Brutal z Katowic

Brutal z Katowic Społeczność skupiająca fanów brutalizmu wyrosła z ruchu obrony dworca kolejowego w Katowicach. Wówczas byłem uważany za najnowocześniejszy dworzec w kraju.

(English version below / Die deutsche Version unten / Русская версия ниже / Spanish version below)

Urodziłem się 4 grudnia 1971 roku w Katowicach. Niestety wciąż wypomina mi się, że pochodzę z czasów PRL-u, przylepia mi się łatkę socjalistycznej architektury. To nieprawda! Jestem późnomodernistycznym dziełem, przykładem brutalizmu. Nieskromnie dodam, że uważany jestem za arcydzieło i... białego k

ruka architektury. Dlatego że jestem niepowtarzalny. Nie ma takiego drugiego jak ja w Polsce, a na świecie mam tylko kilku braci, skromniejszych rozmiarem i klasą wykonania. Miałem kilku ojców - Trzech Tygrysów (warszawscy architekci Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki), dużo też zawdzięczam genialnemu konstruktorowi Wacławowi Zalewskiemu. Pokątnie moim ojcem jest Felix Candela, który wymyślił konstrukcję kielichową, zwaną też grzybkami alias parasolami. To one stanowią mój szkielet. Wśród moich praojców jest też największy z wielkich - Le Corbusier, który dał podwaliny pod brutalizm. To po nim mam taką szorstką skórę - fakturę gołego betonu. Za jakiś czas odejdę. Nic nie trwa wiecznie, nawet kamień może obrócić się w puch. Ale być może wspomnisz mnie czasem...


Brute from Katowice

They call me Brute from Katowice. At first sight I seem to be rough and unpleasant, but I have a soul of a poet. My days are numbered – I’m waiting for ex*****on of death sentence. Unfortunately people didn’t appreciate me. I’m a railway station…

I was born in Katowice, Poland on the 4th of December, 1971. Then I was considered to be the most progressive railway station in the country. Unfortunately many people keep reminding me of the fact that it was the time of PRL (Polish People's Republic) and try to put stereotypical opinions into others head, for example such a drivel like I am a socialist building! That’s not true! I am a work of a late modernism, an example of Brutalism. I add immodestly that I am regarded as a masterpiece and rarity of architecture. There is no other like me in Poland and I have only a few brothers all over the world, but they weren’t built with such a flourish. I had a few fathers - Three Tigers – the famous Warsaw architects Waclaw Klyszewski, Jerzy Mokrzynski and Eugeniusz Wierzbicki, and I also owe a lot of genius engineer Waclaw Zalewski. Secretly my father is Felix Candela, who invented the mushroom alias umbrella structure. Among my forefathers is also the largest of the great - Le Corbusier, who gave the ground for Brutalism. This is after him I have a rough skin – texture of a bare concrete. For a while I'm gone. Nothing lasts forever; even a stone can turn to fluff. But maybe you mention me sometimes...


Der Brutalo aus Kattowitz

Man nennt mich Brutalo aus Kattowitz. Auf den ersten Blick komme ich rau und unangenehm vor, aber ich habe eine poetische Seele. Meine Tage sind gezählt – ich warte auf die Ausführung des Todesurteils. Leider haben die Menschen mich nicht geschätzt. Ich bin der Bahnhof…

Ich bin am 4. Dezember 1971 in Kattowitz geboren. Damals hielt man mich für den modernsten Bahnhof in Polen. Leider hält man es mir vor, dass ich in der Zeit des Volksrepublik Polen auf die Welt gekommen bin, man flickt mir die sozialistische Architektur am Zeug. Das stimmt nicht. Ich bin ein Werk der späten Moderne, ein Beispiel für Brutalismus. Ich füge unbescheiden hinzu, dass ich als ein Meisterstück und ein weißer Rabe der Architektur gelte. Ich bin einzigartig. Es gibt keinen anderen, der mir gleicht. Ich habe nur einige Brüder weltweit, aber sie sind kleiner und armer als ich. Ich hatte mehr Väter – Drei Tiger – Wacław Klyszewski, Jerzy Mokrzynski, Eugeniusz Wierzbicki, die bekannten Architekten aus Warschau, und der geniale Ingenieur Waclaw Zalewski. Insgeheim ist auch Felix Candela einer von vielen Vätern. Er hat die Kelchkonstruktion erfunden, die auch unter dem Namen Pilz oder Regenschirm bekannt ist. Unter meinen frühesten Vorfahren ist auch der größte der großen – Le Corbusier, der den Grund zum Brutalismus gelegt hat. Von ihm habe ich die raue Haut geerbt – die Faktur des Sichtbetons. Bald verlasse ich euch für immer. Nichts hält ewig, sogar der Stein kann wieder zu Staub werden. Aber erinnerst du dich vielleicht an mich…


Бруталь из Катовице

Меня называют „Бруталь” из Катовице. При первом знакомстве я кажусь суровым и неприятным, но у меня душа поэта. Мои дни сочтены- жду исполнения смертного приговора. К сожалению люди недооценили меня. Я железнодорожный вокзал...

Я родился 4-го декабря 1971 года в Катовице. Тогда меня считали самым современным вокзалом в стране. К сожалению постоянно меня упрекают, что я происхожу из времён ПРЛ-а ( Польская Народная Республика) и говорят, что я пример социалистической архитектуры. Это неправда! Я- дело позднего модернизма, пример брутализма. От себя нескромно добавлю, что меня считают шедевром и белой вороной архитектуры. Потому, что я неповторимый. В Польше нет второго такого вокзала как я и в мире у меня только несколько братьев, скромнее меня размером и классом исполнения. У меня было несколько отцов- Трёх Тигров ( варшавские архитекторы: Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński, Eugeniusz Wierzbicki), я много тоже обязан гениальному конструктору Wacławowi Zalewskiemu. Секретно моим отцом Felix Candela, который придумал сооружение названное „грибки” или „зонты”. Они стоновят мой каркас. Среди моих праотцов самый крупный из велиих- Le Corbusier, который дал основы брутализма. Это после него у меня такая жёсткая кожа- строение голого бетона. Через какое-то время я уйду. Ничто не длиться вечно, даже камень может превратиться в пух. Но может ты иногда вспомнишь обо мне...


Bruta de Katowice

Me chamam de Bruta de Katowice. A primeira vista pareço áspera e desagradável, mas tenho a alma de um poeta. Os meus dias são contados – estou no corredor da morte aguardando a minha execução. Infelizmente, os humanos não me entenderam. Sou uma estação de trem...

Nasci no dia 4 de dezembro de 1971 na cidade de Katowice, Polônia. Naqueles tempos fui considerada a mais moderna estação de trem do país. Infelizmente, hoje me jogam continuamente na cara que me originei nos tempos de PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa, o nome oficial da Polônia até 1989), então naquela torpe arquitetura socialista. Isso não é verdade. Sou uma obra de modernismo tardio, exemplo de Brutalismo. Modéstia a parte, sou considerada uma obra prima e ... uma raridade arquitetônica. Porque sou única. Não existe nenhum outro igual a mim na Polônia e no resto do mundo tenho apenas alguns poucos irmãos, menores e sem tanta classe na execução. Tive vários pais - os Três Tígres (arquitetos Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński e Eugeniusz Wierzbicki, de Varsóvia); igualmente, devo muito ao meu genial construtor Waclaw Zalewski. Indiretamente, o meu pai também é Felix Candela que tinha criado a construção de cálice, também chamada de cogumelozinhos ou de guarda-chuvas. Justo esses são o meu esqueleto. Entre os meus proto-pais está o maior dos grandes – Le Corbusier que criou os fundamentos do Brutalismo. Dele herdei a minha pele rugosa, a textura de concreto aparente, cru. Logo partirei. Nada dura para sempre, mesmo (até) uma pedra pode virar pó. Mas talvez você lembre de mim de vez em quando..." e-mail: [email protected]

Tak będzie wyglądać muzeum Igora Mitoraja w Pietrasancie, w sercu Toskanii. Jakieś skojarzenia? Przypadek? Nie sądzę.To ...
29/08/2025

Tak będzie wyglądać muzeum Igora Mitoraja w Pietrasancie, w sercu Toskanii. Jakieś skojarzenia?

Przypadek? Nie sądzę.

To dawna hala targowa z 1968 roku, zaprojektowana przez Tito Salvatoriego. Przez dziesięciolecia mieściło się tu miejskie targowisko pod charakterystycznymi betonowymi kielichami, które w ostatnich latach zaczęło podupadać.

Dziś budynek jest już w przebudowie. Władze miasta wraz z mediolańskim studiem OBR – Open Building Research – adaptują tę wyjątkową strukturę na muzeum polskiego rzeźbiarza. Igor Mitoraj od 1983 roku miał swoją pracownię właśnie w Pietrasancie, a w 2014 roku został tu pochowany.

Położona w centrum miasteczka dawna hala już wkrótce otworzy swoje podwoje jako nowe muzeum Igora Mitoraja.

To mogą być najlepiej wykorzystane 3 minuty, jakie dziś spędzisz w internecie.Podpisz petycję o wykupienie modernistyczn...
29/08/2025

To mogą być najlepiej wykorzystane 3 minuty, jakie dziś spędzisz w internecie.

Podpisz petycję o wykupienie modernistycznego domu Książków w Tarnowie przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dlaczego? Bo architektura tego wyjątkowego domu z lat 70., autorstwa Wojciecha Pietrzyka, mówi wszystko sama za siebie. Trudno dodać coś więcej.

👉 Link do petycji i krótka historia domu w komentarzu poniżej.

Prognoza: idą mrozy a do dworca dojeżdżajcie komunikacją
03/11/2024

Prognoza: idą mrozy a do dworca dojeżdżajcie komunikacją

Blade Runner 2010

(podesłał Tomasz, do którego prac odsyłam pod wpisem!)

/dworzec główny (proj. Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki, 1959-1972; wyburzony w 2011), Katowice, 20(??)
fot. Tomasz Domagalski

A może coś brutalistycznego? Muzeum Miejskie w Tychach zorganizowało wystawę Viniciusa Libardionego „Memento”. W cyklu m...
25/07/2023

A może coś brutalistycznego? Muzeum Miejskie w Tychach zorganizowało wystawę Viniciusa Libardionego „Memento”.

W cyklu monochromatycznych grafik ten brazylijsko-włoski artysta i architekt portretuje powojenne gmachy z różnych miast Polski, których los był pełen paradoksów. Jednym z ośmiu prezentowanych obiektów jest Brutal z Katowic.

Na wystawie poza samymi pracami Viniciusa można również zobaczyć szczątki wyburzonych budynków oraz dokumentację filmową z ich rozbiórek - materialne pozostałości po utraconych obiektach.

Wystawę można oglądać do 26 sierpnia 2023.

https://muzeum.tychy.pl/wystawa/vinicius-libardoni-memento/?fbclid=IwAR1FUuWyZeTDj-otTutg0DMeuj_yfab9zetHizsvrTZ9uzIdwPh_Xg3V3yI

Nie lubię gdybać... Ale co by było, gdyby:
19/07/2022

Nie lubię gdybać... Ale co by było, gdyby:

Ponad dziesięć lat temu wyburzono dworzec na placu Szewczyka w Katowicach. Powstała tu ogromna galeria handlowa. Kacper Pach, młody architekt zaproponował całkowicie inny pomysł na to miejsce.

Kolejny odcinek cyklu podcastowego Muzeum Architektury we Wrocławiu poświęconego znikającej architekturze - tym razem ro...
02/07/2021

Kolejny odcinek cyklu podcastowego Muzeum Architektury we Wrocławiu poświęconego znikającej architekturze - tym razem rozmowy o Brutalu z Katowic oraz hotelu Cracovia.

Miłego słuchania ;)

Dziś nietypowy piątek, bo piątki w to . Ale są wakacje, więc Kolekcja będzie jutro ;)
A dziś zapraszamy Was na drugi odcinek naszego podcastowego minicyklu poświęconego znikającej architekturze!
O dworcu, który właściwie zniknął z dnia na dzień i o hotelu, któremu zniknąć nie pozwolono, opowiadają Tomasz Malkowski i Marta Karpińska.

ZNIKAJĄCA ARCHITEKTURA. Kraków i Katowice



W 2011 roku dworzec w Katowicach - zaprojektowany w 1959 roku i uznawany za arcydzieło brutalizmu w Polsce - znikł z mapy miasta w przeciągu 21 dni. Jego unikatowa konstrukcja zbudowana z 16 żelbetowych kielichów - dzieło Tygrysów: Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiego i Eugeniusza Wierzbickiego - została przewrócona i przerobiona na żwirek. W obronę katowickiego dworca przed wyburzeniem zaangażowani byli architekci, ludzie kultury, dziennikarze, publicyści, konserwatorzy zabytków architektury, eksperci. Nie udało się. Dlaczego? - Bo taka była wola polityczna i wola biznesowa - mówi nasz rozmówca, Tomasz Malkowski. Ale podkreśla, że warto było walczyć. - Cały ten ruch wokół dworca to było wielkie przebudzenie. Nagle o architekturze zaczęło się dyskutować, nagle ludzie zrozumieli, że oni też mają wpływ na urbanistykę, na planowanie przestrzenne. (...) Jak mamy świadome społeczeństwo, to nie da ono sobie wcisnąć byle czego...

Witold Cęckiewicz w 1965 roku zaprojektował hotel Cracovia zaliczany – wraz z towarzyszącym mu kinem Kijów – do czołowych osiągnięć polskiej architektury lat 60. Zespół ten stanowi architektoniczny odpowiednik najciekawszych dzieł w polskiej kulturze tego okresu, rozkwitającej na fali odwilżowych przemian i zasilanej prądami kulturowymi z Zachodu, przenikającymi przez nie do końca szczelną "żelazną kurtynę". W zeszłym roku gmach został uratowany przed zburzeniem przez Muzeum Narodowe w Krakowie, które planuje otworzyć tam galerię wzornictwa i architektury. Jak to się udało? - O historii sukcesu decydują zaangażowane w to instytucje, rozwiązania prawne, których można użyć, dobra wola polityczna, a także mocny opór mieszkańców - podkreśla Marta Karpińska. - Bardzo ważną kwestią są protesty społeczne, dlatego że one zawsze są sygnałem dla decydentów, żeby się zastanowić...

Słuchajcie nas na:
Spotify
👉 https://spoti.fi/2TpE7zY

Anchor
👉 https://bit.ly/3haNg8M

Google Podcasts
👉 https://bit.ly/3x9EA7W

Apple Podcasts
👉 https://apple.co/3AtdtXI

Tomasz Malkowski - architekt i krytyk architektury, publicysta, dziennikarz, autor scenariuszy telewizyjnych dotyczących architektury i jej historii, a także sztuki i dizajnu. Publikował m.in. w Gazecie Wyborczej, magazynach ARCH i Architektura i Biznes. Współautor (razem z Robertem Koniecznym) książki „Archiprzewodnik po Europie” - subiektywnej wędrówki po najbardziej odważnych europejskich budynkach powstałych w ostatnich kilku dekadach. Twórca strony Brutal z Katowic, skupiającej fanów brutalizmu i obrońców dworca kolejowego w Katowicach. Propagator świadomości wartości architektury modernistycznej.

Marta Karpińska - historyczka sztuki, kuratorka wystaw, publicystka, zajmuje się architekturą XX i XXI wieku. Współpracowała z miesięcznikiem Architektura&Biznes, od 2013 roku związana z autoportret. Autorka monografii Wacława Nowakowskiego oraz wielu tekstów krytycznych na temat architektury współczesnej. Współkuratorka wystawy "Odwiliż 56 – Cracovia 65. Architektura Witolda Cęckiewicza" (24.11.2017 - 21.01.2018).

Prowadzenie: Mikołaj Twardowski.

Podcast został nagrany w studiu Radio LUZ.

Takie rzeczy tylko w Czechach! Pracownia Chybik + Kristof walczyła o zachowanie brutalistycznego dworca autobusowego w B...
28/05/2021

Takie rzeczy tylko w Czechach! Pracownia Chybik + Kristof walczyła o zachowanie brutalistycznego dworca autobusowego w Brnie. Udało się! Architekci zrobili do tego świetny projekt modernizacji budynku. Główna konstrukcja została przede wszystkim oczyszczona i nagle spod patyny brudu wyłoniła się megawspółczesna struktura. Lacaton & Vassal, tegoroczni laureaci Pritzkera, udowadniają jak niewiele trzeba, by powojenne bloki zyskały nowe życie. Chybik + Kristof kontynuują ten sposób myślenia.

Brutal z Brna właśnie został reanimowany!

Czeskie studio Chybik + Kristof prezentuje gotowy projekt przebudowy dworca autobusowego Zvonařka w Brnie. Brutalistyczny budynek, o którego zachowanie...

Adres

Katowice

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Brutal z Katowic umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Brutal z Katowic:

Udostępnij