Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej

Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej. IBR jest zaangażowany w organizację uroczystości rocznicowych oraz wydawanie publikacji.

Głównym celem IBR BŚ jest prowadzenie interdyscyplinarnych działań o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym na terenie regionu. Instytut jest organizatorem i współorganizatorem licznych konferencji, spotkań; integruje badaczy zarówno z Polski, jak i ze środowiska międzynarodowego. Współpracuje z instytucjami, które propagują edukację regionalną. Projekty IBR:

Encyklopedia Województwa Śląskie

go
http://ibrbs.pl/

Projekt Edukacji Regionalnej (EDUŚ)
http://edus.ibrbs.pl/

Śląski Słownik Geograficzno-Historyczny GEOHIST https://geohist.ibrbs.pl

Debaty : "Ile było dróg do niepodległości...?" https://debaty.ibrbs.pl/

Trzy dni temu, 1 września, przypadała 87. rocznica agresji III Rzeszy na Polskę i wybuchu II wojny światowej.Na platform...
04/09/2026

Trzy dni temu, 1 września, przypadała 87. rocznica agresji III Rzeszy na Polskę i wybuchu II wojny światowej.

Na platformie edukacyjnej EduŚ można znaleźć materiał poświęcony temu wydarzeniu. To dobra okazja, żeby spojrzeć na ten ważny temat także z perspektywy regionalnej.

A że właśnie zaczyna się nowy rok szkolny, zachęcamy nauczycieli i uczniów do korzystania z dostępnych tam materiałów!

IBR

1 września szkolne korytarze znów wypełnią się uczniami. Będą nowe zeszyty, podręczniki, pierwsze lekcje, spotkania po w...
01/09/2026

1 września szkolne korytarze znów wypełnią się uczniami. Będą nowe zeszyty, podręczniki, pierwsze lekcje, spotkania po wakacjach i nowe postanowienia.

A skoro rozpoczyna się rok szkolny, zajrzeliśmy do tego, czym żyli uczniowie na Górnym Śląsku przed blisko dziewięćdziesięciu laty.

W przedwojennym Polskim Gimnazjum w Bytomiu młodzież wydawała własne czasopismo pod tytułem „Idziemy”. Na jego łamach pisano nie tylko o nauce i sprawach narodowych, ale także o zwyczajnym uczniowskim życiu. Jeden z autorów postanowił przyjrzeć się… stosunkowi kolegów do rodziców.

Jak czytamy, niektórzy gimnazjaliści mieszkający w bursie potrafili przez dwa miesiące nie dawać rodzinie znaku życia. Wychowawców odwiedzali więc zaniepokojeni rodzice, pytając, co właściwie dzieje się z ich „Edkiem czy Antosiem”.

Pamięć o domu rodzinnym - czytamy dalej - wracała Antosiowi zwykle wtedy, gdy ostatnia koszula stawała się coraz ciemniejsza, a w portfelu zaczynało brakować pieniędzy. Wówczas siadał do stołu i pisał do rodziców. Tyle że - jak ubolewał autor - przede wszystkim o tym, czego akurat potrzebował:

„A tymczasem ich kochany Antoś siedzi sobie w bursie, nieczuły na zaklęcia i prośby. W ostatecznej potrzebie, gdy szafa świeci pustkami…”

Z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego wszystkim uczniom życzymy ciekawości świata, dobrych nauczycieli, wartościowych przyjaźni i satysfakcji ze zdobywanej wiedzy. A także, aby pośród sprawdzianów, zajęć, nowych zainteresowań i codziennego pośpiechu zawsze znajdował się czas na odpoczynek i dla najbliższych.

Źródło: „Idziemy. Czasopismo Młodzieży Polskiego Gimnazjum w Bytomiu”, R. VI, artykuł „Nasz stosunek do rodziców”, s. 7.

Fotografia: Gimnazjum Polskie w Bytomiu, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, sygn. MGB/H/ZF/1134

"Nie damy się wysiedlić" to historia bojowniczek i bojowników żydowskiego ruchu oporu w Zagłębiu. Serdecznie zachęcamy d...
17/08/2026

"Nie damy się wysiedlić" to historia bojowniczek i bojowników żydowskiego ruchu oporu w Zagłębiu. Serdecznie zachęcamy do lektury.

Sierpień w pełni, a wraz z nim…. wspomnienie związane z królem umieszczonym na banknocie 500-złotowym i ze Śląskiem jedn...
14/08/2026

Sierpień w pełni, a wraz z nim…. wspomnienie związane z królem umieszczonym na banknocie 500-złotowym i ze Śląskiem jednocześnie.
Wiktoria wiedeńska miała miejsce 12 sierpnia 1683 roku.
Co to ma wspólnego ze Śląskiem?

Pozornie nic, ale przecież żołnierze pod wodzą króla Jana III Sobieskiego (bo o nim mowa) musieli jakoś dotrzeć na austriackie pola bitewne.
Właśnie przekroczyliśmy półmetek wakacji, a to właśnie w sierpniu wojska polskiej odsieczy przechodziły przez Śląsk! Na trasie znalazły się Mysłowice, Bytom, Piekary, Tarnowskie Góry, Gliwice czy Racibórz. Dodatkowo ślady po tym wydarzeniu w przestrzeni śląskich miast widoczne są do dziś!
Gdzie możemy je znaleźć?
👉Np. na Placu Sobieskiego w Bytomiu – tam, oprócz nazwy, o bitwie wiedeńskiej przypominają zasadzone lipy – podobno ulubione drzewa króla,
👉w Gliwicach – poza oficjalną tablicą pamiątkową można podziwiać też mniej sztampowe upamiętnienie – mural okolicznościowy.

Z okazji kolejnych rocznic lipy sadzono też w innych miastach, nie tylko na Śląsku. Jeżeli chodzi o nasz region, to możemy na nie trafić również we wszystkich wymienionych wyżej miejscowościach.

A taki mural z Janem III Sobieskim można znaleźć w Gliwicach.

Już dzisiaj w Świętochłowicach zostanie odsłonięta ławeczka księcia Guido Henckla von Donnersmarcka!
10/08/2026

Już dzisiaj w Świętochłowicach zostanie odsłonięta ławeczka księcia Guido Henckla von Donnersmarcka!

Wielki fajer w Świonach szykuje się w najbliższy poniedziałek! Dlaczego akurat wtedy, a nie w weekend? Bo to data związana z postacią, którą Świętochłowice chcą uhonorować. Jakie atrakcje przewidziano w programie?

27 listopada 2026 roku dyrektor Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej prof. Ryszard Kaczmarek będzie gościem ...
07/08/2026

27 listopada 2026 roku dyrektor Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej prof. Ryszard Kaczmarek będzie gościem Zamku Piastowskiego w Raciborzu.

📚 Wybitny znawca historii Górnego Śląska gościem Zamku Piastowskiego w Raciborzu

Miłośnikom historii Górnego Śląska prof. Ryszarda Kaczmarka przedstawiać nie trzeba. Dla tych, którzy jeszcze nie mieli okazji poznać jego dorobku – już teraz zapowiadamy wyjątkowe spotkanie z jednym z najwybitniejszych współczesnych badaczy dziejów naszego regionu.

📅 27 listopada 2026 roku (piątek)
📍 Zamek Piastowski w Raciborzu

Profesor zw. dr hab. Ryszard Kaczmarek to historyk, pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię Polski XX wieku, dzieje Niemiec XIX i XX wieku oraz przede wszystkim historię Górnego Śląska.

Jest autorem wielu cenionych publikacji, wśród których znalazły się m.in.:
📖 „Pod rządami gauleiterów”,
📖 „Górny Śląsk podczas II wojny światowej. Między utopią «niemieckiej wspólnoty narodowej» a rzeczywistością okupacji na terenach wcielonych do Trzeciej Rzeszy”,
📖 „Polacy w Wehrmachcie”,
📖 „Historia Polski 1914–1989”,
📖 „Polacy w armii Kajzera”,
📖 „Powstania śląskie 1919-1920-1921. Nieznana wojna polsko-niemiecka”.

Profesor Kaczmarek był również współredaktorem monumentalnej „Historii Górnego Śląska”, przygotowanej wspólnie z Joachimem Bahlcke i Danem Gawreckim, a także redaktorem naczelnym czasopisma „Zaranie Śląskie. Seria nowa”. Jest członkiem Komisji Historycznej dla Śląska oraz laureatem Nagrody Identitas za książkę historyczną roku 2015.

Spotkanie na Zamku Piastowskim będzie doskonałą okazją, aby posłuchać wykładu i rozmowy z badaczem, który od lat odkrywa, opisuje i interpretuje skomplikowane dzieje Górnego Śląska – regionu o wyjątkowej historii, kulturze i tożsamości.

✍️ Wpiszcie tę datę do kalendarza: 27 listopada – Zamek Piastowski w Raciborzu.

Szczegóły wydarzenia już wkrótce.

„Schaffgotschowie. Dzieje wielkiego rodu z Europy Środkowej” ponownie w sprzedaży!
03/08/2026

„Schaffgotschowie. Dzieje wielkiego rodu z Europy Środkowej” ponownie w sprzedaży!

📚 Dobra wiadomość dla wszystkich miłośników historii Śląska – „Schaffgotschowie. Dzieje wielkiego rodu z Europy Środkowej” ponownie są dostępni!

Ze względu na duże zainteresowanie przygotowaliśmy dodruk monografii Arkadiusza Kuzio-Podruckiego – pierwszego w języku polskim tak obszernego opracowania poświęconego jednemu z najważniejszych rodów arystokratycznych Europy Środkowej.

To znacznie więcej niż historia jednej rodziny. To opowieść o dziejach Śląska i jego wielokulturowym dziedzictwie, prowadzona od średniowiecza aż po XXI wiek. Autor, korzystając z bogatego materiału źródłowego z archiwów Polski, Czech, Niemiec i Austrii, ukazuje Schaffgotschów jako współtwórców historii regionu, zrywając z uproszczonymi i czarno-białymi narracjami.

📖 Publikacja zawiera ponad 400 ilustracji, rozbudowane genealogie, zestawienia majątków oraz aneksy z najważniejszymi dokumentami. To zarówno rzetelna monografia naukowa, jak i przystępny przewodnik po historii jednego z najbardziej wpływowych rodów związanych ze Śląskiem.

Jeśli nie zdążyliście sięgnąć po tę książkę przy pierwszym wydaniu – teraz znów jest ku temu okazja.

Więcej 🔗 https://wydawnictwo.bs.katowice.pl/sklep/schaffgotschowie-dzieje-wielkiego-rodu-z-europy-srodkowej/

My wiemy! :)
31/07/2026

My wiemy! :)

Dzień dobry, Katowice! Czy wiecie, gdzie jest ta Biblioteka Śląska?😊
Fot. Katarzyna Pachelska

W ruchu drogowym można już spotkać tramwaje o imieniu „Hanka”. :)
27/07/2026

W ruchu drogowym można już spotkać tramwaje o imieniu „Hanka”. :)

„[…] zaczły zwonić tramwaje […]”

🚋 Tramwaje o imieniu „Hanka” – zaczerpniętym z dramatu Alojzego Lyski „Mianujom mie Hanka", wyjechały na tory, a Grażyna Bułka została ich Matką Chrzestną!

🎭️ To wyjątkowe wyróżnienie dla artystki od lat związanej z Teatrem Śląskim, odtwórczyni tytułowej roli w monodramie „Mianujom mie Hanka” Teatru Korez, tegorocznej Ambasadorki Śląska, uhonorowanej wspólnie z Alojzym Lyską na gali Nagrody im. Kazimierza Kutza.

🚊 Nieprzypadkowo nowe tramwaje otrzymały właśnie to imię – niech przypominają o śląskiej historii, kulturze i opowieści, która poruszyła serca widzów na widowniach w całym kraju, a także w Teatrze Telewizji.

💗 Serdecznie gratulujemy Grażynie Bułce, a tramwajom „Hanka” życzymy wielu pięknych podróży po śląskich torach!

📷 Przemysław Jendroska

Park Śląski - jeden z największych parków w Europie i jedna z wizytówek naszego regionu - to idealne miejsce na wakacyjn...
24/07/2026

Park Śląski - jeden z największych parków w Europie i jedna z wizytówek naszego regionu - to idealne miejsce na wakacyjny spacer! :)

🌳 Jeden z największych parków miejskich w Europie oraz charakterystyczna panorama Osiedla Tysiąclecia na jednym planie 🏙️ Zieleń, przestrzeń i miasto 👉 wszystko w idealnych proporcjach. To właśnie takie kontrasty tworzą wyjątkowy charakter naszego regionu 😍

📸 Maciej Dziąbek / UMWŚ

Park Śląski Katowice - oficjalny profil miasta

Adres

Katowice
40-036

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 07:00 - 16:00
Wtorek 07:00 - 16:00
Środa 07:00 - 16:00
Czwartek 07:00 - 16:00
Piątek 07:00 - 16:00

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Udostępnij