Sąd gruntowy i ck. Urząd podatkowy. Sąd zajmuje 4 ubikacje w parterze od południa i jedną po przeciwnej stronie, w której się mieści tylko hypoteka. Urząd podatkowy zajmuje także 4 ubikacje, a mianowicie 2 na dole i dwie na górze od strony północnej. Sal szkolnych jest obecnie 3 a mianowicie dwie nad sądem i jedna malutka nad hypoteką”. (fot. 1 i 2)
Analizując informacje z innej części kronik, pojawiają się pewne rozterki dotyczące dokładnej daty powstania budynku. Znajduje się tam wpis:
„Gdzieś około roku 1882 wybudowany został skromniutki budynek szkolny, w którym aż do roku 1945 mieściła się tutejsza szkoła”. (fot. 3)
Podsumowując możemy stwierdzić, że na pewno do roku 1890 powstał budynek przy obecnej ulicy Kolejowej.
Szczególnie negatywnym dla budynku był okres II wojny światowej. Historię jego zniszczenia i odbudowy już częściowo publikowaliśmy. Przypominamy więc wspomniane fragmenty z kronik poszerzone o większą ilość informacji związanych z okresem powojennym. Dowiadujemy się o ogromnym wysiłku społeczeństwa związanym z odbudową oraz wyposażeniem szkoły.
„Odbudowa szkoły. W styczniu 1945 roku, wycofujące się w panicznym popłochu przed niezwyciężoną Armią Radziecką hordy hitlerowskie spaliły budynek szkolny. Przez pierwsze 3 lata /rok 1945, 1946 i 1947/ szkoła nasza mieściła się kątem w różnych budynkach prywatnych i publicznych, porozrzucanych po całym spalonym miasteczku. Ciężkie to były chwile w życiu i dziejach naszej szkoły: izby niedostosowane do potrzeb szkolnych, brak sprzętu, umeblowania, brak jakichkolwiek pomocy naukowych a nawet podręczników szkolnych. Na wiosnę 1946 roku zawiązał się Komitet Odbudowy Szkoły, który rozwinął ożywioną działalność mobilizującą całe miejscowe społeczeństwo do ofiarności na rzecz odbudowy szkoły, a równocześnie zabiegającą o kredyty u Władz Polski Ludowej. Duszą Komitetu Odbudowy Szkoły był ówczesny burmistrz ob. Płaszcz Władysław, który w dzieło odbudowy szkoły włożył wiele osobistych prac i zapału, którym porywał innych. Dzięki dużej ofiarności miejscowego społeczeństwa a przede wszystkim Władzy Polski Ludowej, która po raz pierwszy w dziejach naszych stworzyła naprawdę korzystne warunki do rozwoju oświaty, można było przystąpić do prac nad odbudową szkoły. W październiku 1947 roku budynek dzisiejszej szkoły odbudowany został na starych fundamentach z odbudowaniem 2 sal lekcyjnych, nowoczesnej klatki schodowej, obszernego hollu i sali gimnastycznej w stanie surowym. Na razie szkoła zajęła 5 sal, bo reszta nie była jeszcze wykończona. Nauka odbywała się na 2 zmiany. W roku następującym oddano do użytku następne 5 sal szkolnych ale do wykończenia całości budynku i całkowitego przystosowania go do potrzeb i życia szkolnego było jeszcze ciągle daleko: brak higienicznych ustępów, pomieszczeń na pomoce naukowe, prowizoryczna klatka schodowa, grożąca nieszczęśliwymi wypadkami i wiele innych braków, które utrudniają życie i pracę szkoły. Taki stan trwa do roku 1949. W listopadzie tego roku szkołę obejmuje nowy kierownik, który dobrawszy sobie Komitet Rodzicielski zabrał się wraz z nim z zapałem i energią do wykończenia budynku szkolnego. W okresie od 1949 roku do chwili obecnej szkoła została zelektryfikowana, zradiofonizowana, budynek skanalizowany, wykończono higieniczne ustępy, uporządkowaną podwórko i boisko szkolne, wykończono salę gimnastyczną i świetlicę szkolną ze sceną, która skupia obecnie całe życie kulturalne środowiska jordanowskiego. Staraniem Komitetu Rodzicielskiego szkoła uzyskała dwa wygodne pomieszczenia na bibliotekę szkolną i pomoce naukowe. Obecnie znajdują się w toku prace nad ogrodzeniem siatką drucianą na betonie podwórka i boiska szkolnego oraz malowaniem budynku szkolnego na zewnątrz, kwietników i skwerków około sali gimnastycznej. Oto osiągnięcia naszej szkoły w okresie 10-lecia w zakresie budownictwa i inwestycji adaptacyjnych, dokonanych kosztem około półtora miliona złotych, z którym tylko niewielka część pochodzi z ofiar społeczeństwa i funduszów Komitetu Rodzicielskiego, olbrzymia zaś reszta pochodzi ze Skarbu Polski Ludowej, która oświatę i kulturę stawia na pierwszym miejscu przed innymi sprawami.
W roku 1949 szkoła otrzymuje z funduszów częściowo komitetu rodzicielskiego, częściowo z funduszów budżetowych kompletne wyposażenie meblowe: 10 szaf do izb szkolnych, 10 stołów- katedr. Podia pod katedry, wiedeńskie wieszaki, 2 olbrzymie szafy na pomoce naukowe za szkłem oraz 2 szafy biblioteczne. W latach 1951-1954 szkoła otrzymuje dalsze umeblowanie: 94 stoliki uczniowskie i 220 krzeseł, 25 stolików świetlicowych, a komitet rodzicielski funduje 40 ławek dwuosobowych nowego typu. Wartość mebli które otrzymała szkoła w dziedzinie oblicza się na kwotę 56 tysięcy złotych, z czego około 15 tysięcy włożył komitet rodzicielski. Nie mniejsze osiągnięcie ma szkoła w dziedzinie zaopatrzona w pomoce naukowe. W pożarze budynku szkoły w 1945 roku spłonęły wszystkie nieliczne przygodnie i bezplanowo nagromadzone pomoce naukowe. W pierwszych latach 10-lecia nauka, dla braku jakichkolwiek pomocy odbywała się całkowicie werbalistycznie, ale w miarę polepszania się sytuacji gospodarczej w kraju przybywało coraz więcej pomocy naukowych.
Osobne miejsce i uwagę należy poświęcić pomocom naukowym wykonywanym przez szkołę wspólnym wysiłkiem uczniów i nauczycieli. Najwięcej pomocy wykonało kółko matematyczne i papieroplastyki pod kierunkiem nauczyciela Starca Stanisława/67 tablic ze wzorami matematycznymi, tablice z rysunkami figur płaskich, brył, bryły wykonane z drzewa, metalu, kartonu, szkielety brył z drutu, płaszczyzny kątów, kątomierze, termometry ćwiczebne gablotki szklane na motyle.
Kółko biologiczne pod kierunkiem nauczycielki Małeckiej Marii wykonało kilkanaście preparatów mokrych/gady i płazy/, kości, uzębienia gryzoni i zwierząt przeżuwających, zbiory motyli i zielniki roślin.
Kilka cennych pomocy wykonało do nauki geografii kółko geograficzne jak gnomony, zegary słoneczne, znaki przydrożne, przyrządy ilustrujące kąt padania promieni słonecznych w różnych porach roku i w różnych szerokościach geograficznych, przyrząd ilustrujący kulistość ziemi i. w. in. Nauczyciele języka polskiego opracowali z uczniami tablice ortograficzne, powiększyli szereg obrazów z Elementarza Polskiego jako pomoc dla Kl. I”. (fot. 3-19)
„1945 r. Po ciężkich chwilach okupacji hitlerowskiej, gdzie dzieci szkoły podstawowej w Jordanowie prawie, że się nie uczyły ponieważ budynek szkolny zajmowany był przez wojska hitlerowskie, nadszedł oczekiwany dzień odzyskania niepodległości . W dniu 29 stycznia 1945 r. Jordanów po trzydniowych walkach został oswobodzony spod okupacji. Niemcy wycofując się z Jordanowa spalili szkołę podstawową jako przybytek wiedzy . Pierwszym kierownikiem który organizował szkołę po wyzwoleniu był Buchała Jan przedwojenny kierownik tejże szkoły. Odsunięty od pracy nauczycielskiej w czasie okupacji. Nauka odbywała się w budynkach wynajętych tj. w jednej klasie Liceum Ogólnokształcącego, w domu zakonnic w Jordanowie i budynku Kasy Spółdzielczej w Jordanowie. Nauczycielami którzy zaraz przystąpili do pracy po wyzwoleniu byli: ob. Bajorska Józefa , Buchała Teofila, Lenoch Stefania, Łazarska Maria, Małecka Maria, Zembały Wilhelm, Sulak Józef, Łacek Olga. W 1946 r. została przeniesiona z Łętowni do Jordanowa ob. Skrzeczkowska. Ponieważ pomieszczenia były ciasne, nieodpowiednie przystąpiło społeczeństwo do odbudowy spalonej szkoły, którą oddano do użytku w roku 1949 . W roku 1951 poszedł na emeryturę ob. Buchała Jan a kierownictwo szkoły objął ob. Skrzeczkowski Feliks, który przyczynił się w dużej mierze do urządzenia szkoły, zorganizowania i wyposażenia gabinetu fizyczno chemicznego wykończenia przy pomocy społeczeństwa sali gimnastycznej i świetlicy. Burmistrzem Jordanowa w tym czasie był ob. Płaszcz Władysław a radnym z naszej szkoły ob. Sulak Józef. W kwietniu 1956 r. zmarł kierownik Skrzeczkowski Feliks”. (fot. 20 i 21)
Kolejny wpis informuje nas o powstaniu dobudówki.
„Rok szkolny 1961/62
Kierownictwo szkoły przystąpiło do wykończenia dobudówki. Ze względu na to, że pomieszczenia Liceum Ogólnokształcącego są bardzo ciasne. Komitet dobudówki po uzgodnieniu postanowił, że czasowo do otwarcia klas VIII zostaną wypożyczone dwa pomieszczenia dla Liceum na klasy VIII”. (fot. 22)
Następna część naszej prezentacji ukazuje budynek, który znajduje się na ulicy Konopnickiej. Jego historia zatoczyła koło. Powstawał jako drugi budynek szkoły podstawowej. Następnie po reformie edukacji zlokalizowano w nim gimnazjum. Po kolejnych zmianach w strukturze edukacji ponownie stał się częścią szkoły podstawowej.
„Praca w zakresie budowy nowej szkoły podstawowej w Jordanowie w roku 1993. Projekt budowy został wykonany w pracowni projektowej inż. Wiesława Białego w Nowym Sączu. Całość projektu obejmują cztery (segmenty ) : segment A - wykonany obecnie, segment B - rozszerzenie szkoły, segment C – sala gimnastyczna, segment D – stołówka. Budowę segmentu A rozpoczęto w roku 1994 i pierwszy dzwonek zadzwonił 16.02.1998 r. Pozostałe budynki będą realizowane w miarę możliwości finansowych w latach następnych.
Uroczystość otwarcia nowego budynku szkoły podstawowej im. Bohaterów Września 1939r. odbyła się 19 lutego 1998 r.
Na tą uroczystość zaproszono przedstawicieli:
Kuratorium Oświaty, władz samorządowych Jordanowa, władz wojewódzkich, szkół podstawowych i średnich Jordanowa i okolicznych gmin posłów i senatorów RP – województwa nowosądeckiego”. (fot. 23-45)
Znalazł się również w naszych kronikach fragment gazety Echo Jordanowa. Możemy w nim przeczytać:
„W nowej szkole dzieci z klas I-IV uczą się już od 15.02.98.
Dzięki pomocy nauczycieli i rodziców w czasie ferii zostały urządzone i udekorowane klasy i korytarze. Pomieszczenia klasowe wyposażono w nowy estetyczny i funkcjonalny sprzęt i meble. Zakupiono firanki, kwiaty, wykonano tablice ścienne.
Oprócz sal lekcyjnych w szkole znajduje się sala gimnastyczna, biblioteka, świetlica, gabinet lekarski, gabinet pedagoga szkolnego, pokój nauczycielski, sekretariat, sala ćwiczeń gimnastyki korekcyjnej, szatnie, sklepik uczniowski”. (fot. 46)